IV CZ 99/09
PostanowienieIzba Cywilna2010-01-08
Skład orzekający: Mirosława Wysocka, Teresa Bielska-Sobkowicz, Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niewłaściwe wykonywanie obowiązków przez pełnomocnika procesowego stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 401 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 408 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że niewłaściwe wykonywanie obowiązków przez pełnomocnika procesowego nie jest równoznaczne z nienależytą reprezentacją strony w rozumieniu przepisów o wznowieniu postępowania (art. 401 pkt 2 zdanie 1 i art. 408 k.p.c.). W konsekwencji, takie okoliczności nie stanowią ustawowej podstawy do wznowienia postępowania, nawet jeśli strona była reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę o wznowienie postępowania, twierdząc, że był nienależycie reprezentowany przez swojego pełnomocnika z urzędu, który podejmował niekorzystne dla niego czynności procesowe. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że niewłaściwe wykonywanie obowiązków przez pełnomocnika nie jest podstawą do wznowienia postępowania. Powód wniósł zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania i nie obciążył powoda kosztami postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 99/09 POSTANOWIENIE Dnia 8 stycznia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) ze skargi powoda o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 26 lutego 2002 r., sygn. akt I ACa (..) i wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia 13 lipca 2001 r., sygn. akt I C (…) w sprawie z powództwa P. G. przeciwko Skarbowi Państwa - Komendzie Wojewódzkiej Policji o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 stycznia 2010 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt I ACa (…), 1. oddala zażalenie; 2. nie obciąża powoda kosztami postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie Dnia 25 lutego 2009 r. P G wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 26 lutego 2002 r., zaskarżając jednocześnie wydany w pierwszej instancji wyrok Sądu Okręgowego w G z
2 dnia 13 lipca 2001 r. Powód wskazał, że w toku postępowania był reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, który dokonywał niekorzystnych dla niego czynności procesowych. Postanowieniem z dnia 21 maja 2009 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę. W uzasadnieniu wyjaśnił, że, zgodnie z art. 408 k.p.c., po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się wyroku skargę o wznowienie można wnieść tylko wtedy, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Nienależyte wykonanie przez pełnomocnika procesowego jego obowiązków nie usprawiedliwia zaś wznowienia postępowania. W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego pełnomocnik powoda z urzędu wniósł o uchylenie postanowienia w całości. Powód wykazał bowiem, że nie był należycie reprezentowany, a to stanowi ustawową przyczynę wznowienia postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 410 k.p.c., skarga o wznowienie postępowania podlega badaniu wstępnemu. Przedmiotem badania Sądu na podstawie cytowanego przepisu jest zachowanie terminu oraz stwierdzenie istnienia jednej z ustawowych podstaw wznowienia. Stwierdzenie to nie ogranicza się do badania, czy wskazane w skardze okoliczności odpowiadają ustawowym podstawom wznowienia, ale obejmuje ustalenie, czy podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje. Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu, jeżeli w okolicznościach konkretnej sprawy podana podstawa nie zostanie przez Sąd stwierdzona (zob. orzeczenia Sądu Najwyższego: z dnia 15 czerwca 2005 r., IV CZ 50/05, niepubl.; z dnia 7 lipca 2005 r., IV CO 6/05, Biul. SN 2005, nr 9; z dnia 10 lutego 2006 r., I PZ 33/05, OSNP 2007, nr 3-4, poz. 48; z dnia 24 stycznia 2007 r., III CZ 1/07, niepubl.; z dnia 16 maja 2007 r., III CSK 56/07, niepubl.; z dni 30 maja 2007 r., IV CZ 22/07, niepubl.; z dnia 22 listopada 2007 r., III CZ 47/07, niepubl.; z dnia 9 maja 2008 r., II PZ 65/07, OSNP 2009, nr 17-18, poz. 233; z dnia 4 września 2008 r., IV CZ 71/08, niepubl.; z dnia 13 lutego 2009 r., 97/08, niepubl.; z dnia 14 maja 2009 r., I CZ 20/09, niepubl.). Sąd Najwyższy w niniejszym składzie nie podziela odmiennego poglądu wypowiedzianego w kilku orzeczeniach (z dnia 11 stycznia 2006 r., II CZ 121/05, niepubl.; z dnia 10 sierpnia 2007 r., II UZ 9/07, OSNP 2008, nr 19-20, poz. 303; z dnia 15 stycznia 2008 r., III UZ 13/07, niepubl.; z dnia 10 lipca 2008 r., III CZ 28/08, niepubl.).
3 W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie natomiast jest reprezentowany pogląd, że niewłaściwe wykonywanie obowiązków przez pełnomocnika nie oznacza nienależytej reprezentacji strony w rozumieniu art. 401 pkt 2 zdanie 1 i art. 408 k.p.c. (zob. orzeczenia: z dnia 3 marca 1997 r., III CKN 10/96, OSP 1997, nr 9, poz. 172; z dnia 9 czerwca 2000 r., I PKN 277/00, OSNAPiUS 2002, nr 1, poz. 15; z dnia 25 stycznia 2001 r., IV CO 23/00, niepubl.; z dnia 12 grudnia 2002 r., III AO 23/02, OSNP 2003, nr 18, poz. 11; z dnia 26 marca 2003 r., II CZ 26/03, OSNC 2004, nr 6, poz. 95; z dnia 24 kwietnia 2003 r., I CZ 27/03, niepubl.; z dnia 10 listopada 2004 r., II CZ 128/04, niepubl.; z dnia 22 stycznia 2008 r., II CZ 106/07, niepubl.; z dnia 18 marca 2008 r., IV CZ 10/08, niepubl.). Z przedstawionych powodów orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II CZ 79/14 2014-11-19Czy nienależyte wykonywanie obowiązków przez pełnomocnika procesowego może stanowić podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 401 pkt 2 k.p.c.?
- II CZ 1/06 2006-02-24Czy nienależyte wykonywanie obowiązków procesowych przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu może stanowić podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 401 pkt 2 k.p.c. jako pozbawienie strony możności działania?
- II UZ 21/14 2014-04-03Czy niewłaściwe wykonywanie obowiązków procesowych przez pełnomocnika strony, ustanowionego z urzędu, może stanowić podstawę wznowienia postępowania z powodu pozbawienia strony możności działania?
- V CZ 76/12 2013-01-30Czy niewłaściwe wykonywanie obowiązków przez pełnomocnika procesowego stanowi nienależytą reprezentację strony w rozumieniu przepisów o wznowieniu postępowania?
- II PZ 41/11 2012-01-27Czy nienależyte wykonanie obowiązków procesowych przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu może stanowić podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 401 pkt 2 k.p.c. z powodu pozbawienia strony możności działania?
Powołane przepisy
art. 408 KPCart. 410 KPCart. 401 pkt 2art. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy