IV CZ 31/11

PostanowienieIzba Cywilna2011-08-24

Skład orzekający: Dariusz Dończyk, Hubert Wrzeszcz, Anna Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania oparta na art. 403 § 2 k.p.c. jest zasadna, jeśli strona miała obiektywną możliwość powołania się na nowe okoliczności faktyczne w poprzednim postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że podstawa skargi o wznowienie postępowania wskazana w art. 403 § 2 k.p.c. nie zachodzi, jeżeli strona miała obiektywną możliwość powołania się na nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe w poprzednim postępowaniu, a zaniechanie w tym zakresie było następstwem jej zaniedbań, opieszałości, zapomnienia czy błędnej oceny potrzeby ich powołania. Prawidłowy stan prawny nieruchomości objętej podziałem, ujawniony w księdze wieczystej, mógł i powinien być uczestnikowi znany, a dodatkowe informacje mógł uzyskać z akt sprawy.
Stan faktyczny
Krzysztof M. wniósł skargę o wznowienie postępowania, twierdząc, że w poprzednim postępowaniu o podział majątku wspólnego błędnie przyjęto prawo własności nieruchomości zamiast prawa użytkowania wieczystego. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, uznając, że uczestnik miał świadomość prawidłowego stanu prawnego nieruchomości już w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestnika postępowania jako nieuzasadnione.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 31/11 POSTANOWIENIE Dnia 24 sierpnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz SSN Anna Kozłowska w sprawie ze skargi Krzysztofa M. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 14 stycznia 2010 r., w sprawie z wniosku Renaty M. przy uczestnictwie Krzysztofa M. o podział majątku wspólnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 sierpnia 2011 r., zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 21 stycznia 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Uczestnik postępowania Krzysztof M. wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie II Ca 679/09, zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 14 stycznia 2009 roku. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 403 § 2 k.p.c. Uczestnik podniósł, że Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 15 lipca 2010 r. sprostował sentencję swojego postanowienia z dnia 10 czerwca 2009 r. w ten sposób, że w jego podpunkcie 1 punktu I w miejsce sformułowania: „prawo własności nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym położonej w B. przy ul. T. [...] o pow. 285 m2, dla której w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego prowadzona jest księga wieczysta nr [...], o wartości 459 237 zł” wpisał: „prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym 3105 o pow. 285 m2 położonej w B. przy ul. T.[...], zabudowanej budynkiem mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość, dla której w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego prowadzona jest księga wieczysta nr [...], o wartości 459 237 zł”. Zdaniem uczestnika, w wyniku sprostowania doszło do ujawnienia okoliczności faktycznej – prawidłowego stanu prawnego nieruchomości, która mogłaby mieć wpływ na wynik sprawy, a nie została uwzględniona przez sądy pierwszej i drugiej instancji, które jako przedmiot postępowania o podział majątku wspólnego przyjęły, że byłym małżonkom M. przysługiwało prawo własności nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym, zamiast przyjęcia, że jest to prawo użytkowania wieczystego nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość. Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę o wznowienie postępowania wniesioną przez uczestnika Krzysztofa M. Zdaniem Sądu drugiej instancji, pomimo formalnego oparcia skargi uczestnika na ustawowej przesłance wskazanej w art. 403 § 2 k.p.c. skarga nie jest oparta na tej podstawie wznowienia postępowania, bowiem uczestnik postępowania już w postępowaniu przed Sądem Rejonowym miał świadomość tego, iż nieruchomość położona w B. przy ul. T. [...] pozostaje w wieczystym użytkowaniu. 3 W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego uczestnik podniósł, że Sąd błędnie przyjął, iż pomimo formalnego oparcia jego skargi na ustawowej przesłance wskazanej w art. 403 § 2 k.p.c., brak jest w sprawie podstaw do wznowienia postępowania. Ponadto uczestnik zarzucił, że Sąd Okręgowy błędnie przyjął, że stan prawny nieruchomości był mu już znany w postępowaniu przed sądem I instancji. Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że ocena, czy strona nie mogła w poprzednim postępowaniu powołać określonych okoliczności faktycznych i środków dowodowych, powinna być dokonywana według wzorca obiektywnego. Oznacza to, że określona w art. 403 § 2 k.p.c. (w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym) podstawa skargi o wznowienie postępowania nie zachodzi, jeżeli w poprzednim postępowaniu istniała obiektywna możliwość powołania się przez stronę na okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, a zaniechanie strony w tym przedmiocie było następstwem jej zaniedbań, opieszałości, zapomnienia czy błędnej oceny potrzeby ich powołania. Innymi słowy fakty, które strona mogła i powinna znać nie są objęte hipotezą tego przepisu. Prawidłowy stan prawny nieruchomości objętej podziałem, w związku z jego ujawnieniem w księdze wieczystej mógł i powinien być uczestnikowi znany. Dodatkowo informację taką mógł uczestnik uzyskać z akt sprawy o podział majątku wspólnego, do których złożono odpis z księgi wieczystej nr [...] zawierający prawidłowe dane o stanie prawnym nieruchomości będącej przedmiotem postępowania działowego. Z tych przyczyn zasadnie przyjął Sąd Okręgowy, że skarga o wznowienie postępowania nie została oparta na podstawie wznowienia wymienionej w art. 403 § 2 k.p.c., co uzasadniało jej odrzucenie. Z tych względów zażalenie jako nieuzasadnione podlegało oddaleniu na podstawie z art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 403 § 2 KPCart. 13 § 2 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy