IV CZ 42/11
PostanowienieIzba Cywilna2011-09-29
Skład orzekający: Mirosław Bączyk, Anna Kozłowska, Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na podstawie pozbawienia strony możliwości działania w rozumieniu art. 401 pkt 2 k.p.c., może być skutecznie wniesiona, gdy strona brała udział w postępowaniu i podejmowała czynności procesowe, w tym środki odwoławcze?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pozbawienie strony możliwości działania w rozumieniu art. 401 pkt 1 i 2 k.p.c. oznacza całkowite, zasadnicze pozbawienie strony możliwości obrony jej praw. Samo uczestnictwo strony w postępowaniu i podejmowanie przez nią czynności procesowych, w tym wnoszenie środków odwoławczych, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania z tej przyczyny.Stan faktyczny
Powód złożył skargę o wznowienie postępowania, wskazując jako podstawy art. 401 pkt 1 i 2 k.p.c., twierdząc, że został pozbawiony praw i że w wydaniu wyroku uczestniczył stronniczy sędzia. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę z powodu braku podstaw prawnych. Powód wniósł zażalenie, kwestionując stanowisko Sądu Apelacyjnego dotyczące pozbawienia go możliwości działania. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 42/11 POSTANOWIENIE Dnia 29 września 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska SSN Krzysztof Pietrzykowski ze skargi J. B. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 27 października 2010 r., w sprawie z powództwa J. B. przeciwko PGE Zakładowi Energetycznemu B. Spółce Akcyjnej w B., Gminie S., Skarbowi Państwa - Komendantowi Powiatowemu Policji w S., Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministrowi Sprawiedliwości, Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w S., Prezesowi Sądu Rejonowego w S., Prokuratorowi Okręgowemu w B., Wojewodzie P. i Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 września 2011 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 16 lutego 2011 r., 1. oddala zażalenie; 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego - adwokat A. Z. kwotę 1800 (tysiąc osiemset) zł powiększoną o stawkę podatku VAT z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powodowi w postępowaniu zażaleniowym; 3. zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 1800 (tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie
2 Powód - J. B. złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 27 października 2010 r. Jako podstawy prawne skargi wskazał art. 401 pkt 1 i 2 k.p.c. i wyjaśnił, że wspomniany wyrok (oraz poprzedzający go wyrok Sądu Okręgowego) dotknięte zostały nieważnością, w wydaniu wyroku Sądu Okręgowego uczestniczył stronniczy sędzia, a powód jako strona postępowania rozpoznawczego został pozbawiony swych praw. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 16 lutego 2011 r. odrzucił skargę powoda z racji braku podstaw prawnych jej wniesienia, przewidzianych w art. 401 pkt 1 i pkt 2 k.p.c. W zażaleniu na to postanowienie powód wskazywał na naruszenie art. 410 § 1 k.p.c i art. 401 pkt 1 i 2 k.p.c. oraz wnosił o jego uchylenie w całości. W ocenie skarżącego, przytoczone w skardze okoliczności (k. 2 i 4 akt sprawy) uzasadniają wniosek, że wskutek naruszenia przepisów prawa był on pozbawiony możliwości działania w rozumieniu art. 401 pkt 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Apelacyjny stwierdził, że nie istniały wskazane przez skarżącego w skardze podstawy prawne wznowienia przewidziane w art. 401 pkt 1 i 2 k.p.c. Zgodnie bowiem z art. 410 § 1 k.p.c., skarga o wznowienie postępowania powinna być oparta o przewidzianą, ustawową podstawę prawną. Z treści zażalenia (w części dotyczącej określenia podstaw skargi i motywacji prawnej tych podstaw) wynika, że skarżący kwestionuje przede wszystkim stanowisko Sądu Apelacyjnego negujące sugerowane pozbawienie powoda możliwości działania w rozumieniu art. 401 pkt 2 k.p.c. w postępowaniu zakończonym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 27 października 2010 r. W uzasadnieniu zażalenia powtórzono jedynie ogólnie to, w czym powód dopatruje się wspomnianego uchybienia, tj. w sytuacji zamknięcia rozprawy przez Sąd pierwszej instancji po rozszerzeniu powództwa wobec Gminy i nieprzeprowadzenia dowodów ze zgłoszonych świadków, mimo że powód uzyskał adresy tych świadków dopiero na etapie postępowania apelacyjnego. Nie ma tu natomiast
3 odpowiedniej, merytorycznej polemiki, zmierzającej do podważenia stanowiska wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu o odrzuceniu skargi, wspartego z odwołaniem się do orzecznictwa Sądu Najwyższego (s. 3 - 4 uzasadnienia). Sąd Apelacyjny trafnie wyjaśnił m.in. to, że pozbawienie strony możliwości działania w rozumieniu art. 401 pkt 1 i 2 k.p.c. oznacza taką sytuację procesową, w której doszło do całkowitego, zasadniczego pozbawienia strony możliwości obrony swych praw. Tymczasem powód brał przecież udział w postępowaniu rozpoznawczym i podejmował wszystkie niezbędne czynności procesowe, włącznie z wnoszeniem środków odwoławczych. Przyznano adwokat ustanowionej z urzędu (k. 253 akt – I ACa 448/10) koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu na podstawie art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z §§ 6, 13 i 20 rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności adwokackie (...) (Dz.U. 2002 r., nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Powiązane orzeczenia
- III CZ 10/17 2017-03-22Czy skarga o wznowienie postępowania oparta na zarzucie pozbawienia strony możności działania może zostać odrzucona, jeśli wskazane okoliczności nie wypełniają ustawowych przesłanek wznowienia?
- I CZ 94/17 2017-11-09Czy skarga o wznowienie postępowania, która formalnie powołuje się na podstawę z art. 401 pkt 2 k.p.c. (pozbawienie strony możliwości działania), może zostać odrzucona, jeśli okoliczności faktyczne sprawy w sposób niebud…
- I CZ 25/18 2018-02-22Czy skarga o wznowienie postępowania, w której nie wskazano przepisów ani okoliczności faktycznych uzasadniających wznowienie, może zostać uwzględniona?
- V CZ 95/18 2019-01-31Czy skarga o wznowienie postępowania oparta na podstawie nieważności z art. 401 pkt 2 k.p.c. (pozbawienie możności działania) podlega odrzuceniu, jeśli strona nie wykazała, że znalazła się w sytuacji uniemożliwiającej je…
- I CZ 83/18 2018-09-28Czy pozbawienie strony możności działania po uprawomocnieniu się wyroku może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 401 pkt 2 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 401 pkt 1art. 410 § 1 KPcart. 401 pkt 2 KPCart. 108 § 1 KPC§ 1§ 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy