IV CZ 38/16
PostanowienieIzba Cywilna2016-06-10
Skład orzekający: Marta Romańska, Józef Frąckowiak, Władysław Pawlak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, jeśli oddalił powództwo z powodu błędnej kwalifikacji prawnej zachowania pracowników pozwanej, nie badając prawidłowo merytorycznej podstawy dochodzonego roszczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, jeśli oddalił powództwo z powodu błędnej kwalifikacji prawnej zachowania pracowników pozwanej, nie przeprowadzając prawidłowej analizy stanu faktycznego i nie badając merytorycznej podstawy dochodzonego roszczenia. W takiej sytuacji, nawet jeśli ocena prawna sądu pierwszej instancji była wadliwa, a sąd drugiej instancji uchylił wyrok do ponownego rozpoznania, zażalenie na takie postanowienie sądu drugiej instancji powinno zostać oddalone, gdyż postępowanie w przedmiocie zażalenia ogranicza się do oceny, czy sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy.Stan faktyczny
Powód W.T. dochodził zapłaty od pozwanej "I." Spółki z o.o. w W. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że zachowanie pracowników pozwanej, w wyniku interwencji których powód doznał obrażeń ciała, nie nosiło znamion bezprawności. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy. Pozwana wniosła zażalenie na wyrok Sądu Apelacyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej na wyrok Sądu Apelacyjnego i zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 38/16 POSTANOWIENIE Dnia 10 czerwca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSN Władysław Pawlak w sprawie z powództwa W. T. przeciwko "I." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 czerwca 2016 r., zażalenia strony pozwanej na wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 28 stycznia 2016 r., oddala zażalenie i zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1800 (tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE
2 W zaskarżonym wyroku Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 386 § 4 k.p.c., uchylił wyrok Sądu Okręgowego w B. i przekazał temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania. W zażaleniu pozwany I., spółka z o.o. zarzucając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. w związku z art. 382, art. 233 § 1, art. 328 § 2 i art. 391 k.p.c. oraz w związku z art. 415 k.c. oraz art. 20 ust. 1 pkt 4 i art. 20 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi. W odpowiedzi na zażalenie powód W.T. wniósł o oddalenie zażalenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Uchylając wyrok do ponownego rozpoznania Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy. W ocenie Sądu Apelacyjnego stwierdzenie przez Sąd Okręgowy, że zachowanie pracowników pozwanej, w wyniki interwencji których powód doznał istotnych obrażeń ciała, nie nosiło znamion bezprawności było nieuprawnione. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy nie rozważył w sposób całościowy regulacji zawartej w ustawie z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (jedn. tekst Dz. U. z 2013, poz. 611). W szczególności Sąd ten nie rozważył, czy biorąc pod uwagę przepisy art. 20 ust. 1 pkt 4 i art. 20 ust. 2 tej ustawy, zastosowanie wobec powoda środki były uzasadnione, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Wprawdzie trafnie Sąd Okręgowy wskazał, że pracownicy pozwanego mogli stosować środki przymusu bezpośredniego, ale nie przeprowadził prawidłowej analizy stanu faktycznego. W szczególności nie rozważył, czy skala zastosowanych wobec powoda środków przymusu bezpośredniego była konieczna, zważywszy na zakończenie imprezy (meczu koszykówki) oraz odpowiednia (proporcjonalna) do zachowania powoda. Sąd Okręgowy nie zbadał więc prawidłowo merytorycznej podstawy dochodzonego roszczenia i dokonał błędnej kwalifikacji prawnej zachowania pracowników powoda, uznając je za zgodne z prawem. W konsekwencji bez przeprowadzenia koniecznego postępowania dowodowego oddalił powództwo. W tej sytuacji Sąd Apelacyjny prawidłowo uznał, że nie doszło do rozpoznania istoty sprawy i przekazał ją Sądowi Okręgowemu do ponownego
3 rozpoznania. W zażaleniu na taki wyrok Sąd Najwyższy nie bada, czy ocena prawna Sądu Apelacyjnego była trafna, gdyż postępowanie wywołane takim zażaleniem ogranicza się tylko do oceny, czy sąd I instancji rozpoznała istotę sprawy. Jeżeli ocena prawna była, zadaniem Sądu Apelacyjnego wadliwa i tylko z tego powodu nastąpiło oddalenie powództwa, to można uznać, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy. Postępowanie wywołane zażaleniem na przekazanie sprawy przez sąd I instancji, nie służy merytorycznej ocenie rozstrzygnięcia, lecz ogranicza się do sprawdzenia, czy zaistniały przesłanki określone w art. 386 § 4 k.p.c. Skoro Sąd Apelacyjny wykazał, że podstawa prawna rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego była błędna i to doprowadziło do nie rozważenia zgłaszanych przez powoda roszczeń, to należy uznać, że spełniona została przesłanka z art. 386 § 4 k.p.c., gdyż sąd I instancji nie rozpoznała istoty sprawy. Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji. kc jw
Powiązane orzeczenia
- III CZ 420/22 2023-02-28Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy, gdy sąd pierwszej instancji oddalił powództwo z powodu przeda…
- III CZ 69/13 2014-01-30Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. z powodu nierozpoznania istoty sprawy, gdy powód uzyskał legitymację czynną w postępowaniu międzyinstancyjnym?
- I CZ 92/15 2015-10-29Czy zażalenie na wyrok sądu drugiej instancji uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania może być rozpoznane przez Sąd Najwyższy w kontekście nierozpoznania istoty sprawy lub…
- III CZ 126/22 2022-03-25Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy z powodu błędnego przyjęcia przedaw…
- I CZ 78/19 2019-09-25Czy Sąd Okręgowy prawidłowo uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy, biorąc pod uwagę, że Sąd Rejonowy ustalił podstawowe fakty i podstawy odpowiedz…
Powołane przepisy
art. 386 § 4 KPCart. 386 § 4 KPCart. 382art. 233 § 1art. 328 § 2art. 391 KPCart. 415 KCart. 20 ust. 1art. 20 ust. 2art. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy