IV CZ 85/18

PostanowienieIzba Cywilna2019-01-25

Skład orzekający: Karol Weitz, Anna Owczarek, Krzysztof Pietrzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który uzyskał wpis w księdze wieczystej niezgodny z jego żądaniem, ma interes prawny w zaskarżeniu postanowienia utrzymującego taki wpis w mocy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wnioskodawca ma interes prawny w zaskarżeniu postanowienia utrzymującego w mocy wpis niezgodny z jego żądaniem, nawet jeśli wpis ten jest korzystny dla skarżącego w pewnym zakresie. Brak tak rozumianego interesu prawnego, czyli pokrzywdzenia polegającego na niekorzystnej dla strony różnicy między zgłoszonym żądaniem a treścią orzeczenia, prowadzi do odrzucenia środka odwoławczego. W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy błędnie przyjął brak interesu prawnego po stronie wnioskodawczyni, ignorując oczywiste rozbieżności w danych identyfikacyjnych ujawnionej osoby.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni A. M. wniosła o wpisanie jej jako właściciela w księdze wieczystej na podstawie umowy darowizny. Referendarz dokonał wpisu, ale z błędnymi danymi identyfikacyjnymi wnioskodawczyni. Sąd Rejonowy utrzymał wpis w mocy, uznając skargę za bezzasadną. Sąd Okręgowy odrzucił apelację wnioskodawczyni, uznając brak jej interesu prawnego w zaskarżeniu, gdyż wpis w księdze wieczystej KW nr […] został dokonany zgodnie z żądaniem. Wnioskodawczyni zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego i pozostawił rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego sądowi, który wyda orzeczenie kończące postępowanie.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 85/18 POSTANOWIENIE Dnia 25 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Karol Weitz (przewodniczący) SSN Anna Owczarek (sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z wniosku A. M. przy uczestnictwie D. M. o wpis, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 stycznia 2019 r., zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt III Ca […], uchyla zaskarżone postanowienie, pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego Sądowi, który wyda orzeczenie kończące postępowanie w sprawie. 2 UZASADNIENIE Wnioskodawczyni A. M., córka L. i E. wniosła o dokonanie w dziale II ksiąg wieczystych KW nr […] i KW nr […] wpisu jej jako właściciela w miejsce D. M., syna W. i Z. powołując jako podstawę umowę darowizny z dnia 17 sierpnia 2017 r. Wnioski te zostały oznaczone w dzienniku ksiąg wieczystych odpowiednio numerami […] i […]. Referendarz Sądu Rejonowego w G. dokonał w dniu 8 grudnia 2017 r. wpisów w obu księgach wieczystych z tym, że dziale II księgi wieczystej KW nr […] niezgodnie z wnioskiem jako nabywcę wskazał A. M., córkę W. i Z.. Na dowodzie doręczenia wnioskodawczyni odpisu zawiadomienia o wpisie oznaczono jedynie numer księgi wieczystej KW nr […] (k. 226 akt). Wnioskodawczyni wniosła skargę na orzeczenie referendarza zarzucając niedokonanie wpisu w księdze wieczystej KW nr […] (Dz KW […]). Sąd Rejonowy w G. postanowieniem z dnia 6 marca 2018 r. utrzymał wpis referendarza w mocy wskazując, że skarga jest bezzasadna, gdyż wpis w księdze wieczystej KW nr […] został dokonany zgodnie z wnioskiem. Sąd Okręgowy w G. postanowieniem z dnia 5 lipca 2018 r. odrzucił apelację wnioskodawczyni. Wskazując, że z zawiadomienia o wpisie znajdującego się w aktach księgi wieczystej KW nr […] (k. 226) oraz odpisu zupełnego księgi wieczystej KW nr […] wynika, że wnioskodawczyni została ujawniona w dziale II księgi wieczystej KW nr […] stwierdził, iż w braku przesłanki pokrzywdzenia orzeczeniem apelacja jest niedopuszczalna. Wnioskodawczyni w zażaleniu na powyższe postanowienie zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę orzeczenia, polegający na oczywiście błędnym przyjęciu, że wpis w księdze wieczystej KW nr […] został dokonany zgodnie z żądaniem wniosku, podczas gdy ujawniono w niej A. M., córkę W. i Z. zamiast A. M., córki L. i E.. Wskazała ponadto na naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez wyprowadzenie z materiału dowodowego oczywiście nieprawidłowego wniosku dotyczącego treści dokonanego wpisu oraz art. 6268 § 2 3 i 3 k.p.c. poprzez uznanie, że brak niezgodności pomiędzy treścią wniosku a treścią księgi wieczystej KW nr […]. Sąd Najwyższy zważył: Co do zasady dopuszczalne jest zaskarżenie orzeczenia korzystnego dla skarżącego pod warunkiem wykazania przez niego tzw. gravamen. Pojęcie powyższe, w skrócie i nieprawidłowo definiowane jako „interes prawny w zaskarżeniu" w istocie oznacza niezgodność orzeczenia z żądaniem, wnioskiem lub zarzutem strony zgłoszonym w toku procesu bądź uprawnienie strony do uzyskania orzeczenia wydanego w postępowaniu ważnym, które nie może być wzruszone w drodze skargi o wznowienie postępowania. Inaczej rzecz ujmując stanowi on przesłankę interesu zaskarżenia orzeczenia o charakterze formalnym. Judykatura zgodnie przyjmuje węższe rozumienie interesu, jako pokrzywdzenia polegającego na niekorzystnej dla strony różnicy między zgłoszonym przez nią żądaniem a sentencją zaskarżonego orzeczenia, wynikającego z porównania zakresu żądania i treści rozstrzygnięcia. Brak tak rozumianego interesu prawnego prowadzi do odrzucenia środka odwoławczego (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2014 r., III CZP 88/13, OSN 2014, nr 11, poz. 108). Trafnie zarzuca skarżąca naruszenie art. 6268 § 2 k.p.c., polegające na tym, że Sąd Okręgowy dokonując w trakcie kontroli instancyjnej badania treści wniosku i załączonych dokumentów oraz treści księgi wieczystej pominął oczywiste rozbieżności w zakresie danych identyfikujących osobę ujawnioną w miejsce D. M., syna W. i Z. w dziale II księgi wieczystej KW nr […]. Konsekwentnie Sąd bezpodstawnie przyjął, że wniosek A. M., córki L. i E. został uwzględniony w całości, a po jej stronie brak interesu prawnego w kwestionowaniu rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego utrzymującego wpis referendarza w mocy. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 w zw. z art. 3941 § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie, orzekając o kosztach postępowania zażaleniowego zgodnie z art. 108 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 233 § 1 KPCart. 6268 § 2art. 6268 § 2 KPCart. 39815art. 3941 § 3art. 13 § 2 KPCart. 108 § 2§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy