IV CZ 111/19
PostanowienieIzba Cywilna2020-02-20
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek, Paweł Grzegorczyk, Marian Kocon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest odwołanie przez stronę procesowego oświadczenia woli o cofnięciu apelacji, jeśli zostało ono złożone przed wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania apelacyjnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dopuszczalne jest odwołanie procesowego oświadczenia woli o cofnięciu apelacji, jeśli zostało ono złożone przed uprawomocnieniem się postanowienia o umorzeniu postępowania apelacyjnego. Odwołanie procesowego oświadczenia woli jest dopuszczalne do momentu, w którym nie osiągnie ono skutku w postaci orzeczenia kończącego postępowanie. Skoro oświadczenie powódki odwołujące cofnięcie apelacji zostało wniesione przed uprawomocnieniem się postanowienia o umorzeniu postępowania apelacyjnego, nie ma przeszkód do uznania go za skuteczne.Stan faktyczny
Powódka cofnęła swoją apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Następnie, w osobnym piśmie, wskazała, że nie miała zamiaru cofnąć tego środka odwoławczego. Sąd Apelacyjny umorzył postępowanie apelacyjne wobec cofnięcia apelacji. Powódka złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, domagając się jego uchylenia i rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego i pozostawił rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 111/19 POSTANOWIENIE Dnia 20 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Grzegorczyk SSN Marian Kocon w sprawie z powództwa K. B. przeciwko A. P. o nakazanie złożenia oświadczenia woli, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 lutego 2020 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt I ACa (…), uchyla zaskarżone postanowienie i pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 19 marca 2019 r. Sąd Apelacyjny w (…) umorzył postępowanie apelacyjne wobec cofnięcia przez powódkę apelacji od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 4 września 2018 r. W zażaleniu na powyższe postanowienie powódka wniosła o jego uchylenie i rozpoznanie sprawy przez Sąd Apelacyjny w (…). Zarzuciła naruszenie art. 391 § 2 k.p.c. w związku z art. 355 § 2 k.p.c. w związku z art. 127 i 128 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2 Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Powódka pismem z dnia 8 marca 2019 r. cofnęła złożoną przez siebie w dniu 10 października 2018 r. apelację od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 4 września 2018 r.; w piśmie nadanym do tego Sądu w dniu 15 marca 2019 r. w placówce pocztowej wskazała jednak, że nie miała zamiaru cofnąć tego środka odwoławczego. W orzecznictwie przyjmuje się jako ogólną zasadę dopuszczalność odwoływania przez strony tzw. procesowych oświadczeń woli, stanowiącą przejaw urzeczywistnienia reguły dyspozycyjności. Odwołanie procesowego oświadczenia woli może nastąpić do czasu, w którym nie osiągnie ono skutku w postaci orzeczenia kończącego postępowanie. Kwestia dopuszczalności tej czynności winna być rozważana właśnie z punktu widzenia określonych skutków procesowych, jakie może kreować w zindywidualizowanym postępowaniu procesowe oświadczenie woli określonego typu. Strona może zatem cofnąć swoje procesowe oświadczenie woli, dopóki nie osiągnie ono skutku w postaci orzeczenia kończącego postępowanie (zob. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2011 r., sygn. akt I CSK 252/10, OSNC-ZD C/2011, poz. 60 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2004 r., sygn. akt II CK 80/03, nie publ. i powołane tam orzecznictwo). Odwołać można - rzecz jasna – również czynność procesową obejmującą cofnięcie wniesionego środka odwoławczego. Skoro oświadczenie powódki odwołujące cofnięcie apelacji zostało wniesione przed uprawomocnieniem się postanowienia o umorzeniu postępowania apelacyjnego (a nawet przed jego wydaniem), to nie ma przeszkód do uznania go za skuteczne. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.
3 aj
Powiązane orzeczenia
- I CZ 64/06 2006-08-31Czy apelacja od wyroku zawierającego rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania i oddaleniu powództwa, wniesiona w terminie do wniesienia apelacji, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, jeśli sąd drugiej instancji uzna,…
- III CZ 229/24 2025-11-27Czy cofnięcie przez stronę zażalenia wniesionego do Sądu Najwyższego skutkuje umorzeniem postępowania zażaleniowego?
- I CZ 34/19 2019-06-05Czy cofnięcie apelacji przez stronę powodową, w sytuacji gdy strona pozwana również wniosła apelację, obliguje sąd drugiej instancji do odrzucenia apelacji strony powodowej jako niedopuszczalnej z uwagi na brak gravamen?
- I CZ 41/19 2019-06-25Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji o umorzeniu postępowania apelacyjnego z powodu cofnięcia apelacji jest dopuszczalne, gdy strona pozwana kwestionuje interes prawny powoda w złożeniu apelacji?
- V CZ 39/14 2014-06-18Czy apelacja wniesiona od orzeczenia, które nie zostało wydane w przedmiocie wszystkich zgłoszonych przez stronę żądań, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna?
Powołane przepisy
art. 391 § 2 KPCart. 355 § 2 KPCart. 127art. 39815 § 1art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy