IV CZ 138/16

Sygn. akt IV CZ 138/16 POSTANOWIENIE Dnia 6 kwietnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa W. K. przeciwko J. R. o wydanie nieruchomości, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 kwietnia 2017 r., zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w T. z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt VIII Ca […], oddala zażalenie. 2 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w T. postanowieniem z dnia 28 października 2016 r. odrzucił skargę kasacyjną pozwanej od wyroku tego Sądu z dnia 25 maja 2016 r. jako niedopuszczalną ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia niższą niż pięćdziesiąt tysięcy złotych (art. 3986 § 2 w związku z art. 3982 § 1 k.p.c.). Podkreślił, że zaskarżonym wyrokiem została oddalona apelacja pozwanej od wyroku nakazującego wydanie nieruchomości, wobec czego dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia, która w niniejszej sprawie wynosi 3 000 zł. W orzecznictwie przyjmuje się wprawdzie, że od wyroku windykacyjnego skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, lecz dotyczy to wyłącznie sytuacji, w której sąd w wyroku windykacyjnym dokonał rozgraniczenia nieruchomości na podstawie art. 36 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (jedn. tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm. – dalej: „Pr.g.k.”), co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. W zażaleniu pozwana zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 19 § 2, 23 § 2, 3982 § 1, 5191 i 3986 § 2 k.p.c. „…poprzez przyjęcie, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna od zapadłego w niniejszej sprawie wyroku nakazującego wydanie nieruchomości…”. W konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kwestionując prawidłowość zaskarżonego postanowienia, skarżąca przyznała, że wartość przedmiotu sporu została oznaczona przez powoda w pozwie kwotą 3000 zł i nie twierdziła, by domagała się jej sprawdzenia w trybie art. 25 § 2 k.p.c. Zdaniem skarżącej, o wadliwości zaskarżonego postanowienia przesądza podniesienie przez nią – na podstawie art. 461 § 1 k.c. – zarzutu prawa zatrzymania do czasu zaspokojenia przysługujących jej roszczeń z tytułu nakładów w kwocie 90 000 zł, w takim wypadku bowiem z punktu widzenia wartości przedmiotu sporu zachodzi sytuacja podobna do takiej, w której „…sąd orzeka w ramach jednej sprawy o roszczeniu głównym i wzajemnym…”, wobec czego 3 wartość roszczenia wzajemnego nie powinna być „…obojętna dla określenia rzeczywistej wartości przedmiotu zaskarżenia…”. Poza tym w sprawie powinno dojść do rozgraniczenia nieruchomości w celu precyzyjnego określenia działki, która ma być wydana powodowi. Skoro Sąd Najwyższy dopuścił skargę kasacyjną od wyroku windykacyjnego niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, jeżeli w wyroku tym sąd przeprowadził rozgraniczenie nieruchomości, to „…analogiczne rozwiązanie należy przyjąć w sytuacji, gdy sąd wprawdzie nie przeprowadził takiego rozgraniczenia, ale w okolicznościach danej sprawy powinien je przeprowadzić w celu precyzyjnego określenia przedmiotu wydania…”. Wbrew odmiennym wywodom skarżącej, dla oznaczenia wartości przedmiotu sporu decydujące znaczenie ma treść żądania pozwu, a nie sposób obrony pozwanego. Wysokość kwoty, na którą powołała się skarżąca podnosząc zarzut prawa zatrzymania, nie może więc mieć wpływu na określenie wartości zaskarżenia w ani w apelacji, ani w skardze kasacyjnej (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 1998 r., I CZ 50/98, nie publ., z dnia 12 kwietnia 2000 r., V CZ 20/00, nie publ., z dnia 20 czerwca 2000 r., III CZ 60/00, nie publ., z dnia 18 kwietnia 2001 r., III CZ 19/01, nie publ., z dnia 19 lipca 2001 r., III CZ 44/01, nie publ. i z dnia 6 listopada 2002 r., III CZ 96/02, nie publ.). Sąd Okręgowy prawidłowo przyjął, że skarga kasacyjna przysługuje od wyroku orzekającego o roszczeniu windykacyjnym, niezależnie od wartości zaskarżenia, jeżeli w wyroku tym sąd przeprowadził rozgraniczenie na podstawie art. 36 Pr.g.k. (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia 1997 r., III CKN 43/97, Wokanda 1997, nr 7, poz. 4; postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 2002 r., II CZ 147/01, nie publ., z dnia 20 czerwca 2008 r., IV CZ 35/08, nie publ., z dnia 28 stycznia 2009 r., IV CNP 114/08, nie publ., z dnia 20 lipca 2012 r., II CZ 85/12, nie publ. i z dnia 25 kwietnia 2013 r., V CZ 144/12, nie publ.). Orzeczenie o rozgraniczeniu stanowi w takim wypadku samodzielną część wyroku orzekającego o roszczeniu windykacyjnym, jednak integralnie powiązaną z jego pozostałą częścią, w związku z czym o dopuszczalności skargi kasacyjnej przesądza art. 5191 § 1 k.p.c., w świetle którego postanowienia o rozgraniczeniu wydane w postępowaniu nieprocesowym są objęte skargą kasacyjną. 4 W niniejszej sprawie, w której nie przeprowadzono rozgraniczenia, o dopuszczalności skargi kasacyjnej nie może decydować prezentowany przez skarżącą pogląd, że sąd powinien orzec o rozgraniczeniu. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw. aw aj