IV CZ 60/12

Sygn. akt IV CZ 60/12 POSTANOWIENIE Dnia 5 października 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Barbara Myszka (przewodniczący) SSN Marta Romańska (sprawozdawca) SSA Władysław Pawlak w sprawie z powództwa A.R. B.V. w C. w Holandii przeciwko A. C. – K., B. W. i M. W. Spółce Jawnej w O. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 października 2012 r., zażalenia pozwanych na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie drugim wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 28 października 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Wyrokiem z 28 października 2011 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanych od wyroku Sądu Okręgowego i zasądził od nich solidarnie na rzecz powódki kwotę 5.400 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą. W zażaleniu na postanowienie z 28 października 2011 r. pozwani zarzucili, że zapadło ono z naruszeniem art. 109 § 1 k.p.c. poprzez jego nieuzasadnione niezastosowanie, a w konsekwencji orzeczenie z urzędu o zwrocie kosztów procesu za instancję odwoławczą od pozwanych solidarnie na rzecz powódki, podczas gdy zwrot kosztów procesu przysługuje stronie jedynie na wniosek złożony najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia, a powódka nie zgłosiła skutecznie wniosku o przyznanie kosztów według norm przepisanych ani nie złożyła sądowi spisu kosztów związanych z toczącym się postępowaniem odwoławczym. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie kosztów postępowania, o którym mowa w art. 109 § 1 zd. 1 k.p.c., powinien zostać złożony do zamknięcia rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia. Ustawa nie zastrzega dla niego dodatkowych wymagań formalnych, a zatem może być złożony zarówno w dowolnym piśmie procesowym, jak również ustnie do protokołu rozprawy. Odpowiedź na apelację, złożona stosownie do art. 372 k.p.c. jest pismem, w którym strona może zawrzeć taki wniosek, co nie wyklucza możliwości zgłoszenia wniosku o zasądzenie kosztów również w inny sposób. Należy też zauważyć, że ustawowy termin do wniesienia odpowiedzi na apelację nie wyklucza wniesienia po jego upływie innych pism prezentujących stanowisko strony w sprawie czy przedstawienia przez nią swoich racji ustnie, na rozprawie. W konsekwencji, pismo odpowiadające treścią odpowiedzi na apelację, wniesione po terminie określonym w art. 372 k.p.c., powinno być traktowane jak zwykłe pismo złożone w toku postępowania, zaś zawarty w nim wniosek o przyznanie kosztów postępowania czyni zadość wymaganiom art. 109 § 1 zd. 1 k.p.c. Stanowisko to zostało potwierdzone w postanowieniach Sądu Najwyższego z 15 grudnia 2010 r., II CZ 132/10, niepubl. oraz z 8 kwietnia 2011 r., II CZ 214/10, niepubl., w których Sąd przyjął, że wniosek 3 o zwrot kosztów procesu za drugą instancję, zawarty w spóźnionej odpowiedzi na apelację, jest skuteczną czynnością procesową (por. k. 307 i 314). Pismo odpowiadające treścią odpowiedzi na apelację, wniesione po terminie określonym w art. 372 k.p.c., powinno być traktowane jak zwykłe pismo złożone w toku postępowania, zaś zawarty w nim wniosek o przyznanie kosztów postępowania czyni zadość wymaganiom art. 109 § 1 k.p.c. Za powyższym stanowiskiem przemawia również fakt, że pełnomocnik pozwanych ustosunkował się do złożonej po terminie odpowiedzi na apelację w piśmie z 17 sierpnia 2011 r. (k. 324). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.