IV CZ 145/12

PostanowienieIzba Cywilna2013-01-10

Skład orzekający: Dariusz Dończyk, Wojciech Katner, Iwona Koper

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy niemożność skorzystania z określonych okoliczności faktycznych i środków dowodowych w poprzednim postępowaniu, wynikająca z zaniedbania, zapomnienia lub błędnej oceny strony, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że nowy dowód w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. oznacza jedynie taki dowód, który z przyczyn obiektywnych nie mógł zostać powołany w postępowaniu zakończonym prawomocnie. Niemożność skorzystania z okoliczności faktycznych i środków dowodowych z powodu zaniedbania, zapomnienia lub błędnej oceny strony nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania. Skarżący musi wykazać logiczne powiązanie między wskazywanymi dowodami a orzeczeniem kończącym postępowanie, a także obiektywne przyczyny uniemożliwiające powołanie tych dowodów wcześniej.
Stan faktyczny
Pozwany złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że pozwany nie wykazał przesłanek z art. 403 § 2 k.p.c., ponieważ niemożność skorzystania z okoliczności faktycznych i dowodów wynikała z jego zaniedbania. Pozwany w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 403 § 2 k.p.c., wskazując na nowe dowody i okoliczności, o których dowiedział się po wydaniu wyroku. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 145/12 POSTANOWIENIE Dnia 10 stycznia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) SSN Iwona Koper w sprawie ze skargi pozwanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 8 stycznia 2010 r., w sprawie z powództwa Banku Gospodarki Żywnościowej Spółki Akcyjnej w W. przeciwko B. H. z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanego M. H. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 stycznia 2013 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 19 października 2011 r. oddala zażalenie i przyznaje od Skarbu Państwa Sądu Apelacyjnego kwotę 5400,- (pięć tysięcy czterysta) złotych plus VAT na rzecz adw. M. P. z tytułu wynagrodzenia za udzielenie pozwanemu pomocy prawnej z urzędu. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 19 października 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę pozwanego B. H. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa Banku Gospodarki Żywnościowej Spółki Akcyjnej w W. o zapłatę, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 8 stycznia 2010 r., sygn. akt I ACa 690/09. Odrzucenie skargi, ze wskazaniem bogatego orzecznictwa Sądu Najwyższego, nastąpiło ze względu na brak przesłanek z art. 403 § 2 k.p.c., na który to przepis powołał się pozwany, ze względu na to, że niemożność skorzystania w poprzednim postępowaniu z określonych okoliczności faktycznych i środków dowodowych nie zachodzi, gdy istniała obiektywna możliwość ich powołania w tym postępowaniu, a tylko na skutek zaniedbania, zapomnienia lub błędnej oceny co do potrzeby powołania, strona tego nie uczyniła. Skarżący mógł, obiektywnie oceniając, skorzystać w prawomocnie zakończonym postępowaniu zarówno z okoliczności faktycznych, na które się powołuje i które były ujawnialne, jak i z dowodów na ich poparcie; przyjęcie innej drogi obrony nie stanowi wypełnienia przesłanek z art. 403 § 2 k.p.c. Pełnomocnik pozwanego ustanowiony z urzędu wniósł zażalenie i zarzucił postanowieniu Sądu Apelacyjnego naruszenie art. 403 § 2 k.p.c. przez błędne przyjęcie, że nie zachodzi podstawa prawna do wznowienia postępowania, podnoszona przez pozwanego w skardze, mimo że pozwany wskazał w skardze nowe środki dowodowe, wnosząc o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka w osobie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz dowodu z opinii biegłego sądowego, powołując nowe okoliczności faktyczne, to znaczy, że pozwany nie ma prawa do dotacji w przypadku wypowiedzenia mu przez powoda umowy kredytowej i nie może być obciążony dotacją, którą otrzymał powód, a o których to okolicznościach pozwany powziął wiadomość już po wydaniu prawomocnego wyroku, a nie mógł ich podnieść wcześniej z powodu braku doświadczenia i braku stosownych informacji na temat przepisów dotyczących dotacji Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o wznowieniu przedmiotowego postępowania sądowego, ewentualnie o uchylenie tego postanowienia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3 Zażalenie nie może być uwzględnione. Sąd Apelacyjny trafnie odwołał się do utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, zgodnie z którą nowy dowód w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. oznacza jedynie taki dowód, który z przyczyn obiektywnych nie mógł zostać powołany w postępowaniu, które zostało prawomocnie zakończone. Jednakże skarżący w skardze o wznowienie postępowania nie przedstawił logicznego powiązania pomiędzy wskazywanymi przez siebie dowodami, a orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie w taki sposób, aby można dostrzec wpływ nowo powołanych dowodów na wynik sprawy. Nie da się tego wyprowadzić z dość ogólnikowych sformułowań, z których wynika tylko tyle, że według skarżącego powódce nie należał się zwrot dotacji. Ma to mieć źródło w bliżej niesprecyzowanych regulacjach prawnych, przy czym nawet trafność tego wniosku nie może skutkować uwzględnieniem skargi, gdyż stanowiłoby to o dowodach co do treści prawa, a nie co do faktów. Z treści skargi i zażalenia nie wynika ponadto, jakie były obiektywne przyczyny uniemożliwiające powołanie wskazywanych dowodów w trakcie postępowania rozpoznawczego i dlaczego skarżący dopiero po zakończeniu postępowania zasięgał opinii (bliżej niesprecyzowanych) odnośnie do „źródeł na temat kwestii udzielania dotacji do kredytów", skoro twierdzi, że jest to istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli natomiast, zdaniem skarżącego, wyrok Sądu Apelacyjnego naruszył przepisy określające sposób zwrotu dotacji, to skarżący może dochodzić ochrony swojego interesu prawnego w drodze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Nie służy temu jednak skarga o wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania. Mając to na uwadze należało zażalenie oddalić na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., rozstrzygając o kosztach postępowania na podstawie art. 98 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz § 19 i 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348). 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 403 § 2 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPCart. 98art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 2§ 3§ 1§ 19

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy