IV CSK 589/13

WyrokIzba Cywilna2014-03-28

Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji może stanowić przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ zarzucana nieważność postępowania dotyczyła sądu pierwszej instancji, a nie sądu drugiej instancji. Jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie, że przesłanka nieważności postępowania, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c., odnosi się do nieważności postępowania przed sądem drugiej instancji.
Stan faktyczny
Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku sądu apelacyjnego, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z uwagi na nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Pozwany twierdził, że został pozbawiony możności obrony swoich praw na skutek odmowy zwolnienia od kosztów procesu, co uniemożliwiło prowadzenie dowodu z opinii biegłego. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 589/13 POSTANOWIENIE Dnia 28 marca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa B. M. przeciwko K. I. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 marca 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 29 kwietnia 2013 r., sygn. akt V ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący w odrębnym wywodzie wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Pozwany wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania albowiem w ocenie skarżącego zaskarżony wyrok został wydany bez uwzględnienia nieważności postępowania, to znaczy z naruszeniem art. 379 pkt 5 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania są wprawdzie różne od podstaw skargi kasacyjnej, niemniej jednak muszą pozostawać w związku z przedmiotem postępowania w sprawie i okolicznościami, które są doniosłe dla rozpoznania w postępowaniu kasacyjnym. Nieważność postępowania jest wprawdzie uchybieniem procesowym, które Sąd Najwyższy przy rozpoznaniu skargi kasacyjnej bierze pod uwagę z urzędu w granicach zaskarżenia (art. 39813 § 1 k.p.c.) i jest też przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.), ale w orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że w obu przypadkach chodzi o nieważność postępowania przed Sądem drugiej instancji, nie zaś przed Sądem pierwszej instancji (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2013 r., II CSK 720/12 niepubl.; z dnia 7 maja 2009 r. II CSK 80/2009, niepubl.; z dnia 21 listopada 1997 r. OSNC 1998/5/81). 3 Dodatkowo trzeba uwzględnić, iż w ramach podstaw skargi kasacyjnej pozwanego zarzuca się nieważność postępowania wprost przed Sądem drugiej instancji przez pozbawienie pozwanego możności obrony swoich praw na skutek odmowy zwolnienia od kosztów procesu, co uniemożliwiło prowadzenie dowodu z opinii biegłego. W związku z koniecznością wzięcia pod rozwagę z urzędu ewentualnej nieważności postępowania przed sądem drugiej instancji wystarczy wskazać, że zwolnienie od kosztów nie odnosi się do kosztów procesu (art. 98 § 1 k.p.c.) ale do kosztów sądowych, a od tych kosztów pozwany został zwolniony postanowieniem Sądu Okręgowego w T. z dnia 21 stycznia 2013 r., przy czym zwolnienie to rozciągało się także na postępowanie przed Sądem drugiej instancji Z tych względów uznając, że nie zostały spełnione przesłanki przejęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. postanowił jak wyżej. aw es

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3984 § 2 KPCart. 379 pkt 5 KPCart. 39813 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 3 KPCart. 98 § 1 KPCart. 3989 § 1§ 2§ 1§ 1 pkt 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy