IV CZ 48/14

PostanowienieIzba Cywilna2014-09-26

Skład orzekający: Bogumiła Ustjanicz, Dariusz Dończyk, Elżbieta Fijałkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na podstawie pozbawienia strony możliwości obrony jej praw lub braku należytej reprezentacji, złożona po upływie terminu liczonego od dnia dowiedzenia się o wyroku, podlega odrzuceniu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy potwierdził, że w przypadku, gdy podstawą wznowienia postępowania jest pozbawienie strony możności działania lub brak należytej reprezentacji, trzymiesięczny termin do wniesienia skargi liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o wyroku. Jeśli strona była obecna przy ogłoszeniu wyroku, termin ten biegnie od tej daty. Wniesienie skargi po tym terminie skutkuje jej odrzuceniem.
Stan faktyczny
Powodowie złożyli skargę o wznowienie postępowania, opierając ją na podstawie pozbawienia możliwości obrony praw, wskazując art. 401 pkt 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że została wniesiona po terminie, gdyż powodowie dowiedzieli się o wyroku z Sądu Apelacyjnego (który był podstawą skargi) w dniu jego wydania, tj. 20 grudnia 2012 r., a skargę złożyli w lutym 2014 r. Powodowie wnieśli zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów jako bezzasadne. Orzeczono również o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 48/14 POSTANOWIENIE Dnia 26 września 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) SSA Elżbieta Fijałkowska w sprawie ze skargi powodów o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 20 grudnia 2012 r., w sprawie z powództwa P. Z. i J. Z. przeciwko Gminie B. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 września 2014 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 11 marca 2014 r. 1) oddala zażalenie; 2) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego na rzecz adw. D. D. wynagrodzenie w kwocie 5 400 (pięć tysięcy czterysta) zł - podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług - tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodom z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. 2 UZASADNIENIE W dniu 21 lutego 2014 r. powodowie J. Z. i P. Z. złożyli skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 20 grudnia 2012 r. wydanego w sprawie z powództwa P. Z. i J. Z. przeciwko Gminie B. Skarżący wskazali, że opierają swoją skargę na podstawie zamieszczonej w art. 401 pkt 2 k.p.c., gdyż zostali pozbawieni w czasie postępowania możliwości obrony swych praw. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 11 marca 2014 r. odrzucił skargę o wznowienie, przyjmując, że skarga nie opiera się na ustawowej przesłance wznowienia. Powodowie wprawdzie formalnie wskazali art. 401 pkt 2 k.p.c. jako podstawę żądania wznowienia postępowania, ale w uzasadnieniu skargi podnieśli, że pozbawienie prawa możliwości obrony ich praw było związane z brakiem reprezentacji strony przez profesjonalnego pełnomocnika. Ponadto, w ocenie Sądu drugiej instancji, termin do wniesienia skargi, zgodnie z art. 407 § 1 k.p.c., jest trzymiesięczny i liczy się od chwili, kiedy strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Skoro zatem skarżący podstawy wznowienia upatrują w braku reprezentacji przed sądem odwoławczym, to termin ten w przypadku powodów najpóźniej można liczyć od dnia wydania wyroku przez Sąd Apelacyjny, co nastąpiło w dniu 20 grudnia 2012 r. Wniesienie skargi w dniu 24 lutego 2014 r. nastąpiło zatem ze znacznym uchybieniem terminu, o jakim mowa w art. 407 § 1 k.p.c. W konsekwencji Sąd Apelacyjny na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. skargę powodów odrzucił. W zażaleniu od wyżej powołanego postanowienia skarżący, zarzucając naruszenie art. 401 pkt 2, 410 § 1 oraz art. 407 § 1 k.p.c., wnieśli o jego uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jak trafnie podkreślił Sąd Apelacyjny, zgodnie z art. 407 § 1 k.p.c., gdy podstawą wznowienia postępowania jest pozbawienie strony możności działania lub brak należytej reprezentacji, trzymiesięczny termin do wniesienia skargi liczy się 3 od dnia, w którym o wyroku dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. W przedmiotowej sprawie trafnie także Sąd Apelacyjny przyjął, że wymieniony wyżej termin w przypadku powodów może być liczony najpóźniej od dnia wydania wyroku zaskarżonego skargą o wznowienie postępowania. Z akt sprawy wynika bowiem, że powód J. Z., reprezentujący jednocześnie powoda P. Z., był obecny podczas ogłaszania wyroku, a zatem dowiedział się o jego wydaniu w dniu 20 grudnia 2012 r. Bez znaczenia pozostaje okoliczność, kiedy powodowie dowiedzieli się, że ewentualne pozbawienie możliwości obrony ich praw, czy też nienależyta reprezentacja stanowią podstawę uzasadniającą złożenie skargi o wznowienie postępowania. W tych okolicznościach, skoro skarga powodów została złożona po upływie przepisanego terminu, to jej odrzucenie przez Sąd Apelacyjny nie mogło naruszyć - co zarzucili skarżący - art. 410 § 1 k.p.c. W tej sytuacji rozpoznawanie pozostałych zarzutów zgłoszonych w zażaleniu jest bezprzedmiotowe. Z przedstawionych przyczyn Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako bezzasadne na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodom z urzędu w postępowaniu zażaleniowym orzeczono na podstawie § 19 pkt 1 w zw. z § 13 ust. 2 pkt 2, § 6 pkt 7 i § 2 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 461).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 401 pkt 2 KPCart. 401 pkt 2 KPCart. 407 § 1 KPCart. 410 § 1 KPCart. 401 pkt 2art. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 3§ 19 pkt 1§ 13 ust. 2§ 6 pkt 7

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy