IV CSK 91/15

WyrokIzba Cywilna2015-08-20

Skład orzekający: Mirosława Wysocka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o zapłatę, skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki nieważności postępowania lub oczywistej zasadności, jeśli skarżący nie wykazał pozbawienia możliwości obrony praw ani kwalifikowanego naruszenia przepisów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał przesłanek nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.) ani oczywistej zasadności skargi (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Niewystępowanie w charakterze pełnomocnika procesowego nie jest równoznaczne z pozbawieniem możliwości obrony praw. Uzasadnienie wniosku oparte na oczywistej zasadności wymaga przedstawienia argumentacji prawnej zmierzającej do wykazania kwalifikowanego, ewidentnego naruszenia przepisów, możliwego do stwierdzenia bez merytorycznej analizy zaskarżonego orzeczenia.
Stan faktyczny
Powód bank wniósł o zapłatę. Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, zarzucając nieważność postępowania z powodu niedopuszczenia do udziału w sprawie wskazanej przez niego osoby jako pełnomocnika nieprofesjonalnego oraz oczywistą zasadność skargi. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1800 zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 91/15 POSTANOWIENIE Dnia 20 sierpnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka w sprawie z powództwa Banku w J. przeciwko A. W., I. C. i P. L. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 sierpnia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego P. L. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 19 sierpnia 2014 r., sygn. akt I ACa 7/13, I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; II. zasądza od pozwanego P. L. na rzecz powoda kwotę 1800 (tysiąc osiemset) zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE 2 Pozwany P.L. uzasadnił wniosek o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 19 sierpnia 2014 r. tym, że doszło do nieważności postępowania przed tym Sądem, a także tym, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Bezpodstawne jest twierdzenie skarżącego, że w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym został pozbawiony możliwości obrony swych praw na skutek niedopuszczenia do udziału w sprawie jako pełnomocnika procesowego – obok reprezentującego go profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego – wskazanej przez niego osoby, dysponującej specjalistyczną wiedzą z zakresu księgowości, rachunkowości i finansów. Przede wszystkim, Sąd Apelacyjny wyjaśnił dostatecznie przyczyny, dla których wskazana przez pozwanego osoba nie odpowiadała kryteriom, od których zależy dopuszczalność ustanowienia pełnomocnika nieprofesjonalnego na podstawie art. 87 § 1 k.p.c. Ponadto, niewystępowanie w charakterze pełnomocnika procesowego nie było równoznaczne w niemożnością udzielania pozwanemu i jego właściwemu pełnomocnikowi pomocy z zakresu wiadomości fachowych przydatnych w toku postępowania dowodowego. W okolicznościach sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia, by skarżący został pozbawiony możności obrony swych praw w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c., jak również jakichkolwiek innych przesłanek nieważności postępowania, co oznacza, że nie zachodzi przyczyna przyjęcia skargi przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. Uzasadnienie wniosku opartego na przyczynie przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga przedstawienia argumentacji prawnej zmierzającej do wykazania kwalifikowanego, ewidentnego naruszenia przepisów, możliwego do stwierdzenia bez merytorycznej analizy zaskarżonego orzeczenia i podstaw skargi. Zakres badania sprawy w ramach przedsądu nie pozwala Sądowi Najwyższemu na dokonywanie na tym etapie postępowania oceny zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Z tego względu powołanie się na przesłankę oczywistej zasadności skargi nie może być sformułowane w sposób wymagający takiej oceny, lecz powinno koncentrować się na argumentacji odrębnej od merytorycznej argumentacji skargi. Z tymi założeniami pozostaje w sprzeczności 3 uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi pozwanego, które stanowi jedynie zmodyfikowaną wersję uzasadnienia zarzutów skargi, a ocena podniesionych okoliczności byłaby w istocie równoznaczna z rozstrzyganiem o zasadności podstaw skargi. Pierwsza z powołanych przez skarżącego okoliczności opiera się na kwestionowaniu ustalenia faktycznego Sądu co do istnienia spornej wierzytelności, i sam sposób jej uzasadnienia – przedstawienie pod osąd rozliczeń pomiędzy stronami i dowodów mających stanowić ich właściwą podstawę – dyskwalifikuje tę okoliczność jako przyczynę przyjęcia skargi w postaci jej oczywistej zasadności. Druga okoliczność, bezpośrednio nawiązująca do zarzutu naruszenia art. 321 k.p.c., została – nieprawidłowo - uzasadniona identycznie, jak sam zarzut, a argumentacja została „wzbogacona” jedynie o powołanie się na jednostkowe orzeczenie Sądu Apelacyjnego, pomimo że podniesiona kwestia nie jest tak oczywista, jak postrzega ją skarżący i wymagałaby dokonania oceny w ramach rozpoznawania zarzutu skargi. Uzasadnienie wniosku nie prowadzi do bezpośredniego wniosku o zasadności skargi tak „oczywistej”, by wymagała przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pozwanego do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.), o kosztach postępowania kasacyjnego na rzecz strony powodowej orzekając stosownie do art. 98 § 1 i 108 § 1 w zw. z art. 39821 i 391 § 1 k.p.c. l.n

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 87 § 1 KPCart. 379 pkt 5 KPCart. 3989 § 1 pkt 3 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 321 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 39821§ 1§ 1 pkt 3§ 1 pkt 4§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy