IV CZ 78/09
PostanowienieIzba Cywilna2009-11-19
Skład orzekający: Mirosława Wysocka, Mirosław Bączyk, Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo rozpoznał wniosek o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej, odmawiając jego rozpoznania i odrzucając skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia opłaty?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Stwierdzono, że Sąd Apelacyjny nie rozpoznał prawidłowo wniosku o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej, ponieważ nie odniósł się do przesłanek określonych w art. 102 ust. 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Brak właściwego rozpoznania wniosku o zwolnienie od opłat uniemożliwiał odrzucenie nieopłaconej skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Powodowie złożyli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Wcześniej Sąd Apelacyjny oddalił ich wniosek o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej. Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia opłaty, powodowie nie uiścili jej w terminie. W konsekwencji Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną. Powodowie wnieśli zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 78/09 POSTANOWIENIE Dnia 19 listopada 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) w sprawie z powództwa T. K. i P. K. przeciwko M.K., A. L. i K. M. L. o ustalenie nieważności umowy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 listopada 2009 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 15 czerwca 2009 r., uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie
2 Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2009 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powodów od wyroku tego Sądu z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie o ustalenie nieważności umowy. Sąd Apelacyjny podkreślił, że postanowieniem z dnia 25 maja 2009 r. oddalił wniosek powodów o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej, uznając, iż powinni oni liczyć się z kosztami jej opłacenia. W dniu 29 maja 2009 r. pełnomocnik powodów otrzymał to postanowienie wraz z wezwaniem do uiszczenia należnej opłaty od skargi kasacyjnej. Skoro termin do wykonania tego wezwania upłynął bezskutecznie z dniem 5 czerwca 2009 r., Sąd Apelacyjny na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną. W zażaleniu pełnomocnik powodów zaskarżył postanowienie Sądu Apelacyjnego na podstawie art. 3941 § 1 w związku z art. 397 § 11 w związku z art. 380 k.p.c., zarzucając naruszenie art. 102 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.; dalej u.k.s.c.), art. 45 Konstytucji RP i art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 380 k.p.c., sąd drugiej instancji, na wniosek strony, rozpoznaje również te postanowienia sądu pierwszej instancji, które nie podlegają zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Przepis ten znajduje zastosowanie także w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, który może rozpoznać postanowienie sądu apelacyjnego oddalające wniosek o zwolnienie strony od opłaty od skargi kasacyjnej. Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 25 maja 2009 r. ograniczył się do stwierdzenia, że powodowie, wnosząc skargę kasacyjną, powinni liczyć się z kosztami jej opłacenia. Sąd Apelacyjny w ogóle jednak nie odniósł się do określonych w art. 102 ust. 1 i 2 u.k.s.c. przesłanek zwolnienia strony postępowania od kosztów sądowych. Wniosek o zwolnienie od opłaty nie został zatem prawidłowo rozpoznany, a tym samym nie stanowił właściwej podstawy odrzucenia nieopłaconej skargi kasacyjnej.
3 Z przedstawionych powodów orzeczono jak w sentencji (art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). jz
Powiązane orzeczenia
- I CZ 99/19 2019-12-05Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną z powodu jej nieopłacenia, jeśli strona była wcześniej zwolniona od kosztów sądowych, a sąd nie ocenił zmiany jej sytuacji majątkowej?
- III CZ 1/16 2016-02-17Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia opłaty od niej, mimo że powódka wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie zażalenie na postanowienie odmawiające tego zwol…
- III CZ 241/23 2024-08-14Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił skargi kasacyjne z powodu nieuiszczenia opłat, jeśli strona wykazała, że nie jest w stanie ponieść nawet obniżonych opłat od skargi kasacyjnej?
- V CZ 68/16 2016-10-27Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo oddalił wniosek powoda o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej, uwzględniając jego sytuację majątkową i zdrowotną?
- III PZ 1/16 2016-02-24Czy Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu jej nieopłacenia, może rozpoznać wniosek strony o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej, jeśli postanowienie sądu drug…
Powołane przepisy
art. 3986 § 2 KPCart. 3941 § 1art. 397 § 11art. 380 KPCart. 102 ust. 1art. 45art. 6art. 39815 § 1art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1§ 11
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy