IV CZ 74/12

PostanowienieIzba Cywilna2012-10-12

Skład orzekający: Józef Frąckowiak, Anna Owczarek, Hubert Wrzeszcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna w przypadku postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego zażalenie na postanowienie o odrzuceniu pozwu?
Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna jedynie w odniesieniu do orzeczeń merytorycznie kończących postępowanie w sprawie. Postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na postanowienie o odrzuceniu pozwu, które kończy postępowanie z przyczyn formalnych, nie jest orzeczeniem co do istoty sprawy i nie może być przedmiotem skargi o wznowienie postępowania, chyba że wystąpi wyjątek określony w art. 399 § 2 k.p.c. w zw. z art. 4011 k.p.c.
Stan faktyczny
Powód złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 5 lutego 2004 r., które oddaliło jego zażalenie na postanowienie o odrzuceniu pozwu. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania jako niedopuszczalną, wskazując, że postępowanie zakończyło się orzeczeniem formalnym. Powód wniósł zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda jako bezzasadne.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 74/12 POSTANOWIENIE Dnia 12 października 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Anna Owczarek (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz ze skargi powoda o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 5 lutego 2004 r., w sprawie z powództwa J. G. przeciwko Nauczycielskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w L. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 października 2012 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 15 lutego 2012 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 15 lutego 2012 r. odrzucił skargę J. G. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa J. G. przeciwko Nauczycielskiej Spółdzielni Mieszkaniowej o zapłatę, zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 5 lutego 2004 r. - jako niedopuszczalną. Sąd wskazał, iż postępowanie zakończone zostało orzeczeniem formalnym oddalającym zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji w przedmiocie odrzucenia pozwu, a zgodnie z art. 399 § 2 k.p.c. postępowanie procesowe zakończone postanowieniem może być wznowione tylko w oparciu o podstawę określoną w art. 4011 k.p.c. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł powód J. G. Zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 399 § 1 i 2 k.p.c., art. 4041 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. zdanie pierwsze poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 5 lutego 2004 r. stanowi orzeczenie formalne, podczas gdy jest orzeczeniem co do istoty sprawy oraz naruszenie przepisu postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego oraz wszystkich okoliczności sprawy wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia o charakterze szczególnym. Jako środek skierowany przeciwko prawomocnym orzeczeniom dopuszczalny jest na zasadzie wyjątku w stosunku do orzeczeń merytorycznie kończących postępowanie w sprawie, tj. rozstrzygających sprawę co do istoty, a więc wyroków, nakazów zapłaty w postępowaniu nakazowym, upominawczym (również w elektronicznym postępowaniu) oraz postanowień w trybie nieprocesowym. Odstępstwem od powyższej reguły jest dopuszczona w art. 399 § 2 k.p.c. możliwość wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą, który stanowił podstawę wydanego i zaskarżonego 3 skargą orzeczenia formalnego, tj. wystąpienia podstawy wznowieniowej opartej na art. 4011 k.p.c. Przepis powyższy ma charakter wyjątku, zatem nie jest dopuszczalna jego wykładnia rozszerzająca (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2007r., I CO 8/07, nie publ.). W przedmiotowej sprawie, jak prawidłowo ustalił Sąd Apelacyjny postępowanie zakończyło się postanowieniem z dnia 5 lutego 2004 r. oddalającym zażalenie powoda od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 17 października 2003 r. odrzucającego pozew. Ten rodzaj orzeczenia nie stanowi rozstrzygnięcia odnoszącego się do istoty sprawy i kończy postępowanie z przyczyn formalnych, tu: wobec stwierdzenia bezwzględnej negatywnej przesłanki procesowej polegającej na powadze rzeczy osądzonej. Całkowicie chybiona jest argumentacja zażalenia odnosząca się do konstrukcji apelacji pełnej i odpowiedniego stosowania przepisów jej dotyczących w postępowaniu zażaleniowym (art. 397 § 2 k.p.c.). Odpowiedniość stosowania w rozumieniu powołanego przepisu, zgodnie z zasadami techniki legislacyjnej, oznacza uwzględnianie specyfiki danego postępowania, zatem stosowanie przepisów w całości, bądź z uwagi na istotę i istniejące różnice w części lub z ich wyłączeniem. W żadnym razie nie oznacza ona zrównania charakteru zaskarżanych orzeczeń, gdyż w tym przedmiocie decyduje treść rozstrzygnięcia Sądu, a nie zarzuty podniesione w środku odwoławczym. Podstawą prawną orzeczenia Sądu Apelacyjnego, którego dotyczy skarga o wznowienie, były przepisy art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., art. 366 k.p.c. oraz art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c., co do których Trybunał Konstytucyjny nie orzekł o niezgodności z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową czy też ustawą. W sprawie nie wystąpiła zatem podstawa wznowienia postępowania z art. 4011 k.p.c. i odrzucenie skargi było prawidłowe. Z tych względów Sąd Najwyższy na mocy art. 39814 k.p.c. w z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako bezzasadne. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 399 § 2 KPCart. 4011 KPCart. 399 § 1art. 4041 KPCart. 397 § 2 KPCart. 233 § 1 KPCart. 199 § 1 pkt 2 KPCart. 366 KPCart. 385 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy