IV CZ 39/14
PostanowienieIzba Cywilna2014-07-18
Skład orzekający: Anna Owczarek, Józef Frąckowiak, Wojciech Katner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstąpienie do sprawy nabywcy wierzytelności na miejsce zbywcy, zgodnie z art. 192 pkt 3 k.p.c., wymaga złożenia oświadczenia o wstąpieniu do sprawy i uzyskania zgody drugiej strony?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zgodnie z art. 192 pkt 3 k.p.c., wstąpienie do sprawy nabywcy wierzytelności na miejsce zbywcy wymaga zarówno złożenia przez nabywcę oświadczenia o wstąpieniu do sprawy, jak i uzyskania zezwolenia drugiej strony. Samo oznaczenie się przez nabywcę jako powoda w piśmie skierowanym do sądu po zakończeniu postępowania nie jest wystarczające do skutecznego wstąpienia do sprawy, zwłaszcza gdy druga strona nie wyraziła na to zgody.Stan faktyczny
Powódka "P." Spółka z o.o. dochodziła zapłaty od pozwanej "R." Spółki z o.o. W toku sprawy doszło do zbycia wierzytelności na rzecz Biura Informacyjno-Prawnego A. S.A. Pozwana wniosła skargę kasacyjną, wskazując jako powoda nabywcę wierzytelności. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną, uznając, że nabywca nie wstąpił skutecznie do sprawy. Pozwana wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 192 pkt 3 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej i zasądził od niej na rzecz powódki zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 39/14 POSTANOWIENIE Dnia 18 lipca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSN Wojciech Katner w sprawie z powództwa "P." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. przeciwko "R." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w B. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 lipca 2014 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 4 marca 2014 r., oddala zażalenie i zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 3 600 zł (trzy tysiące sześćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE
2 Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną pozwanej „R.” spółka z o.o. z siedzibą w B., gdyż została ona wniesiona przeciwko podmiotowi, który nie posiadał przymiotu strony postępowania. Pozwana w zażaleniu zarzuciła naruszenia art. 192 pkt 3 k.p.c., wskazując, że nabywca wierzytelności Biuro Informacyjno-Prawne A. S.A. z siedzibą w M. złożyło oświadczenie woli o wstąpieniu do sprawy po stronie powoda i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 192 pkt 3 k.p.c. zbycie w toku sprawy prawa objętego sporem nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy, jeżeli nabywca złoży oświadczenie, że wstępuje do sprawy na miejsce zbywcy a druga strona wyrazi na to zezwolenie. Sąd Apelacyjny prawidłowo ustalił, że w toku sprawy nie zostały spełnione warunki, od których art. 192 pkt 3 k.p.c. uzależnia wstąpienie do sprawy. Nabywca wierzytelności Biuro Informacyjno-Prawne A. S.A. do zakończenia postępowania w drugiej instancji nie złożył oświadczenia o wstąpieniu do sprawy na miejsce P. spółce z o.o. To, że nabywca wierzytelności w piśmie do sądu, w którym wnosił o doręczenie mu wyroku Sądu Apelacyjnego oznaczył siebie jako powoda nie może być uznane za wypełnienia wymogów, od których art. 192 pkt 3 uzależnia wstąpienie nabywcy do sprawy w miejsce zbywcy wierzytelności. Po pierwsze, pismo to zostało skierowane do sądu po zakończeniu sprawy wydaniem prawomocnego wyroku. Po drugie, na zmianę po stronie powodowej nie wyraziła zgody druga strona. W tej sytuacji Sąd Apelacyjny w zaskarżonym wyroku trafnie ocenił, że z punktu widzenia prawa materialnego nastąpiło skuteczne nabycie wierzytelności przez Biuro Informacyjno-Prawne A. S.A., ale podmiot ten nie wstąpił do sprawy na mocy art. 192 pkt 3 k.p.c. w miejsce powoda. Skarga kasacyjna, w której wskazano go jako powoda podlega więc odrzuceniu, gdyż została skierowana przeciwko podmiotowi, który nie występuje w sprawie jako powód. Mając na względzie, ze zarzuty podniesione w zażaleniu okazały się nieuzasadnione Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 98 k.p.c., orzekł jak w sentencji.
3
Powiązane orzeczenia
- V CZ 143/04 2004-12-16Czy wstąpienie nabywcy wierzytelności do procesu w instancji kasacyjnej jest dopuszczalne na podstawie art. 192 pkt 3 k.p.c. w sytuacji braku zgody strony przeciwnej?
- III CSK 213/15 2016-04-07Czy wstąpienie nabywcy wierzytelności do sprawy w miejsce zbywcy, który utracił zdolność sądową, jest dopuszczalne bez zgody strony przeciwnej, gdy zbycie nastąpiło po doręczeniu pozwu?
- V CK 708/04 2005-10-19Czy wstąpienie nabywcy do procesu w miejsce zbywcy na podstawie art. 192 pkt 3 k.p.c. wymaga zgody obu stron, a jeśli tak, to czy zgoda wyrażona w postępowaniu apelacyjnym jest wystarczająca do uznania dopuszczalności ap…
- IV CSK 57/07 2007-06-21Czy nabywca przedsiębiorstwa wraz z dochodzoną wierzytelnością w drodze przetargu, który nastąpił po wydaniu zaskarżonego postanowienia, jest uprawniony do wniesienia skargi kasacyjnej, mimo braku zgody strony przeciwnej…
- V CSK 285/13 2014-04-16Czy zbycie wierzytelności objętych sporem po doręczeniu pozwu, zgodnie z art. 192 pkt 3 k.p.c., stanowi przeszkodę do uwzględnienia powództwa przez zbywcę, nawet jeśli nabywca nie wstąpił do postępowania?
Powołane przepisy
art. 192 pkt 3 KPCart. 192 pkt 3art. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 98 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy