IV CSK 659/13

WyrokIzba Cywilna2014-04-16

Skład orzekający: Maria Szulc

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu, gdy skarżący powołuje się na rozbieżności w wykładni pojęcia „odpowiedniego” wynagrodzenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek uzasadniających jej przyjęcie, w szczególności nie udowodnił kwalifikowanych wątpliwości prawnych co do wykładni art. 3052 § 1 k.c. w zakresie pojęcia „odpowiedniego” wynagrodzenia za służebność przesyłu. Aktualne orzecznictwo Sądu Najwyższego i doktryna w zasadzie jednolicie wskazują kryteria ustalania tego wynagrodzenia, a kwestia jego jednorazowego lub okresowego charakteru pozostawiona jest ocenie sądu.
Stan faktyczny
R. Spółka Akcyjna wniosła o ustanowienie służebności przesyłu. Uczestnik postępowania, "P." Spółka z o.o., złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w B. oddalającego jego środek odwoławczy. Skarżący zarzucił Sądowi Najwyższemu potrzebę wykładni art. 3052 § 1 k.p.c. w zakresie pojęcia „odpowiedniego” wynagrodzenia za służebność przesyłu, wskazując na trudności interpretacyjne i rozbieżności w orzecznictwie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 659/13 POSTANOWIENIE Dnia 16 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z wniosku R. Spółki Akcyjnej w C. przy uczestnictwie "P." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 kwietnia 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt II Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 3984 k.p.c. wskazując na cechy konstrukcyjne skargi i nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia (art. 3984 § 2 k.p.c.). Sąd Najwyższy ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, a cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. W wypadku powołania we wniosku przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. należy wskazać, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni, bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć (zob. m. in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, nie publ.). Skarżąca potrzebę wykładni art. 3052 § 1 k.p.c. uzasadnia trudnościami interpretacyjnymi dotyczącymi pojęcia „odpowiedniego” wynagrodzenia przyznawanego w zamian za ustanowienie służebności przesyłu. Spełnienie omawianej przesłanki zachodzi wówczas gdy przepis budzi poważne wątpliwości, a zatem nie wątpliwości zwykłe, które mogą być rozstrzygnięte przez sąd powszechny w toku rozpoznawania sprawy, a wątpliwości kwalifikowane, wynikające z rozbieżnej jego wykładni przez judykaturę i doktrynę. Ta rozbieżność musi być ugruntowana, a zatem muszą się wykształcić odmienne stanowiska prawne. Istnienie rozbieżnych orzeczeń Sądu Najwyższego, jeżeli jedno ze stanowisk jest wyraźnie dominującym i utrwalonym, nie uzasadnia konieczności dokonania wykładni. Wbrew twierdzeniu skarżącego aktualne orzecznictwo Sądu Najwyższego w zasadzie jednolicie wskazuje na kryteria, jakim powinno odpowiadać odpowiednie wynagrodzenie w rozumieniu art. 3052 § 1 k.c. Podkreśla, że wynagrodzenie powinno być ustalane każdorazowo indywidualnie i uwzględniać przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego, 3 charakter, trwałość i uciążliwość obciążenia, stopień ingerencji w prawo własności (użytkowania wieczystego), zmniejszenie wartości nieruchomości, sposób korzystania z nieruchomości przez właściciela, przy czym rozważeniu podlegają interesy obu stron (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2011 r., V CSK 340/11, z dnia 18 kwietnia 2012 r., V CSK 190/10, z dnia 20 września 2012 r., IV CSK 56/12, z dnia 8 lutego 2013 r., IV CSK 317/12, z dnia 27 lutego 2013 r., IV CSK 440/12, z dnia 9 października 2013 r., V CSK 491/12 – nie publ.). Przytoczone w skardze jednozdaniowe fragmenty wskazanych orzeczeń Sądu Najwyższego, w świetle pełnych ich motywów, nie mogą uzasadniać tezy o zaistniałej rozbieżności. Jednolicie także doktryna i orzecznictwo wskazuje, że skoro ustawa nie określa czy wynagrodzenie powinno mieć charakter jednorazowy, czy periodyczny, to wybór rodzaju ekwiwalentnego świadczenia został pozostawiony sądowi i chociaż powinno być to świadczenie jednorazowe, to nie jest wyłączona możliwość określenia sposobu zapłaty w postaci świadczeń płatnych okresowo. Skarżąca nie wskazała jako przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania jej oczywistej zasadności, a zatem ocena, czy nastąpiło kwalifikowane, niewątpliwe i widoczne prima facie naruszenie przepisów prawa stanowiących podstawę skargi, zwłaszcza w zakresie zasądzenia wynagrodzenia periodycznego, usuwa się spod zakresu badania Sądu Najwyższego. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). [aw] db

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3984 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3052 § 1 KPCart. 3052 § 1 KCart. 3989 § 2 KPC§ 2§ 1 pkt 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy