IV CSK 94/19
WyrokIzba Cywilna2019-07-12
Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy wierzytelność przedstawiona do potrącenia była niewymagalna, a sąd pierwszej instancji wypowiedział się na temat przyczyn odmowy uwzględnienia zarzutu potrącenia, można mówić o nierozpoznaniu istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. w związku z art. 398³ § 1 pkt 2 k.p.c. i art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodziły przesłanki z art. 3989 § 1 k.p.c. Wskazał, że zarzut nierozpoznania istoty sprawy, wynikający z rzekomego przedstawienia wierzytelności do potrącenia dopiero w apelacji, nie mógł być uwzględniony, gdyż wierzytelność ta była niewymagalna, a sąd pierwszej instancji odniósł się do przyczyn odmowy uwzględnienia zarzutu potrącenia. Ponadto, zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. zmierzał do podważenia ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty. Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił jego apelację. Pozwany zarzucił nierozpoznanie istoty sprawy, argumentując, że wierzytelność do potrącenia przedstawił dopiero w apelacji. Sąd Najwyższy ustalił, że wierzytelność do potrącenia była niewymagalna, a sąd pierwszej instancji odniósł się do zarzutu potrącenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 94/19 POSTANOWIENIE Dnia 12 lipca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa W. C. przeciwko P. R. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 lipca 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 19 września 2018 r., sygn. akt VIII Ca (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania 2) zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania. Strona skarżąca opiera
2 wniosek o przyjęcie skargi na jej oczywistej zasadności. Wedle skarżącego oddalenie apelacji było wadliwe, gdyż sąd powinien był uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania w związku z nierozpoznaniem istoty sprawy wynikającym z przedstawienia przez skarżącego dopiero w apelacji wierzytelności do potrącenia. Stanowiska tego nie sposób jednak podzielić. Z ustaleń dokonanych przez sądy meriti, a wiążących Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym wynika, że przedstawiona przez pozwanego wierzytelność do potrącenia była niewymagalna. Wbrew twierdzeniom skarżącego wierzytelność ta została przedstawiona do potrącenia już w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, a sąd ten wypowiedział się na temat przyczyn odmowy uwzględniania zarzutu potrącenia w swoim uzasadnieniu. Trudno zatem prima facie dopatrzeć się powoływanego nierozpoznania istoty sprawy. Nie bez znaczenia jest także, że skarżący w podstawie kasacyjnej zarzuca naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., a tym samym zmierza do podważenia poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c. a contrario). jw
Powiązane orzeczenia
- II CSK 233/20 2020-11-25Czy przedstawienie wierzytelności do potrącenia, które nie jest jeszcze wymagalne, może być skuteczne, jeśli wierzytelność przeciwstawna jest wymagalna?
- I CSK 415/23 2024-04-23Czy złożenie oświadczenia o potrąceniu wierzytelności niewymagalnej, przy jednoczesnym braku wymagalności wierzytelności potrącanej, może być potraktowane jako jednoczesne wezwanie do zapłaty wierzytelności przedstawiane…
- I CSK 2789/25 2026-02-10Czy skarga kasacyjna oparta na zarzucie nierozpoznania istoty sprawy przez sąd drugiej instancji z powodu zaniechania oceny skuteczności złożonego przez powodów oświadczenia o potrąceniu, złożonego poza procesem, może st…
- I CSK 16/19 2019-06-19Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy strona powołuje się na oczywistą zasadność skargi z uwagi na pominięcie przez Sąd Apelacyjny dowodów w postaci faktury i noty księgowej, które miały…
- I CSK 2039/25 2026-01-20Czy zarzut nieistnienia wierzytelności, podniesiony w związku ze złożonym oświadczeniem o potrąceniu, powinien być traktowany jako procesowy zarzut potrącenia w rozumieniu art. 203^1 k.p.c. i czy jego nieuwzględnienie z…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 233 § 1 KPCart. 98 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy