IV CZ 22/08
PostanowienieIzba Cywilna2008-03-18
Skład orzekający: Mirosława Wysocka, Iwona Koper, Michał Kłos
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji, odrzucając skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, powinien rozpoznać zażalenie strony na postanowienie o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
W sytuacji, gdy odrzucenie skargi kasacyjnej następuje w konsekwencji oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, kontrola instancyjna postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej obejmuje, na żądanie strony, badanie zasadności postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, ponieważ Sąd Apelacyjny nie rozpoznał zażalenia strony na postanowienie o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, co uniemożliwiło kontrolę zasadności odrzucenia skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną pozwanej z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, mimo że pozwana złożyła zażalenie na postanowienie o oddaleniu jej wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Apelacyjny nie rozpoznał tego zażalenia, uznając, że skarga kasacyjna nie została opłacona w terminie. Pozwana wniosła o ponowne rozpoznanie postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 22/08 POSTANOWIENIE Dnia 18 marca 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Iwona Koper SSA Michał Kłos (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Syndyka masy upadłości R. W. przeciwko M. Ż. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, wydanie, nakazanie złożenia oświadczenia woli i zezwolenie na przeprowadzenie egzekucji, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 marca 2008 r., zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 24 września 2007 r., sygn. akt I ACa (…), uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną pozwanej od wyroku tego Sądu z dnia 23 lutego 2007 r. W uzasadnieniu Sąd ten ustalił, że postanowieniem z dnia 27 lipca 2007 r. oddalono wniosek pozwanej o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 30 lipca 2007 r. pozwana wezwana została do uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie otwartym do uiszczenia opłaty pozwana wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 27 lipca 2007 r., które zostało odrzucone. W konkluzji Sąd Apelacyjny uznał, że, skoro skarga kasacyjna nie została w zakreślonym terminie opłacona, to podlega ona odrzuceniu stosownie do art. 3986 § 2 k.p.c.
2 Powyższe postanowienie zaskarżyła pozwana wnosząc na podstawie art. 39821 w zw. z art. 380 k.p.c. o ponowne rozpoznanie postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 27 lipca 2007 r. w przedmiocie oddalenia jej wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym. W uzasadnieniu podniosła argumentację związaną z jej sytuacją rodzinną i majątkową. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W sytuacji, w której odrzucenie skargi kasacyjnej następuje w konsekwencji oddalenia przez sąd wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, kontrola instancyjna postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej obejmuje - na żądanie strony - badanie zasadności postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Wynika to z art. 39821 w zw. z art. 380 k.p.c. (tak na gruncie d. art. 39318 i 39319 w zw. z art. 380 k.p.c. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2003 r. l CZ 193/02, niepubl. i z dnia 29 kwietnia 2003 r. V CZ 45/03, niepubl.). Zbadanie zasadności postanowienia objętego kontrolą na podstawie art. 380 k.p.c. nie jest możliwe bez poznania jego motywów. Powinny one być zawarte w uzasadnieniu orzeczenia odrzucającego środek zaskarżenia. Elementu tego brak jest w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Z omówionych względów orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 397 § 2 i 386.
Powiązane orzeczenia
- II PZ 8/19 2019-04-17Czy sąd drugiej instancji, odrzucając skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, powinien uzasadnić swoje postanowienie dotyczące wniosku strony o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet jeśli samo postanowien…
- IV CZ 13/20 2020-02-26Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej, mimo że nie uzasadnił postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych?
- I CZ 85/16 2017-04-13Czy w przypadku odrzucenia skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, Sąd Najwyższy w postępowaniu zażaleniowym może kontrolować postanowienie sądu drugiej instancji odmawiające zwolnienia od kosztów sądowy…
- V CZ 69/15 2015-11-05Czy postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest zaskarżalne w ramach zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną jako nieopłaconą?
- III CZ 88/22 2022-06-30Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną jako nieopłaconą, mimo że postanowienie o częściowym oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych mogło wpływać na ocenę zasadności tego odrzucenia?
Powołane przepisy
art. 3986 § 2 KPCart. 39821art. 380 KPCart. 39318art. 3941 § 3art. 397 § 2§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy