IV CZ 35/12

PostanowienieIzba Cywilna2012-06-27

Skład orzekający: Dariusz Zawistowski, Jan Górowski, Andrzej Niedużak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił zastosowania art. 102 k.p.c. w przedmiocie kosztów postępowania, uznając brak szczególnie uzasadnionych wypadków do odstąpienia od obciążania powoda kosztami procesu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że odmowa zastosowania art. 102 k.p.c. przez sąd pierwszej instancji była prawidłowa. Odpłatność wymiaru sprawiedliwości stanowi regułę, a art. 102 k.p.c. jest od niej wyjątkiem. Ocena wystąpienia szczególnie uzasadnionych wypadków, o których mowa w art. 102 k.p.c., należy do sądu orzekającego i powinna być dokonana na tle całokształtu sprawy, w tym stanu majątkowego strony.
Stan faktyczny
Powód F. K. wniósł pozew o zapłatę przeciwko Gminie B. Sąd Okręgowy zasądził od powoda na rzecz pozwanej koszty postępowania w kwocie 1200 zł, nie znajdując podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c. Powód złożył zażalenie na to postanowienie, argumentując, że występują szczególnie uzasadnione okoliczności uzasadniające odstąpienie od obciążania go kosztami. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie o kosztach postępowania zawarte w wyroku Sądu Okręgowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 35/12 POSTANOWIENIE Dnia 27 czerwca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Jan Górowski (sprawozdawca) SSA Andrzej Niedużak w sprawie z powództwa F. K. przeciwko Gminie B. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 czerwca 2012 r., zażalenia powoda na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie drugim wyroku Sądu Okręgowego w . z dnia 25 stycznia 2012 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Postanowieniem zawartym w wyroku z dnia 25 stycznia 2012 r. Sąd Okręgowy w T. zasądził od powoda na rzecz pozwanej koszty postępowania w kwocie 1200 złotych, opierając się na treści art. 98 k.p.c. Wskazał, że nie znalazł podstaw do zastosowania, przy orzekaniu o kosztach postępowania, art. 102 k.p.c. Zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania złożył powód, wnosząc o jego zmianę oraz orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu wskazał, że Sąd wadliwie uznał, iż w sprawie nie znajduje zastosowania art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest nieuzasadnione. Skarżący podniósł, że Sąd opierając się na treści art. 98 k.p.c. i orzekając o kosztach postępowania, naruszył art. 102 k.p.c., wskazując, iż w sprawie występują szczególnie uzasadnione okoliczności, które uzasadniają odstąpienie od obciążania powoda kosztami postępowania. Przywołany przez skarżącego przepis, istotnie przewiduje wyjątek od – odnoszącej się do obowiązku rozliczania kosztów postępowania - zasady odpowiedzialności za wynik procesu i pozwala na odstąpienie od niej „w szczególnie uzasadnionych wypadkach”. Fakt ich nastąpienia (bądź braku) podlega ocenie sądu orzekającego w jednostkowym przypadku, także na tle całokształtu rozpoznanej sprawy. Sąd ustalił stan majątkowy powoda, w tym posiadany przez niego majątek (nieruchomości, ruchomości) oraz stałe osiągane dochody. Na podstawie tak ustalonego stanu majątkowego powoda uznał, że brak jest podstaw do zastosowania względem niego wyjątku, o którym mowa w art. 102 k.p.c., i z taką oceną należy się zgodzić. Należy bowiem przypomnieć, że odpłatność wymiaru sprawiedliwości stanowi regułę, od której art. 102 k.p.c. jest wyjątkiem. Powód nie znajduje się w sytuacji majątkowej, która uzasadniałaby zastosowanie względem niego tego wyjątku. Z uwagi na powyższe, postanowienie Sądu Apelacyjnego odpowiada prawu, a zatem Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 k.p.c., orzekł jak w sentencji. 3 jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 98 KPCart. 102 KPCart. 39814art. 3941 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy