IV CZ 12/10
PostanowienieIzba Cywilna2010-04-16
Skład orzekający: Mirosława Wysocka, Teresa Bielska-Sobkowicz, Józef Frąckowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji, wniesione osobiście przez stronę zastępowaną przez profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, podlega odrzuceniu z powodu braku zdolności postulacyjnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji, wniesione osobiście przez uczestnika postępowania, który był zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, podlega odrzuceniu z powodu braku zdolności postulacyjnej. W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, z pewnymi wyjątkami, które nie miały zastosowania w tej sprawie.Stan faktyczny
Uczestnik postępowania wniósł skargę o wznowienie postępowania, która została odrzucona postanowieniem Sądu Okręgowego. Następnie zażalenie na to postanowienie zostało odrzucone przez Sąd Okręgowy z powodu braku zdolności postulacyjnej skarżącego. Uczestnik, zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżył to ostatnie postanowienie zażaleniem, wnosząc jednocześnie o uchylenie poprzedzającego postanowienia. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie odrzucające zażalenie, a w pozostałej części odrzucił zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie z dnia 22 grudnia 2009 r., a w pozostałej części odrzucił zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 12/10 POSTANOWIENIE Dnia 16 kwietnia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Józef Frąckowiak ze skargi uczestnika postępowania o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w B. z dnia 14 lutego 2008 r., sygn. akt II Ca (...), w sprawie z wniosku J. J. przy uczestnictwie A. J. o podział majątku wspólnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 kwietnia 2010 r., zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 22 grudnia 2009 r. i 11 grudnia 2009 r., sygn. akt II Ca (…), oddala zażalenie na postanowienie z dnia 22 grudnia 2009 r., w pozostałej części odrzuca zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2009 r. Sąd Okręgowy w B. odrzucił skargę uczestnika postępowania A. J. o wznowienie postępowania o podział majątku wspólnego.
2 Zażalenie na powyższe orzeczenie, wniesione osobiście przez uczestnika postępowania, zostało odrzucone postanowieniem Sądu Okręgowego w B. z dnia 22 grudnia 2009 r. wobec braku zdolności postulacyjnej skarżącego. Również i to postanowienie skarżący, zastępowany tym razem przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżył zażaleniem. Wnosząc o jego uchylenie zarzucał, że nie został pouczony o sposobie zaskarżenia postanowienia z dnia 11 grudnia 2009 r. Jednocześnie skarżący wnosił o uchylenie także poprzedzającego go postanowienia z dnia 11 grudnia 2009 r., które już wcześniej odrębnie zaskarżył. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że rozpoznaniu podlega wyłącznie zażalenie na postanowienie z dnia 22 grudnia 2009 r. Jednoczesne ponowne zaskarżenie również poprzednio wydanego w dniu 11 grudnia 2009 r. postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania nie było dopuszczalne, skoro skarżący już wcześniej wniósł na nie zażalenie, stanowiące przedmiot rozpoznania postanowieniem z dnia 22 grudnia 2009 r. W tym zakresie zatem to ponownie wniesione zażalenie należało odrzucić na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39821, 373 i 370 k.p.c. Dopuszczalne było zatem jedynie wniesienie zażalenia od postanowienia z dnia 22 grudnia 2009 r., którym odrzucone zostało osobiście wniesione przez uczestnika zażalenie od postanowienia odrzucającego skargę o wznowienie postępowania. Zażalenie to nie jest zasadne. Postanowienie z dnia 11 grudnia 2009 r. zostało prawidłowo i skutecznie doręczone pełnomocnikowi uczestnika ustanowionemu w postępowaniu o podział majątku wspólnego. Zgodnie z art. 91 k.p.c., pełnomocnictwo procesowe obejmuje z samego prawa między innymi umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności, w tym skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem. Jeżeli strona działa w sprawie przez pełnomocnika procesowego, doręczeń dokonuje się tej osobie (art. 133 § 3 k.p.c.), a wydane na posiedzeniu niejawnym postanowienia doręcza się profesjonalnym pełnomocnikom bez pouczenia o sposobie zaskarżenia (art. 357 § 2 k.p.c. a contrario). Na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 11 grudnia 2009 r., jako postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, uczestnikowi służyło zażalenie do Sądu Najwyższego (art. 3941 § 2 k.p.c.). W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje jednak zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z
3 postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji (art. 871 § 1 k.p.c.). Artykuł 871 § 2 i 3 k.p.c. przewiduje wyjątki od tej zasady, okoliczności te nie zachodziły jednak w rozpoznawanej sprawie. Z tych względów zażalenie na postanowienie z dnia 11 grudnia 2009 r., wniesione osobiście przez uczestnika podlegało odrzuceniu, a rozstrzygające o tym postanowienie z dnia 22 grudnia 2009 r. jest prawidłowe. Wobec powyższego, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- V CZ 26/13 2013-06-14Czy zażalenie wniesione osobiście przez stronę do Sądu Najwyższego, mimo obowiązku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego, jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu?
- I CZ 19/16 2016-04-15Czy do wniesienia zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania wystarcza pełnomocnictwo procesowe obejmujące z mocy samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze s…
- III CZ 36/15 2015-08-27Czy zażalenie wniesione osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, w sytuacji gdy obowiązuje zastępstwo procesowe przez adwokata lub radcę prawnego, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne?
- I CZ 34/20 2020-09-04Czy zażalenie wniesione osobiście przez stronę, która nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym, jest dopuszczalne, jeśli zawiera wniosek o ustanowienie pełnomocnika z u…
- III CZ 19/26 2026-03-27Czy zażalenie wniesione do Sądu Najwyższego przez stronę niebędącą profesjonalnym pełnomocnikiem powinno zostać odrzucone jako niedopuszczalne?
Powołane przepisy
art. 3941 § 3art. 39821art. 91 KPCart. 133 § 3 KPCart. 357 § 2 KPCart. 3941 § 2 KPCart. 871 § 1 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 3§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy