IV CSK 83/14
WyrokIzba Cywilna2014-09-09
Skład orzekający: Mirosława Wysocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie, w której skarżący powołuje się na potrzebę wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli Sąd Najwyższy wcześniej jednoznacznie wypowiedział się w uchwałach w tej kwestii?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli powołane przez skarżącego przepisy, mimo jego twierdzeń, nie budzą już poważnych wątpliwości ani nie wywołują rozbieżności w orzecznictwie sądów, ponieważ Sąd Najwyższy wcześniej wydał w tej materii jednoznaczne uchwały. W sytuacji, gdy istniejące wątpliwości zostały precyzyjnie i jednoznacznie wyjaśnione w ustabilizowanym orzecznictwie Sądu Najwyższego, a stanowisko to zostało przyjęte przez sądy powszechne, nie ma podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości.Stan faktyczny
Powództwo dotyczyło zapłaty. Pozwany złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, wnosząc o jej przyjęcie do rozpoznania z uwagi na potrzebę wykładni przepisów dotyczących zadośćuczynienia za krzywdę dla najbliższych członków rodziny zmarłego oraz odpowiedzialności ubezpieczyciela. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powódki zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 83/14 POSTANOWIENIE Dnia 9 września 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka w sprawie z powództwa W. S., M. S. i J. S. przeciwko P. […] Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 września 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt I ACa […], I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; II. zasądza od pozwanego na rzecz powódki W. S. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 8 maja 2013 r., pozwany P. […] S.A. w W. na uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołał potrzebę wykładni art. 448 w zw. z art. 23 i 24 w zw. z art. 446 § 4 k.c., które budzą poważne wątpliwości i wywołują rozbieżności w orzecznictwie sądów. Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania albo skarga jest oczywiście uzasadniona. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania następuje na podstawie oceny, czy powołane przez skarżącego okoliczności stanowią przyczyny kasacyjne wymienione w powołanym przepisie. Wbrew twierdzeniu skarżącego, wymienione w uzasadnieniu wniosku przepisy obecnie nie budzą, w zakresie objętym tym uzasadnieniem, poważnych wątpliwości ani nie wywołują rozbieżności w orzecznictwie sądów. W uchwałach z dnia 22 października 2010 r., III CZP 76/10 (OSNC-ZD, nr B, poz. 42) i z dnia 13 lipca 2011 r., III CZP 32/11 (OSNC 2012, nr 1, poz. 10) Sąd Najwyższy orzekł, że najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje na podstawie art. 448 w zw. z art. 24 § 1 k.c. zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę spowodowaną naruszeniem dobra osobistego w postaci szczególnej więzi rodzinnej łączącej ją ze zmarłym, także wtedy, gdy śmierć wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia nastąpiła przed dniem 3 sierpnia 2008 r. O tym, czy obowiązek wypłaty zadośćuczynienia w związku ze śmiercią osoby bliskiej spoczywa na ubezpieczycielu w związku z objęciem sprawcy ochroną ubezpieczeniową wynikającą z umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, Sąd Najwyższy wypowiedział się dwóch uchwałach, z dnia 7 listopada 2012 r., III CZP 67/12 (OSNC 2013, nr 4, poz. 45) i z dnia 20 grudnia 2012 r., III CZP 93/12 (OSNC 2013, nr 7-8, poz. 84), jednoznacznie stwierdzając, że regulacje prawne
3 (w szczególności § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 2000 r. w sprawie ogólnych warunków ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów - Dz. U. Nr 26, poz. 310 ze zm. oraz art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, Dz. U. Nr 124, poz. 1152 ze zm.) nie wyłączały z zakresu ochrony ubezpieczeniowej zadośćuczynienia za krzywdę osoby, wobec której ubezpieczony ponosił odpowiedzialność na podstawie art. 448 k.c. Istniejące wcześniej wątpliwości zostały zatem precyzyjnie i jednoznacznie wyjaśnione w ustabilizowanym orzecznictwie Sądu Najwyższego. Stanowisko Sądu Najwyższego zostało przyjęte jako miarodajne w orzecznictwie sądów powszechnych, a wskazane przez skarżącego jednostkowe orzeczenia, w których sąd powszechny wyraził inny pogląd, nie świadczą o istnieniu rozbieżności wymagającej kolejnej wypowiedzi Sądu Najwyższego. Dał temu też wyraz Sąd Najwyższy w postanowieniu składu siedmiu sędziów z dnia 27 czerwca 2014 r., III CZP 2/14 (dotychczas niepublikowane), odmawiając podjęcia uchwały i udzielenia odpowiedzi na pytanie, z którym wystąpił Rzecznik Ubezpieczonych: „czy osobie najbliższej przysługuje z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę wynikająca z naruszenia jej dobra osobistego w postaci szczególnej więzi emocjonalnej przed dniem 3 sierpnia 2008 r.". Podstawę tego postanowienia stanowiło stwierdzenie braku rozbieżności w orzecznictwie i potrzeby rozstrzygania tych kwestii w kolejnym orzeczeniu Sądu Najwyższego. Z tych względów nie ma podstaw do uznania, że w sprawie zachodzi powołana przez skarżącego przyczyna kasacyjna wymieniona w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Uzasadniało to odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, stosownie do art. 3989 § 2 k.p.c., z orzeczeniem o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 98 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i 39821 k.p.c. [aw]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 138/14 2014-11-20Czy skarga kasacyjna dotycząca prawa osób bliskich do zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej przed dniem 3 sierpnia 2008 r. oraz kwestii, czy naruszenie dóbr osobistych jest objęte katalogiem następstw szkody spowodow…
- I CSK 518/14 2015-03-05Czy w sprawie o zadośćuczynienie i odszkodowanie, skarga kasacyjna oparta na twierdzeniu o istnieniu istotnego zagadnienia prawnego, dotyczącego tego, czy katalog następstw szkody spowodowanej ruchem pojazdu mechaniczneg…
- II CSK 79/13 2013-08-27Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na przesłankach z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., został prawidłowo uzasadniony, jeśli przedstawione zagadnienia prawne nie wykazują istotności i nie budzą…
- III CSK 97/14 2014-05-09Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli jej oczywista zasadność nie została wykazana w odrębnym wywodzie, a stan faktyczny sprawy dotyczy zasądzenia zadośćuczynienia za krzywdę spowodowaną śmierci…
- I CSK 667/16 2017-05-09Czy w przypadku ustalania wysokości zadośćuczynienia za krzywdę po śmierci najbliższego członka rodziny, należy uwzględniać wyłącznie okoliczności pozostające w adekwatnym związku przyczynowym z czynem niedozwolonym, czy…
Powołane przepisy
art. 448art. 23art. 446 § 4 KCart. 3989 § 1 KPCart. 24 § 1 KCart. 34 ust. 1art. 448 KCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 391 § 1§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy