IV CSK 659/13
WyrokIzba Cywilna2014-04-16
Skład orzekający: Maria Szulc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu, gdy skarżący powołuje się na rozbieżności w wykładni pojęcia „odpowiedniego” wynagrodzenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek uzasadniających jej przyjęcie, w szczególności nie udowodnił kwalifikowanych wątpliwości prawnych co do wykładni art. 3052 § 1 k.c. w zakresie pojęcia „odpowiedniego” wynagrodzenia za służebność przesyłu. Aktualne orzecznictwo Sądu Najwyższego i doktryna w zasadzie jednolicie wskazują kryteria ustalania tego wynagrodzenia, a kwestia jego jednorazowego lub okresowego charakteru pozostawiona jest ocenie sądu.Stan faktyczny
R. Spółka Akcyjna wniosła o ustanowienie służebności przesyłu. Uczestnik postępowania, "P." Spółka z o.o., złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w B. oddalającego jego środek odwoławczy. Skarżący zarzucił Sądowi Najwyższemu potrzebę wykładni art. 3052 § 1 k.p.c. w zakresie pojęcia „odpowiedniego” wynagrodzenia za służebność przesyłu, wskazując na trudności interpretacyjne i rozbieżności w orzecznictwie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 659/13 POSTANOWIENIE Dnia 16 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z wniosku R. Spółki Akcyjnej w C. przy uczestnictwie "P." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 kwietnia 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt II Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 3984 k.p.c. wskazując na cechy konstrukcyjne skargi i nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia (art. 3984 § 2 k.p.c.). Sąd Najwyższy ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, a cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. W wypadku powołania we wniosku przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. należy wskazać, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni, bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć (zob. m. in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, nie publ.). Skarżąca potrzebę wykładni art. 3052 § 1 k.p.c. uzasadnia trudnościami interpretacyjnymi dotyczącymi pojęcia „odpowiedniego” wynagrodzenia przyznawanego w zamian za ustanowienie służebności przesyłu. Spełnienie omawianej przesłanki zachodzi wówczas gdy przepis budzi poważne wątpliwości, a zatem nie wątpliwości zwykłe, które mogą być rozstrzygnięte przez sąd powszechny w toku rozpoznawania sprawy, a wątpliwości kwalifikowane, wynikające z rozbieżnej jego wykładni przez judykaturę i doktrynę. Ta rozbieżność musi być ugruntowana, a zatem muszą się wykształcić odmienne stanowiska prawne. Istnienie rozbieżnych orzeczeń Sądu Najwyższego, jeżeli jedno ze stanowisk jest wyraźnie dominującym i utrwalonym, nie uzasadnia konieczności dokonania wykładni. Wbrew twierdzeniu skarżącego aktualne orzecznictwo Sądu Najwyższego w zasadzie jednolicie wskazuje na kryteria, jakim powinno odpowiadać odpowiednie wynagrodzenie w rozumieniu art. 3052 § 1 k.c. Podkreśla, że wynagrodzenie powinno być ustalane każdorazowo indywidualnie i uwzględniać przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego,
3 charakter, trwałość i uciążliwość obciążenia, stopień ingerencji w prawo własności (użytkowania wieczystego), zmniejszenie wartości nieruchomości, sposób korzystania z nieruchomości przez właściciela, przy czym rozważeniu podlegają interesy obu stron (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2011 r., V CSK 340/11, z dnia 18 kwietnia 2012 r., V CSK 190/10, z dnia 20 września 2012 r., IV CSK 56/12, z dnia 8 lutego 2013 r., IV CSK 317/12, z dnia 27 lutego 2013 r., IV CSK 440/12, z dnia 9 października 2013 r., V CSK 491/12 – nie publ.). Przytoczone w skardze jednozdaniowe fragmenty wskazanych orzeczeń Sądu Najwyższego, w świetle pełnych ich motywów, nie mogą uzasadniać tezy o zaistniałej rozbieżności. Jednolicie także doktryna i orzecznictwo wskazuje, że skoro ustawa nie określa czy wynagrodzenie powinno mieć charakter jednorazowy, czy periodyczny, to wybór rodzaju ekwiwalentnego świadczenia został pozostawiony sądowi i chociaż powinno być to świadczenie jednorazowe, to nie jest wyłączona możliwość określenia sposobu zapłaty w postaci świadczeń płatnych okresowo. Skarżąca nie wskazała jako przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania jej oczywistej zasadności, a zatem ocena, czy nastąpiło kwalifikowane, niewątpliwe i widoczne prima facie naruszenie przepisów prawa stanowiących podstawę skargi, zwłaszcza w zakresie zasądzenia wynagrodzenia periodycznego, usuwa się spod zakresu badania Sądu Najwyższego. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). [aw] db
Powiązane orzeczenia
- II CSK 343/16 2017-01-05Czy istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu, gdy skarżący powołuje się na potrzebę wykładni art. 3052 § 2 k.c. i rozbieżności w orzecznictwie?
- II CSK 165/14 2014-10-08Czy skarga kasacyjna dotycząca ustalenia wynagrodzenia za służebność przesyłu powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na rozbieżności w orzecznictwie i oczywistą zasadność skargi?
- II CSK 532/15 2016-02-18Czy istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu, gdy skarżący powołuje się na potrzebę wykładni przepisów prawa cywilnego i konstytucyjnego?
- I CSK 563/23 2024-03-27Czy skarga kasacyjna w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli jej uzasadnienie opiera się na zarzutach dotyczących błędnej wykładni przepisów o wynagrodzeniu za służebność…
- I CSK 2051/22 2022-09-29Czy skarga kasacyjna dotycząca sposobu określenia wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli wnioskodawcy powołują się na istotne zagadnienie prawne, które nie zostało w…
Powołane przepisy
art. 3984 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3052 § 1 KPCart. 3052 § 1 KCart. 3989 § 2 KPC§ 2§ 1 pkt 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy