IV CZ 103/14
PostanowienieIzba Cywilna2015-02-12
Skład orzekający: Iwona Koper, Jan Górowski, Agnieszka Piotrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli konieczne jest jedynie uzupełnienie postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok sądu okręgowego, uznając, że stwierdzona przez sąd drugiej instancji konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego nie stanowiła podstawy do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. W modelu apelacji pełnej sąd odwoławczy jest uprawniony do samodzielnego ustalenia podstawy faktycznej i prawnej orzeczenia, a jedynie częściowe uzupełnienie postępowania dowodowego nie uzasadnia kasatoryjnego charakteru orzeczenia sądu drugiej instancji.Stan faktyczny
Powód wniósł pozew o zapłatę. Sąd pierwszej instancji wydał wyrok, który został następnie uchylony przez sąd drugiej instancji (Sąd Okręgowy) i przekazany do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy uznał, że konieczne jest uzupełnienie postępowania dowodowego, w tym przesłuchanie powoda. Pozwana wniosła zażalenie na wyrok Sądu Okręgowego, kwestionując zasadność uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 103/14 POSTANOWIENIE Dnia 12 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jan Górowski SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie z powództwa P. R. przeciwko K. S. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 lutego 2015 r., zażalenia pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 27 stycznia 2014 r., sygn. akt XII Ga […], uchyla zaskarżony wyrok, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2014 r. Sąd Okręgowy w G. , na skutek apelacji powoda, uchylił wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 28 czerwca 2013 r. i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego. Sąd Okręgowy uznał, że ocena Sądu pierwszej instancji, iż sporna umowa została przez strony zawarta dla pozoru jest przedwczesna z uwagi na konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego przez przeprowadzenie dowodu z przesłuchania powoda w charakterze strony i ewentualnie, po rozważeniu okoliczności sprawy, przez dodatkowe przesłuchanie w charakterze świadka K. S. Wyrok Sądu Okręgowego zaskarżyła zażaleniem pozwana, kwestionując zasadność i potrzebę uchylenia wyroku Sądu Rejonowego. W uzasadnieniu zażalenia podniosła, że wyrok Sądu pierwszej instancji został wydany bez naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności w świetle zebranych w sprawie dowodów przesłuchanie powoda było zbędne. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie od powoda kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zakres kontroli Sądu Najwyższego orzeczenia kasatoryjnego sądu drugiej instancji, zaskarżonego na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c., jest ograniczony jedynie do zbadanie prawidłowości zakwalifikowania przez sąd określonej sytuacji procesowej, jako odpowiadającej przyjętej podstawie tego orzeczenia (m. innymi postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 listopada 2012 r., IV CZ 147/12, OSNC 2013, nr 3, poz. 14, z dnia 19 grudnia 2012 r., II CZ 141/12, nie publ., z dnia 10 stycznia 2013, IV CZ 166/12 nie publ.). Sąd Najwyższy poddaje także kontroli prawidłowość stwierdzenia nieważności postępowania przez sąd drugiej instancji (postanowienia SN z dnia 7 listopada 2012 r., IV CZ 147/12 i z dnia 28 listopada 2012 r., III CZ 77/12, OSNC 2013 nr 4, poz. 54).
3 Przy rozpoznawaniu zażalenia Sąd Najwyższy nie bada zarzutów naruszenia prawa materialnego i zarzutów procesowych, które nie dotyczą określonych w art. 386 § 4 k.p.c. przesłanek uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji w postaci nierozpoznanie istoty sprawy albo konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Przedmiotem rozpoznania Sądu Najwyższego, który nie jest ograniczony uzasadnieniem wniosku zażalenia o uchylenie zaskarżonego orzeczenia jest zbadanie, czy zachodziły określone wart. 386 § 4 k.p.c. formalne przesłanki do wydania przez sąd drugiej instancji orzeczenia kasatoryjnego. Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego ze względu na potrzebę przeprowadzenia dodatkowych dowodów osobowych. W przyjętym przez ustawę modelu apelacji pełnej postępowanie apelacyjne obejmuje merytoryczne rozpoznanie sprawy, a sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę od nowa. Sąd odwoławczy jest więc uprawniony do samodzielnego ustalenia podstawy faktycznej (z ograniczeniami, które wyznaczają procesowe zarzuty apelacji) i prawnej orzeczenia w poddanej pod jego osąd sprawie. Stwierdzona przy rozpoznawaniu apelacji konieczność częściowego uzupełnienia postępowania dowodowego nie uzasadnia więc uchylenia zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. Mając to na względzie Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie (art. 3941 § 3 w zw. z art. 39815 § 1 k.p.c. w zw. z art. 108 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 w zw. z art. 39821 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II CZ 35/21 2021-09-09Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, czy też wady postępowania przed sądem pierwszej…
- III CZ 153/23 2023-10-17Czy sąd drugiej instancji, uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, może oprzeć się na wadliwie przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, zamiast merytorycznie rozpoznać spraw…
- III CZ 169/25 2025-09-11Czy sąd drugiej instancji, uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy w zakresie wysokości roszczenia, prawidłowo zastosował art. 386 § 4…
- IV CZ 108/13 2013-11-28Czy sąd drugiej instancji, uchylając postanowienie sądu pierwszej instancji z powodu konieczności przeprowadzenia dodatkowych dowodów wynikającej ze zmiany stanu prawnego, prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c.?
- III CZ 69/23 2023-04-20Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c. uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu potrzeby przeprowadzenia postępowania dowodowego w całoś…
Powołane przepisy
art. 3941 § 11 KPCart. 386 § 4 KPCart. 3941 § 3art. 39815 § 1 KPCart. 108 § 2 KPCart. 39821 KPC§ 11§ 4§ 3§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy