IV CSK 709/16
WyrokIzba Cywilna2017-06-21
Skład orzekający: Mirosława Wysocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o zniesienie współwłasności nieruchomości, z której współwłaściciele korzystali zgodnie z umową o podziale quoad usum, a niektórzy z nich dokonali nakładów zwiększających wartość nieruchomości, sąd powinien określić wartość nieruchomości wspólnej i wysokość dopłat bez uwzględnienia tych nakładów, jeśli nie zgłoszono roszczenia o ich rozliczenie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ skarżący nie wykazali istnienia istotnego zagadnienia prawnego, które uzasadniałoby przyjęcie skargi. Wnioskodawcy nie przedstawili przekonującej argumentacji prawnej świadczącej o poważnych wątpliwościach prawnych lub rozbieżnościach w orzecznictwie, a jedynie wyrazili swoje wątpliwości co do trafności stanowiska sądu odwoławczego. Ponadto, skarżący nie zgłosili w toku postępowania żadnych wniosków ani twierdzeń dotyczących nakładów i ich rozliczenia.Stan faktyczny
Wnioskodawcy D. K. i R. K. złożyli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w G. dotyczącego zniesienia współwłasności. W skardze podnieśli, że dokonali nakładów na część nieruchomości wspólnie użytkowaną, które zwiększyły jej wartość. Nie zgłosili jednak w toku postępowania roszczenia o rozliczenie tych nakładów. Wnioskodawcy domagali się przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące uwzględniania takich nakładów przy ustalaniu dopłat.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Nie orzeczono o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 709/16 POSTANOWIENIE Dnia 21 czerwca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka w sprawie z wniosku D. K. i R. K. przy uczestnictwie A. R. D. o zniesienie współwłasności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 czerwca 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 2 czerwca 2016 r., sygn. akt XVI Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
2 UZASADNIENIE W skardze kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 2 czerwca 2016 r., opartej na obu podstawach przewidzianych w art. 3983 § 1 k.p.c., wnioskodawcy D. K. i R. K. uzasadnili wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, sprowadzającego się do odpowiedzi na pytanie, „czy w sprawie o zniesienie współwłasności nieruchomości, z której współwłaściciele korzystali zgodnie z umową o podziale quoad usum, a niektórzy z nich (wnioskodawcy) dokonali na użytkowanej przez siebie części nakładów zwiększających wartość nieruchomości, nie zgłosili jednak w toku postępowania roszczenia o rozliczenie tych nakładów (w tym roszczenia z tytułu posiadania rzeczy wspólnej, o którym mowa w art. 618 § 1 k.p.c.), Sąd powinien określić wartość nieruchomości wspólnej (udziałów we współwłasności) i wysokość dopłat dla pozostałych współwłaścicieli (uczestniczki) bez uwzględnienia (ustalonych w sprawie) nakładów poniesionych przez wnioskodawców, czy też wzrost wartości nieruchomości spowodowany nakładami tych współwłaścicieli, Sąd orzekając - na podstawie art. 212 § 1 k.c. i art. 623 k.p.c. - o dopłatach pieniężnych, uwzględnia wyłącznie na wniosek zgłoszony przez uprawnionego współwłaściciela?” Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może zostać osiągnięty jedynie przez powołanie i właściwe uzasadnienie istnienia wymienionych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania następuje na podstawie oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają przyczynom kasacyjnym wymienionym w art. 3989 § 1 k.p.c. Sposób, w jaki należy prawidłowo uzasadnić wniosek został wyjaśniony w orzecznictwie Sądu Najwyższego.
3 W skardze brak argumentacji prawnej, która byłaby właściwa dla wykazania przyczyny przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Wykazanie jej wymaga poza sformułowaniem określonego problemu prawnego o charakterze abstrakcyjnym i powołaniem przepisów, które stanowiły źródło jego powstania, zaprezentowania jurydycznej argumentacji przekonującej o istnieniu na tle tego problemu rozbieżnych ocen prawnych, a także świadczącej o poważnych trudnościach w jego rozwiązaniu, ponadto wskazania, dlaczego jest ono istotne (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 12 grudnia 2013 r., IV CSK 384/13, niepubl.). Wymagania te nie zostały spełnione. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżący sformułowali z wyraźnym odniesieniem się do skonkretyzowanych okoliczności sprawy, a postawione przez nich pytanie stanowi jedynie wyraz wątpliwości odnośnie do trafności stanowiska Sądu odwoławczego w kwestii, ujętej w pytaniu. Pogląd o wystąpieniu w sprawie zagadnienia prawnego wnioskodawcy uzasadnili w sposób właściwy uzasadnieniu zarzutów kasacyjnych, skupiając się na przedstawieniu własnych poglądów na temat rozwiązania postawionej przez nich kwestii. W uzasadnieniu wniosku brak natomiast wymaganej argumentacji przekonującej o tym, że w sprawie wystąpił istotny, abstrakcyjny problem prawny, budzący rzeczywiste i poważne wątpliwości, który wymagałby wypowiedzi Sądu Najwyższego. Niezależnie od powyższego, w okolicznościach sprawy, które uprawniony był uwzględnić Sąd Okręgowy, w toku całego postępowania wnioskodawcy nie zgłosili nie tylko wniosków, ale nawet skonkretyzowanych twierdzeń, dotyczących nakładów i ich wysokości oraz przesłanek i sposobu ich ewentualnego rozliczenia. Także w postępowaniu odwoławczym skarżący jedynie w sposób ogólny podnosili, że uczestnice nie należała się dopłata z tytułu wyrównania wartości udziałów. Należy również zwrócić uwagę na wewnętrzną sprzeczność podstawy skargi dotyczącej prawnej podstawy rozliczenia nakładów, którą objęto zarówno przepisy odnoszące się do umownego podziału nieruchomości do korzystania, jak i dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia.
4 Nie stwierdziwszy przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego nie orzeczono ze względu na to, że wniosek uczestniczki o ich zasądzenie został powiązany jedynie z wnioskiem o oddalenie skargi. jw
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 387/13 2013-12-17Czy w postępowaniu o zniesienie współwłasności sąd ma obowiązek ustalenia z urzędu, o ile wzrosła wartość nieruchomości wspólnej w wypadku dokonania przez współwłaścicieli nakładów na części nieruchomości objętej podział…
- IV CSK 351/18 2019-02-20Czy Sąd w postępowaniu o zniesienie współwłasności nieruchomości może przyznać uczestnikowi część nieruchomości bez jego zgody i zasądzić od niego dopłatę pieniężną, a jeśli tak, to czy wymaga to wykładni przepisów prawa…
- IV CSK 36/16 2016-07-13Czy nakłady poniesione na nieruchomość przez niektórych współwłaścicieli w okresie, gdy nie posiadali oni współwłasności, a jedynie dzierżawili nieruchomość, podlegają rozliczeniu przy sądowym zniesieniu współwłasności?
- II CSK 90/19 2019-09-05Czy w postępowaniu o zniesienie współwłasności nieruchomości, sąd jest związany wartością nieruchomości ustaloną przez rzeczoznawcę majątkowego, nawet jeśli uczestnik postępowania zaoferuje wyższą spłatę, a wola większoś…
- I CSK 638/17 2018-02-27Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności, dotyczącej rozliczenia nakładów poczynionych na nieruchomość przed otwarciem spadku, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, gdy nie zachodzą p…
Powołane przepisy
art. 3983 § 1 KPCart. 618 § 1 KPCart. 212 § 1 KCart. 623 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy