IV CZ 144/11

PostanowienieIzba Cywilna2012-03-16

Skład orzekający: Marta Romańska, Krzysztof Pietrzykowski, Maria Szulc

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie pozwu bez zrzeczenia się roszczenia po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia apelacji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że cofnięcie pozwu bez zrzeczenia się roszczenia po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji nie powoduje ani przerwy, ani zawieszenia biegu terminu do wniesienia apelacji. Czynność ta nie stanowi również o braku winy w uchybieniu terminu w rozumieniu art. 168 § 1 k.p.c., ponieważ brak winy zachodzi jedynie wtedy, gdy istniała przyczyna uniemożliwiająca dokonanie czynności przy dołożeniu należytej staranności. Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił apelację jako spóźnioną, a zażalenie powoda podlegało oddaleniu.
Stan faktyczny
Powód złożył apelację od wyroku Sądu Okręgowego, ale wniósł o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację, uznając postanowienie o przywróceniu terminu za wadliwe, ponieważ powód nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Sąd Apelacyjny uznał, że cofnięcie pozwu przez powoda było świadomym działaniem, które doprowadziło do uchybienia terminu. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda i zasądził od niego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 270 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 144/11 POSTANOWIENIE Dnia 16 marca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marta Romańska (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSN Maria Szulc (sprawozdawca) w sprawie z powództwa D. P. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Komendę Główną Policji w W., Prokuraturę Okręgową w O., Sąd Okręgowy w O., Sąd Rejonowy w O., Sąd Apelacyjny i Areszt Śledczy w K. o ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 marca 2012 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 4 lipca 2011 r., 1) oddala zażalenie; 2) zasądza od D. P. na rzecz Skarbu Państwa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 270 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie 2 Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 25 stycznia 2011 r. uznając za wadliwe - po dokonaniu kontroli w trybie art. 373 k.p.c. - postanowienie tego Sądu z dnia 11 kwietnia 2011 r. w przedmiocie przywrócenia powodowi terminu do wniesienia apelacji. W ocenie Sądu Apelacyjnego wniosek powoda nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem po pierwsze powód nie uprawdopodobnił okoliczności uzasadniających wniosek, a po drugie nie wykazał, by uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Cofnięcie przez powoda pozwu bez zrzeczenia się roszczenia po wydaniu wyroku przez Sąd Okręgowy nie spowodowało ani przerwy, ani zawieszenia biegu do wniesienia apelacji. Czynność ta nie stanowi także o braku winy w rozumieniu art. 168 § 1 k.p.c., bowiem brak taki zachodzi wówczas, gdy istniała przyczyna powodująca, że dokonanie czynności było obiektywnie niemożliwe przy dołożeniu przez stronę należytej staranności. Sąd Apelacyjny uznał, że powód doskonale zdawał sobie sprawę z tego, jakie skutki może wywołać jego działanie procesowe polegające na cofnięciu pozwu, a zatem składając ten wniosek i nie wnosząc apelacji sam swym zachowaniem spowodował uchybienie terminowi. Skoro nie było podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia apelacji, apelacja jako spóźniona podlegała odrzuceniu na podstawie art. 373 k.p.c. W zażaleniu od punktu 2 i 3 powyższego postanowienia powód wywodząc, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 169 § 2 k.p.c., ponieważ przedstawił okoliczności uprawdopodabniające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji, wniósł o jego uchylenie i przyjęcie apelacji do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione. Ma wprawdzie rację skarżący, że powód wskazał - aczkolwiek zwięźle, okoliczności uprawdopodabniające wniosek o przywrócenie terminu, a zatem dochował wymogu określonego w art. 169 § 2 k.p.c. Gdyby zresztą tego nie uczynił, to zarówno Sąd pierwszej, jak i drugiej instancji byłby zobowiązany do wezwania go do uzupełnienia tego braku w trybie art. 130 k.p.c., jako że powód występował przed tymi sądami osobiście. Jednak sam fakt wskazania okoliczności 3 uprawdopodabniających wniosek nie przesądza o zasadności zażalenia. Okoliczności te podlegają ocenie sądu właściwego do rozpoznania wniosku, a w trybie art. 373 k.p.c. również sądu odwoławczego. Skarżący nie przedstawił żadnych zarzutów skierowanych przeciwko wykładni art. 168 § 1 k.p.c. dokonanej przez Sąd Apelacyjny, lub przeciwko zastosowaniu tego przepisu w ustalonym stanie faktycznym. Natomiast powołany w zażaleniu fakt, że apelacji został nadany bieg procesowy przez Sąd pierwszej instancji, nie stanowi o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia apelacji. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c. zażalenie podlega oddaleniu. O kosztach orzeczono na podstawie art. 108 § 1 w zw. z art. 98 i oraz art. 39821 i 397 § 2 k.p.c. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 373 KPCart. 168 § 1 KPCart. 169 § 2 KPCart. 130 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39814 KPCart. 108 § 1art. 98art. 39821§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy