IV CZ 26/17
PostanowienieIzba Cywilna2017-05-30
Skład orzekający: Mirosława Wysocka, Maria Szulc, Kazimierz Zawada
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o wznowienie postępowania w sprawie o dział spadku jest dopuszczalne, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150.000 zł?Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, w tym postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, jest dopuszczalne do Sądu Najwyższego tylko wtedy, gdy w sprawie, w której postanowienie to zapadło, przysługuje skarga kasacyjna. W sprawach o dział spadku skarga kasacyjna nie przysługuje, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150.000 zł. W związku z tym, zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania w sprawie o dział spadku jest niedopuszczalne, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie osiąga tej kwoty.Stan faktyczny
Uczestnik postępowania R. S. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem o dziale spadku. Sąd Okręgowy odrzucił tę skargę. R. S. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego do Sądu Najwyższego, określając wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę niższą niż 150.000 zł. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, oceniając jego dopuszczalność.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne i zasądził od skarżącego na rzecz uczestnika postępowania kwotę 2400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 26/17 POSTANOWIENIE Dnia 30 maja 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Maria Szulc SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca) w sprawie ze skargi uczestnika postępowania R. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt III Ca (…) w sprawie z wniosku B. L. przy uczestnictwie R. S. i X.Y. o dział spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 maja 2017 r., zażalenia uczestnika postępowania R. S. na postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 8 czerwca 2016 r., sygn. akt III Ca (…), 1) odrzuca zażalenie, 2) zasądza od skarżącego na rzecz uczestnika postępowania X.Y. kwotę 2400 (dwa tysiące czterysta) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, 3) oddala wniosek adwokat A. D. o przyznanie zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.
2 UZASADNIENIE R. S. powołując się na art. 403 § 2 k.p.c. wniósł w dniu 21 stycznia 2016 r. skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 21 października 2015 r. w sprawie z wniosku B. L. z udziałem R. S. i X.Y. o dział spadku. Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 8 czerwca 2016 r. odrzucił tę skargę. Skarżący wniósł na postanowienie Sądu Okręgowego zażalenie do Sądu Najwyższego, w którym określił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 34.359,78 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do rozstrzygnięcia o zasadności środka zaskarżenia wniesionego na wydane przez sąd orzeczenie, należy ocenić dopuszczalność tego środka; jeżeli wniesiony środek nie jest dopuszczalny, podlega odrzuceniu przez sąd. Do oceny dopuszczalności zażalenia wniesionego przez R. S. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 8 czerwca 2016 r. ma zastosowania art. 3941 § 2 w związku z art. 524 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c. Według art. 3941 § 2 k.p.c., w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, dopuszczalne jest zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień wymienionych w art. 3981, a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Jedną z przewidzianych w art. 3941 § 2 k.p.c. przesłanek dopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie formalne sądu drugiej instancji jest więc wymóg przysługiwania skargi kasacyjnej w sprawie, w której postanowienie to zapadło. Przesłanki dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawie o wznowienie postępowania pokrywają się z przesłankami dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawie, o której wznowienie chodzi. Zgodnie z art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. w sprawach o dział spadku skarga kasacyjna nie przysługuje, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150.000 zł. Także zatem w sprawie o wznowienie postępowania o dział spadku, skarga kasacyjna jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi co najmniej 150.000 zł.
3 Jednocześnie wartość przedmiotu zaskarżenia we wskazanej wysokości wyznacza, jak wiadomo, w myśl regulacji art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c., granicę dopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego na zażalenie proceduralne sądu drugiej instancji w sprawie o wznowienie postępowania o dział spadku (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2006 r., III CZ 60/06, i z dnia 20 czerwca 2008 r., IV CZ 36/08). Skoro, jak wynika z zażalenia R. S. , wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie wywołanej wniesioną przez niego skargą o wznowienie postępowania o dział spadku nie sięga kwoty 150.000 zł, zażalenie to należało na podstawie art. 3986 § 3 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. odrzucić jako niedopuszczalne w myśl art. 3941 § 2 k.p.c. Wniosek pełnomocniczki skarżącego o przyznanie jej zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu zażaleniowym został oddalony ze względu na wskazaną wadliwość zażalenia na odrzucenie przez Sąd Okręgowy skargi o wznowienie postępowania. Wniesienie środka zaskarżenia obarczonego tak poważną wadą nie uzasadnia użycia środków publicznych do pokrycia kosztów jego sporządzenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2016 r., V CZ 19/16). O kosztach zastępstwa prawnego uczestnika w postępowaniu zażaleniowym rozstrzygnięto zgodnie z art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 99, 108 § 1, art. 391 § 1, art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. oraz § 2 pkt 5 i § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1804 .) i § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2016.1667). jw
Powiązane orzeczenia
- I CZ 22/15 2015-03-18Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania jest dopuszczalne, gdy w sprawie będącej przedmiotem wznowienia nie przysługuje skarga kasacyjna?
- III CZ 5/16 2016-02-25Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające wniosek o uzupełnienie orzeczenia w sprawie o zniesienie współwłasności, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł, jest dopuszcz…
- II CZ 8/07 2007-03-07Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o wznowienie postępowania przysługuje do Sądu Najwyższego, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie, w której wydano prawomocny wyrok, jest niż…
- II CZ 57/13 2013-10-30Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o wznowienie postępowania jest dopuszczalne w sprawie o podział majątku wspólnego, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdzies…
- I CZ 39/09 2009-07-16Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o wznowienie postępowania jest dopuszczalne w sprawie o prawa majątkowe, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysię…
Powołane przepisy
art. 403 § 2 KPCart. 3941 § 2art. 524 § 1art. 13 § 2 KPCart. 3941 § 2 KPCart. 3981art. 3941 § 2 KPCart. 5191 § 4 pkt 4 KPCart. 3986 § 3art. 3941 § 3 KPCart. 98 § 1art. 99
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy