IV CZ 53/14
PostanowienieIzba Cywilna2014-09-26
Skład orzekający: Bogumiła Ustjanicz, Dariusz Dończyk, Elżbieta Fijałkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić postanowienie sądu drugiej instancji, które uchyliło postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, powołując się na art. 386 § 4 k.p.c. z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając, że zakres kontroli zażalenia na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji obejmuje jedynie prawidłowość zastosowania przez ten sąd przepisów art. 386 § 2 lub § 4 k.p.c. Ocena ta powinna być przeprowadzona bez wdawania się w merytoryczne podłoże sprawy. Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący nie podważyli skutecznie stanowiska sądu drugiej instancji o konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, a jedynie zarzucili, że sprawa została zbyt pochopnie uchylona do ponownego rozpoznania, co może wydłużyć postępowanie.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy dokonał rozgraniczenia nieruchomości. Sąd Okręgowy, na skutek apelacji uczestnika, uchylił postanowienie Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, powołując się na art. 386 § 4 k.p.c., stwierdzając konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Wnioskodawcy zaskarżyli to postanowienie, zarzucając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawców na postanowienie Sądu Okręgowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 53/14 POSTANOWIENIE Dnia 26 września 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk SSA Elżbieta Fijałkowska (sprawozdawca) w sprawie z wniosku A. S. i H. K.-S. przy uczestnictwie J. P. o rozgraniczenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 września 2014 r., zażalenia wnioskodawców na postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 29 stycznia 2014 r., Oddala zażalenie.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 25 września 2013 r. Sąd Rejonowy w Z. dokonał rozgraniczenia nieruchomości położonej w Z. przy ul. K. oznaczonej Nr 39/3, stanowiącej własność A. i H. małżonków S. mającą urządzoną księgę wieczystą […] z działkami położonymi w Z. przy ul. K. oznaczonymi Nr 34/9, 34/10 mające urządzoną księgę wieczystą […] i działką Nr 34/3 mającą urządzoną księgę wieczystą […] wszystkie prowadzone przez Sąd Rejonowy w Z. będącą w wieczystym użytkowaniu J. P. w ten sposób, że granica przebiegać będzie linia koloru żółtego przez pkt. 468-930-857-25 na mapie sporządzonej przez biegłego geodetę K. K. opinią z dnia 14 stycznia 2012 roku zapisanej do zasobu składnicy i geodezyjnej Prezydenta Miasta Z. za Nr […] dnia 16 stycznia i 2012 roku stanowiącą integralną część niniejszego orzeczenia. Sąd Okręgowy w Z. postanowieniem z dnia 29 stycznia 2014 r. na skutek apelacji uczestnika, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Z. do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. Jako podstawę swojego rozstrzygnięcia Sąd wskazał przepis art. 386 § 4 k.p.c. i stwierdził, że zakres postępowania dowodowego obejmuje przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości, tak w zakresie dowodu z dokumentów, dowodów osobowych, oględzin nieruchomości i opinii biegłego geodety. W ocenie Sądu, zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania w całości, a nie tylko w znacznym jego zakresie by rozpoznać prawidłowo przedmiot sporu, a więc przebieg granicy między nieruchomościami stanowiącymi obecnie własność i użytkowanie wieczyste stron. Postanowienie to zostało zaskarżone przez wnioskodawców, którzy w zażaleniu zarzucili naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia, tj.: art. 386 § 4 k.p.c. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie i bezpodstawne uchylenie postanowienia Sądu I instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, gdy tymczasem nie zachodziły przesłanki do uchylenia postanowienia Sądu I instancji, o których mowa w
3 naruszonym przepisie, co więcej Sąd Okręgowy, mimo ciążącego na nim obowiązku - uchylając wymienione postanowienie - w żaden sposób nie wskazał przyczyny tego uchylenia, czym również naruszył wskazany przepis procedury. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zakresem kontroli Sądu Najwyższego przy rozpoznawaniu przewidzianego w art. 3941 § 11 k.p.c. zażalenia na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji objęte jest jedynie to, czy sąd odwoławczy prawidłowo zastosował art. 386 § 2 lub § 4 k.p.c. Ocena, czy istniała formalna, procesowa podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku (odpowiednio postanowienia w postępowaniu nieprocesowym) i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania powinna być przeprowadzona bez szerszego wdawania się w merytoryczne podłoże samej sprawy. Sąd Najwyższy rozpatrując zażalenie, sprawdza jedynie, czy rzeczywiście doszło do nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo, że wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości (art. 386 § 4 k.p.c.), bądź też, że w rachubę wchodziła podstawa nieważności postępowania (art. 386 § 2 k.p.c.). Kontrola Sądu Najwyższego w tak określonych granicach nie polega na merytorycznym badaniu apelacji ani stanowiska sądu drugiej instancji, co do przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. Żalący nie podważyli skutecznie stanowiska Sądu, że wydanie postanowienia wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości (art. 384 § 4 in fine k.p.c.). Zarzucili wyłącznie, że Sąd „zbyt pochopnie uchylił sprawę do ponownego rozpoznania”, co przyczyni się do „wydłużenia postępowania rozgraniczeniowego”. Tak lapidarnie uzasadniony zarzut nie zdołał podważyć oceny o koniecznym do przeprowadzenia zakresie postępowania dowodowego. Argument, że Sąd odwoławczy jest sądem merytorycznym nie uzasadnia prowadzenia wszystkich dowodów przez ten Sąd. Rozpoznanie sprawy w rozsądnym czasie powinno być oczywiście priorytetem, ale wbrew opinii żalących nie ma uzasadnionej pewności, że cel ten zostanie zrealizowany, gdy sprawa rozpoznana będzie od początku przez Sąd odwoławczy.
4 Z tych względów orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- V CZ 58/17 2017-09-29Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w cał…
- IV CZ 54/14 2014-10-02Czy Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na wyrok sądu drugiej instancji uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c., może badać merytoryczne…
- V CZ 94/17 2018-01-18Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić wyrok sądu drugiej instancji, który uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy, jeśli sąd drugiej instancji…
- IV CZ 27/14 2014-06-05Czy zażalenie na wyrok kasatoryjny sądu drugiej instancji, oparte na zarzutach naruszenia przepisów proceduralnych innych niż te dotyczące nieważności postępowania, nierozpoznania istoty sprawy lub konieczności przeprowa…
- II CZ 21/16 2016-05-05Czy Sąd Najwyższy powinien badać merytoryczną zasadność roszczenia w postępowaniu wywołanym zażaleniem na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego…
Powołane przepisy
art. 386 § 4 KPCart. 3941 § 11 KPCart. 386 § 2art. 386 § 2 KPCart. 384 § 4art. 39814art. 3941 § 3art. 13 § 2 KPC§ 4§ 11§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy