IV CZ 54/20

PostanowienieIzba Cywilna2020-12-15

Skład orzekający: Grzegorz Misiurek, Władysław Pawlak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia opłaty, mimo że strona powodowa wykazała trudną sytuację finansową i korzystała ze zwolnienia od kosztów sądowych w poprzednich instancjach?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że Sąd Apelacyjny nie wykazał, dlaczego wniosek o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej został uznany za nieuzasadniony. Strona powodowa konsekwentnie wykazywała trudną sytuację finansową, przedstawiając dokumenty finansowe i korzystając ze zwolnienia od kosztów w poprzednich instancjach, co powinno być uwzględnione przy rozpatrywaniu wniosku o zwolnienie od opłaty w postępowaniu kasacyjnym.
Stan faktyczny
Powód złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, ponieważ pełnomocnik powoda nie uiścił opłaty od skargi kasacyjnej po tym, jak wniosek o zwolnienie od tej opłaty został oddalony. Powód w zażaleniu domagał się rozpoznania postanowienia oddalającego wniosek o zwolnienie od opłaty, wskazując na naruszenie przepisów dotyczących kosztów sądowych. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i pozostawił orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego do rozstrzygnięcia w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 54/20 POSTANOWIENIE Dnia 15 grudnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Dariusz Zawistowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Grzegorz Misiurek SSN Władysław Pawlak w sprawie z powództwa M. Spółki Akcyjnej w S. przeciwko Syndykowi masy upadłości "D." Spółki Akcyjnej w upadłości likwidacyjnej w T. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2020 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 29 października 2019 r., sygn. akt I AGa (…), uchyla zaskarżone postanowienie i pozostawia orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego do rozstrzygnięcia w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 października 2019 r. Sąd Apelacyjny w (...) odrzucił skargę kasacyjną powoda od wyroku Sąd Apelacyjnego w (...) z dnia 6 grudnia 2018 r. W jego uzasadnieniu stwierdził, że w dniu 18 września 2019 r. pełnomocnikowi powoda doręczono odpis postanowienia z dnia 13 września 2019 r., 2 oddalającego wniosek o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej i opłata ta nie została uiszczona. W zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej powód wniósł o rozpoznanie na podstawie art. 380 k.p.c. postanowienia oddalającego wniosek o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej i wskazał na naruszenie w tym postanowieniu art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Odrzucając skargę kasacyjną, jako nieopłaconą, Sąd Apelacyjny nie wskazał z jakich powodów wniosek strony powodowej dotyczący zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej uznał za nieuzasadniony. Wymaga zatem odnotowania, że strona powodowa w toku postępowania przed sądem pierwszej i drugiej instancji korzystała ze zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym wskazała w skardze kasacyjnej oraz piśmie z dnia 28 sierpnia 2019 r., że nadal nie posiada środków pozwalających na uiszczenie opłaty od skargi kasacyjnej. Dla wykazania tego twierdzenia przedstawiła szereg dokumentów obrazujących stan finansów powodowej spółki w postaci bilansu oraz rachunku zysków i strat w 2018 r., informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego, oświadczenia dotyczącego prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz uchwał zgromadzenia wspólników dotyczących zatwierdzenia sprawozdania finansowego oraz wyników finansowych w roku bilansowym. Z danych zawartych w rejestrze sądowym wynika również, że prowadzone wcześniej przeciwko powodowej spółce postępowanie egzekucyjne zostało dwukrotnie umorzone z powodu jej bezskuteczności. Powyższe wskazuje jednoznacznie, że sytuacja majątkowa strony powodowej w trakcie prowadzonego postępowania od dawna była zła, a po zakończeniu postępowania przed sądem drugiej instancji nie uległa zmianie i powodowa spółka nadal nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych. Taką ocenę potwierdza również wydane przez Sąd Apelacyjny w (...) postanowienie z dnia 31 stycznia 2020 r., w którym zwolniono w całości stronę powodową od kosztów postępowania zażaleniowego, w którym skarżący przedstawił dodatkowo dowody wskazujące na jego aktualną sytuację majątkową 3 oraz możliwości finansowe jej jedynego akcjonariusza. W zażaleniu zasadnie zakwestionowano zatem odmowę udzielenia stronie powodowej od opłaty od skargi kasacyjnej. Z tych względów na podstawie art. 39815 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 380 KPCart. 103art. 39815 § 1art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy