IV CZ 16/07

PostanowienieIzba Cywilna2007-04-25

Skład orzekający: Mirosława Wysocka, Teresa Bielska-Sobkowicz, Zbigniew Kwaśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sformułowanie apelacji wskazujące na zaskarżenie wyroku w całości i wniosek o jego uchylenie, przy jednoczesnym oznaczeniu wartości przedmiotu zaskarżenia, jest wystarczające do nadania biegu apelacji, czy też stanowi brak formalny uniemożliwiający jej rozpoznanie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że choć wymagania dotyczące zakresu zaskarżenia i wniosku o uchylenie wyroku w apelacji są samodzielne i powinny być wyraźnie sprecyzowane, to w konkretnych okolicznościach sprawy, sformułowanie „zaskarża wyżej wskazany wyrok w całości, wnosi o jego uchylenie i przekazanie sprawy (...)”, przy uwzględnieniu oznaczonej wartości przedmiotu zaskarżenia, nie budziło wątpliwości co do zakresu wniosku. W związku z tym brak było przeszkód do nadania biegu apelacji, a postanowienie o jej odrzuceniu z powodu nieusunięcia braków podlegało uchyleniu.
Stan faktyczny
Gmina L. złożyła apelację od wyroku Sądu Rejonowego oddalającego jej powództwo o zapłatę. Apelacja zawierała stwierdzenie o zaskarżeniu wyroku w całości i wniosku o jego uchylenie. Sąd Okręgowy wezwał pełnomocnika powoda do uzupełnienia braku formalnego poprzez wskazanie zakresu żądanego uchylenia. Po oświadczeniu pełnomocnika, że wyrok zaskarżono w całości, Sąd Okręgowy odrzucił apelację, uznając brak formalny za nieusunięty. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Okręgowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu apelacji.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 16/07 POSTANOWIENIE Dnia 25 kwietnia 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Zbigniew Kwaśniewski w sprawie z powództwa Gminy L. Zarządu Nieruchomości Komunalnych w L. przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej właścicieli lokali położonych przy ulicy Al. R. […] w L. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 kwietnia 2007 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Okręgowego w L. z dnia 25 stycznia 2007 r., uchyla zaskarżone postanowienie 2 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 18 października 2006 r. Sąd Rejonowy w L. oddalił w całości powództwo Gminy L. o zasądzenie od pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej kwoty 62314,16 zł. W apelacji od tego wyroku strona powodowa (niedziałająca przez pełnomocnika, chociaż był on ustanowiony w sprawie) zawarła stwierdzenie, że „zaskarża wyżej wskazany wyrok w całości, wnosi o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji”; wartość przedmiotu zaskarżenia została oznaczona na kwotę 62314,16 zł. Przewodniczący w Sądzie Okręgowym, któremu została przedstawiona apelacja, wezwał radcę prawnego – pełnomocnika powoda „do uzupełnienia braku formalnego apelacji poprzez wskazanie zakresu żądanego uchylenia wyroku tj. w całości czy w części i jakiej”, pod rygorem odrzucenia apelacji. W wykonaniu tego wezwania pełnomocnik pozwanego oświadczył: „uprzejmie informuję, że wyrok został zaskarżony w całości co wynika z pierwszego zdania apelacji”. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2007 r. Sąd Okręgowy odrzucił apelację na podstawie art. 373 k.p.c. Sąd wskazał, że warunki formalne apelacji, wymienione w punktach pierwszym i piątym § 1 art. 368 k.p.c., są warunkami samodzielnymi, powinny być wyraźnie wskazane, a zakres żądanego uchylenia nie może być przez sąd wyprowadzany z relacji zakresu wskazanego zakresu zaskarżenia i treści orzeczenia. Braki w zakresie sformułowania wniosków apelacji uniemożliwiają, w ocenie Sądu Okręgowego, nadanie apelacji właściwego biegu. Sąd podkreślił także, że pełnomocnik powoda nie usunął braku apelacji, pomimo, że został do tego wezwany, z wyraźnym wskazaniem wymaganego zakresu uzupełnienia. W zażaleniu na to postanowienie, zawierającym wniosek o jego uchylenie, skarżący twierdzi, że określenie, iż wyrok zaskarża się w całości i wnosi się o jego uchylenie, przy uwzględnieniu także oznaczonej w apelacji wartości przedmiotu zaskarżenia, jednoznacznie wskazywało, że wniosek o uchylenie dotyczy całości 3 wyroku i brak było podstaw do stwierdzenia przeszkody uniemożliwiającej nadanie biegu apelacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Niewątpliwie trafne jest stwierdzenie Sądu Okręgowego, że wymagania apelacji wymienione w art.368 § 1 pkt 1 (wskazanie zakresu zaskarżenia) i pkt 5 (wniosek o zmianę lub uchylenie wyroku z zaznaczeniem zakresu żądanej zmiany lub uchylenia) są wymaganiami samodzielnymi i odrębnymi, a zatem powinny być wyraźnie i oddzielnie sprecyzowane. Wymagania te mają na celu uniknięcie jakichkolwiek wątpliwości co do zakresu zaskarżenia (a tym samym zakresu prawomocności orzeczenia) oraz wnioskowanego przez stronę sposobu rozstrzygnięcia. W okolicznościach konkretnej sprawy nie jest wykluczone stwierdzenie, że nieprecyzyjne ujęcie sformułowań użytych w apelacji stanowi jedynie oczywistą niedokładność, niestanowiącą przeszkody do nadania jej biegu. Taka wykładnia w zakresie oceny spełnienia omawianych wymagań apelacji została przyjęta w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. postanowienia z dnia 28 kwietnia 2006 r., V CZ 25/06, 16 listopada 2006 r., II CZ 80/06 i 30 listopada 2006 r., I CZ 88/06). W okolicznościach niniejszej sprawy, sformułowanie „zaskarża wyżej wskazany wyrok w całości, wnosi o jego uchylenie i przekazanie sprawy (...)”, przy uwzględnieniu wartości przedmiotu zaskarżenia (odpowiadającej wartości przedmiotu sporu), choć obarczone niedokładnością, nie budziło żadnych wątpliwości co do zakresu wniosku o uchylenie wyroku; w rezultacie brak było przeszkód do nadania biegu apelacji, bez potrzeby wszczynania procedury naprawczej. Z tego względu orzeczenie o odrzuceniu apelacji z powodu nieusunięcia jej braków podlegało uchyleniu, na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39816 k.p.c. Pomimo uwzględnienia zażalenia, trzeba wyraźnie stwierdzić, że wyrażane w tym zażaleniu przekonanie o nienagannym sporządzeniu apelacji jest nieuzasadnione i nie utrzymuje się przy konfrontacji treści apelacji z wyraźnym brzmieniem przepisu art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. Ewidentnie bezpodstawnie skarżący kwestionuje stanowisko Sądu Okręgowego, że omawiane wymagania apelacji są „w każdym 4 przypadku wymaganiami samodzielnymi”. Pozbawione treści prawnej i niewłaściwe w formie są zawarte w zażaleniu uwagi dotyczące „wykorzystywania prawa w potocznym znaczeniu jako sztuka dla sztuki”. Uwzględnienie zażalenia, wskutek przyjęcia przez Sąd Najwyższy wykładni korzystnej dla strony wnoszącej apelację, zgodnie z kierunkiem orzecznictwa tego Sądu w rozważanej kwestii, nie zmienia zasadniczej oceny prawnej co do charakteru wymagań apelacji. Chociaż, jak wcześniej wskazano, nie było konieczne wszczęcie procedury naprawczej w stosunku do apelacji, to niewątpliwie udzielenie przez pełnomocnika skarżącego właściwej odpowiedzi na wystąpienie Sądu, zapobiegłoby podejmowaniu dalszych czynności w tej kwestii. jz

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 373 KPCart. 368 KPCart.368 § 1 pkt 1art. 3941 § 3art. 39816 KPCart. 368 § 1 pkt 5 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 3§ 1 pkt 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy