IV CZ 89/08
PostanowienieIzba Cywilna2008-11-07
Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski, Krzysztof Pietrzykowski, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji, odrzucając skargę kasacyjną z powodu jej nieopłacenia, powinien wezwać stronę do usunięcia braków formalnych, jeśli brak ten wynika z nowej interpretacji przepisów, o której strona nie wiedziała?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że stanowcze brzmienie art. 1302 § 3 k.p.c. wyłącza możliwość wzywania pełnomocnika do uiszczenia opłaty należnej od skargi kasacyjnej, nawet jeśli zmiana interpretacji przepisów rzutuje na zakres obowiązków związanych z opłatami. Trudności w uzyskaniu wiedzy o przyjętej przez Sąd Najwyższy wykładni przepisów mogą jedynie stanowić podstawę do ubiegania się o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego lub zaskarżenia.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Do skargi dołączył postanowienie o zwolnieniu od kosztów sądowych, jednak nie uiścił opłaty od skargi kasacyjnej ani nie złożył wniosku o zwolnienie od kosztów w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną jako nieopłaconą, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego, zgodnie z którą zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem powszechnym nie obejmuje postępowania kasacyjnego. Powód wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów i potrzebę wyjaśnienia, czy zmiana interpretacji przepisów, o której nie wiedział, nie uzasadniała wezwania do usunięcia braków formalnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 89/08 POSTANOWIENIE Dnia 7 listopada 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) w sprawie z powództwa S.(…) K.(…) T.(…) S.(…) w G. w likwidacji przeciwko Akademickiemu Centrum Klinicznemu - Szpitalowi Akademii Medycznej w G. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 listopada 2008 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 27 sierpnia 2008 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Powód wniósł – za pośrednictwem fachowego pełnomocnika – skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 28 maja 2008 r., oddalającego jego apelację. Do skargi pełnomocnik powoda dołączył postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 23 kwietnia 2006 r. zwalniające powoda w całości od kosztów sądowych. Nie przedłożył natomiast dowodu uiszczenia opłaty od skargi, ani wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2008 r. odrzucił skargę kasacyjną powoda na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 1302 § 3 k.p.c., jako nieopłaconą. Powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r. (III CZP 142/07, Biuletyn SN 2008/6/7), mającą moc zasady prawnej, wyjaśnił, że
2 zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem powszechnym nie obejmuje postępowania kasacyjnego. W zażaleniu na powyższe postanowienie powód domagał się jego uchylenie. Zarzucił naruszenie art. 3986 k.p.c. oraz art. 1302 § 3 k.p.c. wskazując na potrzebę wyjaśnienia, czy zmiana interpretacji przepisów, o której pełnomocnik nie wiedział, gdyż uchwała nie została opublikowana, nie uzasadniała nałożenia na sąd obowiązku wezwania strony do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej, wynikających z nowej interpretacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie może zostać uwzględnione. Stanowcze brzmienie art. 1302 § 3 k.p.c. wyłącza możliwość wzywania pełnomocnika do uiszczenia opłaty należnej od wskazanych w tym przepisie pism, do których należy także skarga kasacyjna. Nawet zatem zmiana interpretacji przepisów, rzutująca na zakres obowiązków związanych z uiszczaniem opłat od wnoszonych pism nie uzasadnia zastosowania trybu przewidzianego przy uzupełnianiu niezachowanych warunków formalnych. Trudności w uzyskaniu wiedzy o przyjętej przez Sąd Najwyższy wykładni przepisów mogą jedynie stanowić podstawę ubiegania się przez stronę o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego lub środka zaskarżenia odrzuconego z powodu nieuwzględnienia tej wykładni (art. 168 § 1 k.p.c.). Ubocznie należy zwrócić uwagę, że powód nie dopełnił nie tylko obowiązków fiskalnych związanych z wniesieniem skargi kasacyjnej, wymaganych zgodnie z poglądem wynikającym z uchwały z 5 czerwca 2008 r., ale także tych, które wymagane były przy dominującym wcześniej poglądzie, że zwolnienie od kosztów sądowych rozciąga się na postępowanie kasacyjne. Pozew w niniejszej sprawie został wniesiony przed dniem wejścia w życie (10 marca 2007 r.) zmian do ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm. dalej określana jako „u.k.s.c.”), wprowadzonych ustawą z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 21, poz. 123), w tym uchylenia art. 14 ust. 2 u.k.s.c. Oznacza to, że na podstawie art. 2 powołanej ustawy nowelizującej z dnia 14 grudnia 2006 r. do powoda stosują się dotychczasowe przepisy, a zatem ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w brzmieniu sprzed nowelizacji, w tym także wynikający z art. 14 ust. 2 u.k.s.c. obowiązek uiszczania opłaty podstawowej przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych przez sąd. Powód opłaty tej jednak nie uiścił.
3 Z przytoczonych względów zażalenie powoda należało oddalić na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- V CZ 111/06 2007-01-04Czy sąd drugiej instancji, odrzucając skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia opłaty, powinien najpierw wezwać stronę do jej uiszczenia, jeśli wcześniej oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych?
- I CZ 99/19 2019-12-05Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną z powodu jej nieopłacenia, jeśli strona była wcześniej zwolniona od kosztów sądowych, a sąd nie ocenił zmiany jej sytuacji majątkowej?
- III CZ 72/06 2006-11-08Czy sąd drugiej instancji, odrzucając skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia opłaty, może interpretować przedmiot postępowania kasacyjnego w sposób szerszy niż wynika to z treści jego orzeczenia?
- II CZ 112/13 2014-02-14Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną z powodu braku należytego opłacenia, mimo złożenia przez stronę wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych?
- II CZ 12/12 2012-05-24Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną powoda z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, mimo złożenia przez pełnomocnika kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w trakcie biegu terminu do…
Powołane przepisy
art. 3986 § 2 KPCart. 1302 § 3 KPCart. 3986 KPCart. 168 § 1 KPCart. 14 ust. 2art. 2art. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy