IV CZ 88/09
PostanowienieIzba Cywilna2009-12-17
Skład orzekający: Marek Sychowicz, Dariusz Zawistowski, Barbara Trębska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej może być wyższa niż wartość przedmiotu sporu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeśli nie doszło do zmiany powództwa ani orzeczenia ponad żądanie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej nie może być wyższa niż wartość przedmiotu sporu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeśli nie zaszły dopuszczalne przypadki rozszerzenia żądania pozwu w postępowaniu apelacyjnym lub orzeczenia ponad żądanie. Zasada stałości wartości przedmiotu sporu i zakaz jej przekraczania przy przechodzeniu do instancji wyższej są wyrażone w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.Stan faktyczny
Powodowie złożyli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego, określając wartość przedmiotu zaskarżenia na 176.266 zł. Sąd Okręgowy odrzucił skargę jako niedopuszczalną, wskazując, że wartość przedmiotu sporu w pierwszej instancji wynosiła 9.911 zł i nie mogła zostać przekroczona w skardze kasacyjnej. Powodowie wnieśli zażalenie, twierdząc, że naruszono przepisy dotyczące wartości przedmiotu sporu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów, uznając postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej za prawidłowe.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 88/09 POSTANOWIENIE Dnia 17 grudnia 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marek Sychowicz (przewodniczący) SSN Dariusz Zawistowski SSA Barbara Trębska (sprawozdawca) w sprawie z powództwa E.G. i J.G. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "B." o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 grudnia 2009 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie.
2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2009 r. Sąd Okręgowy w B. odrzucił skargę kasacyjną powodów od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 15 maja 2009 r., jako z mocy art. 3982 § 1 k.p.c. niedopuszczalną z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia (9.911 zł). W uzasadnieniu wskazał, iż w skardze błędnie określono wartość przedmiotu zaskarżenia, gdyż nie może być ona wyższa niż ta określona przez nich w apelacji na kwotę 9.911 zł. W zażaleniu powodowie podnosząc naruszenie przepisów art. 3986 § 2 i art. 26 k.p.c. wnieśli o uchylenie powyższego postanowienia i nadanie biegu procesowego skardze kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Wyrażony w art. 3982 § 1 k.p.c. ustawowy próg dopuszczalności skargi kasacyjnej ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, wyłącza dopuszczalność tej skargi w sprawach majątkowych nie przekraczających wskazanych w tym przepisie kwot. Kodeks postępowania cywilnego, obecnie w art. 368 § 2 k.p.c., wprost wyraża zasadę stałości wartości przedmiotu sporu oraz zakazuje jej przekraczania przy przechodzeniu do instancji wyższej. Gdy zatem - jak w rozpoznawanym wypadku - nie zachodzi dopuszczalny przypadek rozszerzenia żądania pozwu w postępowaniu apelacyjnym (art. 383 k.p.c.) i sąd nie orzekał ponad żądanie, strona w skardze kasacyjnej, nie może wskazać wartości przedmiotu zaskarżenia wyższej niż wartość przedmiotu sporu w postępowaniu w pierwszej instancji (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 1935 r., C II 2515/34, RPEiS 1936, nr 1. s. 161, i z dnia 14 września 2000 r., l PZ 55/00, OSNAP 2002, nr 7, poz. 164, z dnia 18 grudnia 1996 r., l CKN 21/96, OSNC 1997, nr 4, poz. 42). W sprawie niniejszej, wskazując na wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej znacznie wyższą (176.266 zł) niż w postępowaniu przed sądem pierwszej i drugiej instancji, pomijają skarżący, iż Sąd Rejonowy na
3 podstawie art. 25 § 1 k.p.c., po zasięgnięciu opinii biegłego, ustalił wartość przedmiotu sporu na kwotę 9.911 zł (k. 149), stanowiąca różnicę między wartością lokalu mieszkalnego po ustanowieniu odrębnej własności o co powodowie wnosili (176.266 zł), a jego wartością przed takim przekształceniem (166.355 zł). Wbrew twierdzeniu autora zażalenia wartość przedmiotu sporu nie została ustalona na kwotę 176.266 zł. W dalszym toku postępowania nie doszło do zmiany powództwa ani do orzeczenia ponad żądanie, a zatem w myśl powołanego w zażaleniu art. 26 k.p.c. wartość przedmiotu sporu ustalona przez Sąd pierwszej instancji nie podlega ponownemu badaniu w dalszym toku postępowania, którą to zasadę przestrzegali powodowie w apelacji, oznaczając w niej wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 9.911 zł. W związku z powyższym niedopuszczalnym było oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej na kwotę wyższą. Tym samym Sąd Okręgowy prawidłowo, bez naruszenia art. 3982 § 1 k.p.c. uznał skargę kasacyjną powodów za niedopuszczalną ze względu na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia. Jej zatem odrzucenie na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. było uzasadnione. Wobec powyższego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- III CZ 14/19 2019-06-25Czy wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej może być wyższa niż wartość przedmiotu zaskarżenia w apelacji, jeśli pozwani zarzucali orzeczenie ponad żądanie sądu pierwszej instancji?
- II CZ 2/20 2020-02-21Czy wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej może być wyższa niż wartość przedmiotu sporu wskazaną w pozwie, jeśli nie nastąpiło rozszerzenie powództwa ani orzeczenie ponad żądanie?
- III CZ 10/10 2010-05-07Czy wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej może być wyższa niż wartość przedmiotu sporu, jeśli nie doszło do rozszerzenia powództwa?
- V CZ 26/17 2017-04-07Czy wartość przedmiotu zaskarżenia podana w skardze kasacyjnej może być wyższa niż wartość przedmiotu sporu wskazana w pozwie, jeśli powódka nie rozszerzyła powództwa ani sąd nie orzekł ponad żądanie?
- IV CZ 39/09 2009-05-13Czy wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej może być wyższa niż wartość przedmiotu sporu lub wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu apelacyjnym?
Powołane przepisy
art. 3982 § 1 KPCart. 3986 § 2art. 26 KPCart. 368 § 2 KPCart. 383 KPCart. 25 § 1 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy