IV CSK 587/15

Sygn. akt IV CSK 587/15 POSTANOWIENIE Dnia 23 lutego 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa R. C. przeciwko W. S. o zachowek, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 lutego 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 28 maja 2015 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko wtedy, gdy skarżący powoła i uzasadni istnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. 2 Na tych jedynie przesłankach może zostać oparte rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Pozwany W. S. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 28 maja 2015 r. w sprawie z powództwa R. C. o zachowek. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłankach przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c. Zdaniem skarżącego w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne polegające na konieczności wyjaśnienia, czy w sprawie możliwe jest wydanie wyroku bez uprzedniej szczegółowej wykładni oświadczeń woli stron umowy w sytuacji, gdy z umowy nazwanej darowizną gospodarstwa rolnego wynika, że została ona zawarta w trybie i na zasadach ustawy o ubezpieczeniu rolników, a ponadto z jej treści wynika również, że jest ona w sposób oczywisty umową o dożywocie a więc umową ekwiwalentną. Skarżący podniósł też, że zaskarżony wyrok w sposób oczywisty narusza: art. 46 k.c. i art. 988 pkt 1 k.c., istnieją rozbieżności orzecznictwie sądów w podobnych sprawach oraz skarga jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przyjmuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że jeżeli skarżący jako przesłankę uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazuje występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, to powinien zagadnienie to przedstawić z przez jego sformułowanie z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których ono powstało, przytoczyć argumenty prawne prowadzące do rozbieżnych ocen prawnych, a także wykazać, że jest to zagadnienie, którego rozwiązanie jest istotne nie tylko dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy, lecz także dla praktyki sądowej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSCN 2002, nr 1, poz. 11; z dnia 3 października 2002 r., II CKN 447/01, niepubl.; z dnia 14 grudnia 2004 r., III CK 585/04, niepubl.; z dnia 4 sierpnia 2006 r., III CZ 47/06, niepubl.; z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, niepubl.; z dnia 26 czerwca 2008 r., I CSK 108/08, niepubl.; z dnia 18 września 2012 r., II CSK 179/12, niepubl.; z dnia 24 kwietnia 2014 r., II CSK 600/13, niepubl.). 3 Jak zostało też przyjęte w orzecznictwie Sądu Najwyższego, jeżeli skarżący powołuje się na przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jaką jest potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, powinien wykazać, że wskazany przepis prawa, mimo że budzi wątpliwości, nie doczekał się wykładni bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć, jak też, że dokonanie wykładni jest niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, niepubl.; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07; z dnia 8 lipca 2008 r., I CSK 111/08; z dnia 26 kwietnia 2012 r., III SK 43/11, niepubl.; z dnia 24 kwietnia 2014 r., II CSK 600/13, niepubl.). Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego stanowiskiem, jeżeli skarżący powołuje się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej jako przesłankę wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, skarżący powinien w oddzielnym wywodzie prawnym wykazać, że w sprawie doszło do kwalifikowanego, tj. oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, bez potrzeby głębszej analizy oraz, że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadł w Sądzie drugiej instancji wyrok oczywiście wadliwy (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 5 października 2007 r., III CSK 216/07, niepubl.; z dnia 20 czerwca 2007 r., II CSK 184/07, niepubl.; z dnia 26 czerwca 2012 r., III CSK 121/12, niepubl.; z dnia 4 grudnia 2012 r., I CSK 302/12, niepubl.; z dnia 11 marca 2014 r., III SK 65/11, niepubl.). Skarżący nie wykazał powołanych we wniosku przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W istocie nie sformułował zagadnienia prawnego we wskazanym powyżej rozumieniu, przedstawił jedynie własną ocenę charakteru umowy zawartej przez pozwanego ze spadkodawcami i to pomimo, iż Sąd drugiej instancji odniósł się do poglądu wyrażonego przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 października 2006 r., IV CKN 172/06. Skarżący nie wskazał też wyraźnie, na czym polegają rozbieżności w orzecznictwie sądów, na które powołał się we wniosku. Przytoczone w tym kontekście postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 2011 r. (III CZP 136/10) rozbieżności takich nie potwierdza. 4 Dla wykazania oczywistej zasadności skargi kasacyjnej nie wystarczy odwołanie się do uzasadnienia podstaw skargi kasacyjnej a jednocześnie trzeba uwzględnić, że sam skarżący w odrębnym wywodzie nie wykazał istnienia tej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł jak w sentencji pkt 2 na podstawie 99 k.p.c., art. 39821 k.p.c. i art. 391 § 1 oraz § 6 pkt 6, § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490. zm.: Dz.U. z 2015 r. poz. 617). l.n