IV CSK 729/15
WyrokIzba Cywilna2016-05-11
Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna, której uzasadnienie opiera się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych sądu drugiej instancji, może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżąca nie wykazała oczywistego naruszenia prawa materialnego. Znaczna część uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania sprowadzała się do kwestionowania ustaleń faktycznych sądu drugiej instancji, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sąd podkreślił, że nawet oczywiste naruszenie przepisu nie zawsze prowadzi do wadliwego orzeczenia, a skarżący musi wykazać kwalifikowane, oczywiste naruszenie prawa widoczne od razu.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni domagała się stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości rolnych. Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację uczestników, zmienił orzeczenie i oddalił wniosek, uznając, że wnioskodawczyni posiadała nieruchomość jako posiadacz zależny na podstawie umowy dzierżawy, a nie samoistny posiadacz na podstawie umowy kupna-sprzedaży. Wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 729/15 POSTANOWIENIE Dnia 11 maja 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z wniosku J. B. przy uczestnictwie M. R. , R. S., A. B. , S. K., D. S., K. S., A. R., J. K. T., A. K., B. K., J. P. G., W. A. G., P. Ł., L. D., C. D., "C." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K., R. B., Gminy K., J. W., M. A. W., J. M. U., K. D., R. S. i E. D. o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 maja 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w Z. z dnia 28 listopada 2014 r., sygn. akt I Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 14 lipca 2014 r. Sąd Rejonowy w B. stwierdził, że wnioskodawczyni i jej mąż nabyli przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 2006 r. własność określonych nieruchomości rolnych. Rozpoznając apelację uczestników postępowania Sąd Okręgowy w Z. postanowieniem z dnia 28 listopada 2014 r. zmienił zaskarżone orzeczenie i oddalił wniosek.
2 Sąd drugiej instancji uzupełnił postępowanie dowodowe oraz ustalenia faktyczne i uznał, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż nabyła wraz z mężem przedmiotową nieruchomość na podstawie nieformalnej umowy kupna-sprzedaży, natomiast zebrany materiał dowodowy wskazuje, że posiadali nieruchomość jako posiadacze zależni na podstawie ustnej umowy dzierżawy zawartej z właścicielką. Stwierdzając zatem, że nie byli posiadaczami samoistnymi nieruchomości Sąd Okręgowy oddalił wniosek. W skardze kasacyjnej opartej na pierwszej podstawie i zarzutach naruszenia art. 172 § 2 k.c. w zw. z art. 64 Konstytucji RP i art. 1 Protokołu 1 do EKPC oraz art. 336 w zw. z art. 339 kc., wnioskodawczyni jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazała przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. stwierdzając, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona ze względu na błędne zastosowanie przez Sąd prawa materialnego i bezpodstawne przyjęcie, że wnioskodawczyni była dzierżawcą, mimo nie ustalenia okoliczności i treści zawartej ustnej umowy dzierżawy, w tym czynszu, który jest niezbędnym elementem takiej umowy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, jeżeli skarżący jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. powinien wykazać, że w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy oraz że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe. Sam zarzut oczywistego nawet naruszenia określonego przepisu nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, bowiem mimo oczywistego nawet naruszenia przez sąd przepisu, może zapaść prawidłowy wyrok (porównaj między innymi postanowienia z dnia 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004/6/100, z dnia 10 stycznia 2003 r. V CZ 187/02) OSNC 2004/3/49 i z dnia 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07, nie publ.).
3 Skarżąca nie wykazała, że Sąd Okręgowy w oczywisty sposób naruszył wskazane przepisy prawa materialnego. Znaczna część uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania sprowadza się w istocie do kwestionowania ustaleń faktycznych Sądu, przede wszystkim ustalenia, że wnioskodawczyni i jej mąż posiadali nieruchomości na podstawie umowy dzierżawy. Jest to w skardze kasacyjnej niedopuszczalne i nieskuteczne (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.), tym bardziej w sytuacji, gdy jest ona oparta wyłącznie na pierwszej podstawie kasacyjnej, jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu. jw
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 665/16 2017-05-31Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania, które nie jest ewidentne i widoczne na pierwszy rzut oka?
- I CSK 1568/24 2025-05-21Czy skarga kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie lub błędną wykładnię przepisów o zasiedzeniu, która opiera się na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych i oceny do…
- I CSK 3451/24 2024-10-31Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy zarzuty dotyczą naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, a ich zasadność…
- I CSK 456/19 2020-05-25Czy skarga kasacyjna, w której skarżący zarzuca oczywiste naruszenie przepisów prawa materialnego i przedstawia własną ocenę stanu faktycznego, może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistej zasad…
- IV CSK 88/19 2019-10-29Czy skarga kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania cywilnego może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli jej uzasadnienie opiera się głównie na kwestionowaniu ustaleń faktycznych i oceny…
Powołane przepisy
art. 172 § 2 KCart. 64art. 1art. 336art. 339 kc.art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 2§ 1 pkt 4§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy