IV CZ 228/58

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Lipiński (sprawozdawca). Sędziowie: B. Łubkowski, F. Szczepański.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa "Polskie Uzdrowiska" Dyrekcja Naczelna w W. przeciwko Jerzemu K. o zapłatę, po rozpoznaniu zażalenia pozwanego na zawarte w wyroku Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 28 maja 1958 r. orzeczenie o kosztach procesu,zmienił zaskarżone orzeczenie i zasądził od powoda na rzecz pozwanego 3.078 zł kosztów procesu; zasądził od powoda na rzecz pozwanego 30 zł kosztów postępowania zażaleniowego.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w wyroku, którym uchylił swój wyrok zaoczny uwzględniający powództwo i oddalił powództwo o zapłatę kwoty 73.124 zł, zasądził od pozwanego na rzecz powoda 686 zł 60 gr kosztów procesu.Sąd Wojewódzki uzasadnił swoje orzeczenie tym, że w myśl art. 353 k.p.c. koszty rozprawy zaocznej ponosi pozwany niezależnie od wyniku procesu, że koszty te zostały w wyroku zaocznym określone na kwotę 3.764 zł, że koszty należne pozwanemu od powoda (koszty adwokackie, dojazdy itd.) wynoszą 3.078 zł, że zatem powstaje na korzyść powoda różnica podlegająca zasądzeniu.Uzasadnienie prawneZażalenie pozwanego jest słuszne.W myśl art. 353 k.p.c. pozwany ponosi koszty rozprawy zaocznej i sprzeciwu. Pozwany nie może zatem żądać od powoda zwrotu wydatku na opłaty od sprzeciwu i ewentualnych wydatków poniesionych w związku z rozprawą zaoczną oraz obowiązany jest zwrócić powodowi poniesione przez niego wydatki w związku z tą rozprawą, choćby pozwany wygrał proces. Przez koszty rozprawy zaocznej po stronie powoda rozumieć należy takie wydatki, które powód poniósł w związku z tą rozprawą, a których nie poniósłby, gdyby rozprawy zaocznej nie było. Mogą to więc być np. koszty przejazdu pełnomocnika powoda na rozprawę, koszty stawienia się na tę rozprawę świadków, biegłych itd., ale nie koszty adwokackie powoda, wydatek na opłaty sądowe itd., gdyż koszty te ani nie powstają, ani nie zwiększają się wskutek dopuszczenia przez pozwanego do rozprawy zaocznej.W sprawie niniejszej powód nie twierdził, by poniósł jakiekolwiek koszty rozprawy zaocznej, a zasądzone wyrokiem zaocznym na rzecz powoda koszty procesu nie są bynajmniej, jak to Sąd Wojewódzki błędnie przyjął, kosztami rozprawy zaocznej, lecz kosztami wpisu i zastępstwa zasądzonymi na podstawie art. 100 k.p.c. w związku z uwzględnieniem powództwa w wyroku zaocznym. W wyroku zaocznym Sąd z natury rzeczy nie może w ogóle zajmować się ustaleniem kosztów rozprawy zaocznej, gdyż kwestia wysokości tych kosztów może być aktualna dopiero w razie wniesienia sprzeciwu.Ponieważ Sąd Wojewódzki na podstawie złożonego przez pozwanego spisu kosztów ustalił, że pozwanemu należy się od powoda 3.078 zł, a orzekł odmiennie w wyniku błędnej wykładni art. 353 k.p.c., należało - zmieniając zaskarżone orzeczenie o kosztach procesu - zasądzić powyższą kwotę od powoda na rzecz pozwanego.