IV CZ 164/11

PostanowienieIzba Cywilna2012-05-18

Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk, Mirosław Bączyk, Grzegorz Misiurek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna wniesiona przez adwokata, od której oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, podlega odrzuceniu z powodu nieuiszczenia opłaty w terminie tygodniowym od dnia doręczenia postanowienia o odmowie zwolnienia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna wniesiona przez adwokata, od której oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, podlega odrzuceniu, jeżeli nie została opłacona w terminie tygodniowym od dnia doręczenia postanowienia o odmowie zwolnienia. Przepis art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych stanowi wyjątek od zasady wzywania do uiszczenia brakujących opłat i podlega ścisłej interpretacji, wprowadzając restrykcyjny mechanizm odrzucenia nieopłaconych środków zaskarżenia.
Stan faktyczny
Pozwani E. M. i F. C. wnieśli skargi kasacyjne od wyroku Sądu Apelacyjnego. Wcześniej ich wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych zostały oddalone. Pozwani nie uiścili opłaty od skarg kasacyjnych w wyznaczonym terminie. Sąd Apelacyjny odrzucił skargi kasacyjne z powodu nieuiszczenia opłaty. Pozwani wnieśli zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skarg kasacyjnych, domagając się również rozpoznania postanowień o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenia pozwanych jako nieuzasadnione.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 164/11 POSTANOWIENIE Dnia 18 maja 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa P. Spółki Akcyjnej w P. przeciwko W. D. C., E. M. i F. C. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 maja 2012 r., zażaleń pozwanych E. M. i F. C. na postanowienie Sądu Apelacyjnego . z dnia 27 września 2011 r., oddala zażalenia. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 27 września 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargi kasacyjne pozwanych E. M. i F. C., wniesione od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 31 stycznia 2011 r. Skargi te odrzucono dlatego, ponieważ pozwani nie uiścili opłaty od skarg kasacyjnych, a wcześniej sąd oddalił ich wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych (odpowiednio postanowieniem z dnia 20 lipca 2011 r. i postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2011 r.). W zażaleniach obu pozwanych na to postanowienie wskazywano na naruszenie przepisów art. 101 ust. 1 i art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, art. 3986 § 2 k.p.c. i art. 130 § 1 k.p.c. Jednocześnie na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. i w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. skarżący wnosili o rozpoznanie niezaskarżalnych postanowień Sądu Apelacyjnego o odmowie zwolnienia obu pozwanych od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z akt sprawy wynika, że pozwanym doręczono odpisy postanowień z dnia 20 lipca 2011 r. i z dnia 19 sierpnia 2011 r. w sierpniu 2011 r. (k. 1099 i k. 1100). Obie skargi kasacyjne zostały złożone przez profesjonalnego pełnomocnika pozwanych (adwokatów). Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2010 r., nr 90, poz. 594 ze zm.), reguły wyrażonej w art. 112 ust. 2 ustawy nie stosuje się, jeżeli pismo podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej (obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia) zostało wniesione m.in. przez adwokata. W tym przypadku, jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów został oddalony, tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie jednak od dnia doręczenia stronie postanowienia. Do czasu wydania zaskarżonego postanowienia, tj. do dnia 27 września 2011 r. upłynął już wspomniany termin tygodniowy (k. 1099 i k. 1100). W tej sytuacji Sąd Apelacyjny zasadnie odrzucił skargę kasacyjną na podstawie art. 3988 § 2 z racji jej nieopłacenia we wspomnianym terminie. Z uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2012 r., III CZP 92/11 (nie publ.) wynika, że przy 3 wykładni art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. należy brać pod uwagę to, że przepis ten tworzy w istocie wyjątek od zasady wzywania do uiszczenia brakujących opłat sądowych, obowiązującej po uchyleniu art. 1302 § 3 k.p.c. i podlega interpretacji ścisłej. Wprowadza on zatem restrykcyjny mechanizm odrzucenia nieopłaconych środków zaskarżenia, w tym - skargi kasacyjnej, wniesionych przez adwokatów, które nie zostały opłacone w terminie liczonym od dnia doręczenia postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych. W tej sytuacji zażalenie pozwanych należało oddalić jako nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 101 ust. 1art. 102 ust. 1art. 3986 § 2 KPCart. 130 § 1 KPCart. 380 KPCart. 39821 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 112 ust. 3art. 112 ust. 2art. 3988 § 2art. 1302 § 3 KPCart. 3941 § 3 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy