IV CZ 107/13

PostanowienieIzba Cywilna2014-01-30

Skład orzekający: Zbigniew Kwaśniewski, Jan Górowski, Anna Owczarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jaka jest wysokość opłaty od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w sytuacji, gdy sprawa pierwotnie podlegała rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym, a następnie Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisów dotyczących opłat w tym postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że opłata od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna być pobierana według przepisów o postępowaniu zwykłym, a nie stała opłata przewidziana dla postępowania uproszczonego. Wynika to z faktu, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego uchylającego przepisy o stałej opłacie w postępowaniu uproszczonym, zastosowanie znajdują ogólne zasady ustalania opłat, w tym opłata stosunkowa zależna od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Stan faktyczny
Strona powodowa wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Sąd Okręgowy odrzucił skargę z powodu nieuiszczenia opłaty w pełnej wysokości. Strona złożyła zażalenie, argumentując, że opłata powinna być niższa, zgodnie z przepisami o postępowaniu uproszczonym. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, biorąc pod uwagę wcześniejsze orzecznictwo i wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący opłat w postępowaniu uproszczonym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony powodowej na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 107/13 POSTANOWIENIE Dnia 30 stycznia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jan Górowski SSN Anna Owczarek w sprawie ze skargi strony powodowej o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 26 października 2012 r., w sprawie z powództwa Cechu Rzemiosł Różnych w R. przeciwko Spółdzielni Rzemieślniczej "B." w R. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 stycznia 2014 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Okręgowego w L. z dnia 19 lipca 2013 r., oddala zażalenie. 2 UZASADNIENIE Sąd drugiej instancji odrzucił na podstawie art. 4246 § 3 k.p.c. skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, uznając, że opłata od skargi nie została uiszczona w pełnej wysokości, ponieważ opłata ta wynosiła 233 zł, a została uiszczona w wysokości 100 zł. Strona, której skarga została odrzucona, zaskarżyła to postanowienie zażaleniem, twierdząc, że ponieważ sprawa podlegała rozpoznaniu w trybie postępowania odrębnego, bo w postępowaniu uproszczonym, to w myśl art. 28 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych opłata sądowa od pozwu wynosiła 100 zł i w tej samej wysokości należna była opłata od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W judykaturze wyrażono wcześniej pogląd, że w postępowaniu uproszczonym pobiera się od apelacji opłatę stałą w takiej samej wysokości jak od pozwu, niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, a to na podstawie art. 28 w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (v. uchwały SN: z dnia 22 listopada 2006 r. III KZP 91/06, OSNC 2007 r., nr 9, poz. 127 i z dnia 22 lutego 2007 r. III CZP 155/06, OSNC 2008 r., nr 1, poz. 6). Jedynie w sprawie rozpoznanej z pominięciem, na podstawie art. 5057 zd. pierwsze k.p.c., przepisów o postępowaniu uproszczonym, przyjęto, że od apelacji pobiera się opłatę stosunkową na podstawie art. 18 ust. 2 w zw. z art. 13 u.k.s.c. (uchwała SN z dnia 7 października 2008 r., III CZP 81/08, OSNC 2009 r., nr 9, poz. 119). Konstytucyjność regulacji zawartej w art. 18 ust. 2 w zw. z art. 28 u.k.s.c. ocenił Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 16 grudnia 2008 r. (sygn. akt P 17/07) orzekł, że w zakresie w jakim przepis stanowi o pobieraniu od apelacji w postępowaniu uproszczonym opłaty stałej niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia jest on niezgodny z art. 45 ust. 1 i art. 78 w zw. z art. 31 ust. 3 3 Konstytucji RP oraz jest zgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (OTK-A 2008/10/179; Dz. U. 2008, Nr 228, poz. 1524). W uzasadnieniu tego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny jednoznacznie stwierdził, że jego wyrok spowoduje uchylenie szczególnej regulacji nakazującej stosowanie w postępowaniu uproszczonym do opłaty od apelacji opłaty stałej. W konsekwencji uznał, że w odnośnej sytuacji będą miały zastosowanie przepisy określające opłaty w postępowaniu zwykłym, a w szczególności art. 13 u.k.s.c. wiążący wysokość stosownej opłaty z wartością przedmiotu zaskarżenia. Brzmienie przepisu art. 18 ust. 2 u.k.s.c., uwzględniającego powołany wyżej wyrok TK, przewiduje, że do opłaty od m.in. skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia stosuje się przepisy ustawy przewidujące pobranie opłaty od pozwu lub wniosku wszczynającego postępowanie w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest niewątpliwie art. 28 u.k.s.c., ale nie stanowi on inaczej w odniesieniu do opłaty należnej od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, ponieważ tej ostatniej kwestii nie obejmuje zakresem swojej regulacji. Oznacza to, że do opłaty od wspomnianej skargi stosuje się z mocy art. 18 ust. 2 u.k.s.c. przepisy ustawy przewidujące pobranie opłaty od pozwu lub wniosku wszczynającego postępowanie, a to oznacza zastosowanie przepisów określających opłaty w postępowaniu zwykłym, w szczególności art. 13 u.k.s.c. wiążącego wysokość opłaty stosunkowej z wartością przedmiotu zaskarżenia. Regulacja ta wyłącza stosowanie przepisu określającego opłatę stałą, który nie reguluje zresztą pobierania opłaty od skargi, której odrzucenie zaskarżył żalący. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. es

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4246 § 3 KPCart. 28 pkt 2art. 28art. 18 ust. 2art. 5057art. 13art. 45 ust. 1art. 78art. 31 ust. 3art. 32 ust. 1art. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy