IV CZ 24/13

PostanowienieIzba Cywilna2013-04-12

Skład orzekający: Kazimierz Zawada, Zbigniew Kwaśniewski, Marta Romańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy współuczestnikom materialnym, reprezentowanym przez tego samego pełnomocnika procesowego, należy się zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości odpowiadającej wynagrodzeniu jednego pełnomocnika, nawet jeśli pozwany zaskarżył rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego w stosunku do małoletnich powodów jedynie w części zasądzającej od nich kwoty przewyższające określoną sumę?
Ratio decidendi
Współuczestnikom materialnym, reprezentowanym przez tego samego pełnomocnika procesowego, należy się zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości odpowiadającej wynagrodzeniu jednego pełnomocnika. Jednakże, jeśli zakres zaskarżenia wyznacza wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu zażaleniowym, obniżenie kosztów zasądzonych w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie może nastąpić poniżej kwoty wynikającej z tego zakresu zaskarżenia, nawet jeśli przepisy dotyczące opłat za czynności radców prawnych przewidują niższe stawki.
Stan faktyczny
Małoletni powodowie dochodzili zadośćuczynienia za krzywdę po śmierci ojca. Sąd Rejonowy zasądził określone kwoty, a Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, zasądzając jednocześnie koszty zastępstwa procesowego za postępowanie apelacyjne. Pozwany zaskarżył postanowienie o kosztach w części dotyczącej kwot przewyższających 600 zł dla każdego z małoletnich powodów. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił postanowienie Sądu Okręgowego w części dotyczącej kosztów zastępstwa procesowego za drugą instancję, zasądzając od pozwanego na rzecz każdego z małoletnich powodów kwoty po 600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Nie obciążył powodów kosztami postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 24/13 POSTANOWIENIE Dnia 12 kwietnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa H. W. i in. , przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń Wzajemnych "TUW" w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 kwietnia 2013 r., trzech zażaleń strony pozwanej na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie drugim wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 28 marca 2012 r., 1) zmienia punkt 2 (drugi) wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 28 marca 2012 r., w części dotyczącej małoletnich powodów C. W., M. W. i A. W., reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego H. W., w ten sposób, że zasądza od Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych "TUW" w W. na rzecz każdego z tych powodów kwoty po 600 (sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za drugą instancję, 2) nie obciąża powodów kosztami postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z dnia 16 grudnia 2011 r. zasądził od pozwanego na rzecz małoletnich powodów, C. W. M. W. i A. W., po 15 000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznana wskutek śmierci ojca. 2 Pozwany zaskarżył ten wyrok w stosunku do wymienionych małoletnich powodów w części zasądzającej na ich rzecz kwoty przewyższające 5 000 zł. Sąd Okręgowy oddalając apelacje pozwanego wyrokiem z dnia 28 marca 2012 r. zasądził w punkcie 2 tego wyroku od pozwanego na rzecz każdego z wskazanych małoletnich powodów po 1 200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Postanowienie zawarte w punkcie 2 wyroku Sądu Okręgowego z dnia 28 marca 2012 r. pozwany zaskarżył zażaleniem w części zasądzającej na rzecz małoletnich powodów […] kwoty przewyższające 600 zł. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Małoletni powodowie, żądając od pozwanego zapłaty zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę niemajątkową doznaną wskutek śmierci ojca, dochodzili swych praw opartych na tej samej podstawie faktycznej i prawnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 2012 r., II CSK 677/11), byli więc współuczestnikami materialnymi (art. 72 §1 pkt 1 k.p.c.). Współuczestnikom materialnym, reprezentowanym przez tego samego pełnomocnika procesowego, będącego adwokatem lub radcą prawnym, należy się zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości odpowiadającej wynagrodzeniu jednego tylko pełnomocnika (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2007 r., III CZP 130/06). Wartość przedmiotu zaskarżenia apelacyjnego pozwanego w stosunku do małoletnich powodów wynosiła 30 000 zł. Od tej wartości powodom tym jako współuczestnikom materialnym, reprezentowanym w postępowaniu apelacyjnym przez tego samego radcę prawnego, który działał w ich imieniu także przed sądem pierwszej instancji, należał się, zgodnie z art. 98 k.p.c. w związku z art. 108 § 1 k.p.c. oraz § 6 pkt 5 i § 12 ust. 1 pkt. 1 rozrządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U.163.1349 ze zm.), zwrot kosztów w wysokości 1200 zł dla nich wszystkich, czyli po 400 zł dla każdego z nich. Jednakże jak wiadomo pozwany zaskarżył rozstrzygnięcie o kosztach postępowania 3 apelacyjnego w stosunku do małoletnich powodów jedynie w części zasądzającej od nich kwoty przewyższające 600 zł. Należy przyjąć, że ten zakres zaskarżenia wyznacza wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu zażaleniowym i jest dla Sądu Najwyższego wiążący. W związku z tym obniżenie kosztów zasądzonych w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie mogło nastąpić w odniesieniu do każdego z małoletnich powodów do kwoty 400 zł, zgodnie z treścią § 6 pkt 5 i § 12 ust. 1 pkt. 1 rozrządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, lecz jedynie, zgodnie z zakresem zaskarżenia, do kwoty 600 zł. W ocenie Sądu Najwyższego, mimo przegranej małoletnich powodów w postępowaniu zażaleniowym, okoliczności sprawy uzasadniały odstąpienie, zgodnie z możliwością dopuszczoną w art. 102 k.p.c., od obciążenia ich kosztami tego postępowania. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39816 k.p.c. zmienił zaskarżone postanowienie zawarte w punkcie 2 wyroku Sądu Okręgowego z dnia 28 marca 2012 r. w sposób określony w sentencji, a o kosztach postępowania zażaleniowego rozstrzygnął stosownie do art. 102 w związku z art. 391 § 1, art. 397 § 2, art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. es

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 72 §1 pkt 1 KPCart. 98 KPCart. 108 § 1 KPCart. 102 KPCart. 39816 KPCart. 102art. 391 § 1art. 397 § 2art. 39821art. 3941 § 3 KPC§1 pkt 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy