IV CZ 69/15

PostanowienieIzba Cywilna2016-01-14

Skład orzekający: Mirosława Wysocka, Marian Kocon, Krzysztof Pietrzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania jest właściwym środkiem prawnym do kwestionowania postanowienia o podziale majątku wspólnego i dziale spadku, gdy jej celem jest w istocie zmiana kręgu spadkobierców ustalonego w prawomocnym postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga o wznowienie postępowania nie jest właściwym środkiem prawnym do kwestionowania postanowienia o podziale majątku wspólnego i dziale spadku, jeśli jej celem jest w istocie zmiana kręgu spadkobierców ustalonego w prawomocnym postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 679 k.p.c., który przewiduje szczególny tryb postępowania o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku. Sąd Okręgowy trafnie odrzucił skargę, wskazując na niewłaściwą drogę prawną wybraną przez skarżących.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni i uczestnicy postępowania wnieśli skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem o podziale majątku wspólnego i dziale spadku. Jako podstawę wznowienia wskazali nowe okoliczności faktyczne i dowody, z których miało wynikać, że działki stanowiące przedmiot postępowania miały charakter nierolniczy, co wpływałoby na ustalenie kręgu spadkobierców i ich udziałów w spadku. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, uznając, że skarżący obrali niewłaściwą drogę prawną, a ich intencją jest weryfikacja kręgu spadkobierców, co powinno być przedmiotem postępowania opartego na art. 679 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni i uczestników postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 69/15 POSTANOWIENIE Dnia 14 stycznia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Marian Kocon SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) w sprawie ze skargi wnioskodawczyni oraz uczestników postępowania A. W. i Z. K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w B. z dnia 12 lutego 2015 r., w sprawie z wniosku J.T. przy uczestnictwie […] o podział majątku wspólnego i dział spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 stycznia 2016 r., zażalenia wnioskodawczyni J.T. oraz uczestników postępowania Z.K. i A. W. na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 29 maja 2015 r., 1. oddala zażalenie; 2. zasądza od wnioskodawczyni i uczestników Z. K. i A. W. na rzecz uczestnika M. W. kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Wnioskodawczyni J. T. oraz uczestnicy postępowania A. W. i Z. K. wnieśli skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w B. z dnia 12 lutego 2015 r., w którym, na skutek wniesionej 2 przez nich apelacji, zmieniono w części zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 17 lipca 2013 r. W uzasadnieniu skargi jako podstawę wznowienia wskazali wykrycie po wydaniu postanowienia nowych okoliczności faktycznych i dowodów w postaci pisma Urzędu Miejskiego w B. z dnia 23 marca 2015 r. Z załącznikami, z których miało wynikać, że w dniu śmierci J. W. wymienione w tym dokumencie działki stanowiące przedmiot tego postępowania miały nierolniczy charakter. W ocenie skarżących, dokumenty te miały istotny wpływ na wynik sprawy, bo powodowałyby określenie kręgu ustawowych spadkobierców J. W. i ich udziałów w spadku po małżonkach J. i A. W. stosownie do treści postanowienia Sądu Rejonowego B. z dnia 13 października 1995 r., a nie, jak błędnie przyjmowały Sądy obu instancji, według uzupełniającego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 7 marca 2003 r. Skarżący podkreślili, że tym samym należało ustalić inne udziały uczestników postępowania w majątku spadkowym po małżonkach W., a co za tym idzie także inny sposób działu spadku po tych osobach. Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 29 maja 2015 r. odrzucił skargę. Podkreślił, że nie ulega wątpliwości, iż intencją skarżących jest zweryfikowanie osób ustalonych jako spadkobiercy po J.W. Według Sądu Okręgowego, skarżący obrali niewłaściwą drogę prawną do ochrony swoich interesów. Skoro ich intencją jest właściwe w ich przekonaniu ustalenie kręgu spadkobierców po J. W., to powinni podjąć starania o wszczęcie postępowania w przedmiocie uchylenia lub zmiany stwierdzenia nabycia spadku na podstawie art. 679 k.p.c. Wnioskodawczyni J. T. oraz uczestnicy postępowania Z. K. i A. W. wnieśli do Sądu Najwyższego zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 29 maja 2015 r., zarzucając naruszenie art. 403 § 2 i art. 410 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W zażaleniu podkreślono, że skarga o wznowienie postępowania nie ma na celu „zweryfikowania” kręgu spadkobierców ustawowych po J. W. oraz zmiany lub uchylenia postanowienia Sądu Rejonowego z 7 marca 2003 r., lecz zmierza jedynie do zmiany rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego z dnia 12 lutego 2015 r. polegającej na tym, że krąg spadkobierców w odniesieniu do działek mających stanowić gospodarstwo rolne powinien wynikać z postanowienia Sądu Rejonowego w B. z 3 dnia 31 października 1995 r. stwierdzającego dziedziczenie po spadkodawcy na zasadach ogólnych. Sąd Okręgowy trafnie jednak wyjaśnił, że intencja autorów skargi, a w konsekwencji niniejszego zażalenia, jest dokładnie przeciwna. Skarga w istocie bowiem zmierzała do podważenia uzupełniającego postanowienia Sądu Rejonowego z 7 marca 2003 r. oraz zmiany kręgu spadkobierców, w takiej zaś sytuacji znajduje zastosowanie art. 679 k.p.c. przewidujący szczególny tryb postępowania o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku. Należy poza tym podkreślić, że uczestnik postępowania M. W. trafnie wskazał w odpowiedzi na zażalenie, że otrzymane przez skarżących pismo z Urzędu Miejskiego nie zawiera nowych, nieznanych dotąd okoliczności faktycznych, ale informacje dotyczące aktów prawa miejscowego, jawnych i znanych powszechnie od ich publikacji w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. nr 5 z dnia 30 marca 1974 r. Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 1 i § 3 k.p.c.). kc

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 679 KPCart. 403 § 2art. 410 § 1art. 13 § 2 KPCart. 39814art. 3941 § 1§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy