IV KRN 19/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Wieczorek. Sędziowie: J. Pustelnik (sprawozdawca), Z. Kwiecień.Prokurator Prokuratury Generalnej: E. Sanecki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 11 maja 1974 r. sprawy Aleksandry Janiny N., skazanej z art. 178 § 1 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości na korzyść oskarżonej od postanowień Sądu Powiatowego w Lipsku z dnia 8 marca 1973 r. i z dnia 2 kwietnia 1973 r.uchylił oba powyższe zaskarżone postanowienia i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Lipsku do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Powiatowego w Radomiu z dnia 30 sierpnia 1972 r. oskarżona Aleksandra Janina N. uznana została za winną tego, że w dniu 4 listopada 1971 r. w T., w piśmie adresowanym do Prokuratury Generalnej, pomówiła Mariana M. o przyjmowanie korzyści majątkowych od podejrzanych o popełnienie przestępstw w zamian za umorzenie postępowań karnych, przez co naraziła go na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania przez niego funkcji Prokuratora Powiatowego w Z. Za czyn ten na podstawie art. 178 § 1 k.k. skazano oskarżoną na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej dozorowanej pracy na cele publiczne w wymiarze po 20 godzin miesięcznie.Sąd Wojewódzki w Kielcach, po rozpoznaniu rewizji obrońcy oskarżonej, orzeczeniem z dnia 18 grudnia 1972 r. utrzymał w mocy wyrok Sądu Powiatowego.W dniu 24 stycznia 1973 r. wyrok ten został skierowany do wykonania. Pismem z dnia 3 lutego 1973 r. Wydział Spraw Wewnętrznych Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. zawiadomił Sąd Powiatowy, że skazana nie podjęła proponowanej pracy.Po wysłuchaniu Aleksandry Janiny N. Sąd Powiatowy w Lipsku uznając, że skazana uchyla się od wykonania orzeczonej wobec niej kary, postanowieniem z dnia 8 marca 1973 r. określił na postawie art. 84 k.k. zastępczą karę pozbawienia wolności w wymiarze 6 miesięcy.Po rozpoznaniu zażalenia Sąd ten w dniu 2 kwietnia 1973 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia 8 marca 1973 r.Od postanowień Sądu Powiatowego w Lipsku z dnia 8 marca 1973 r. i z dnia 2 kwietnia 1973 r. w części dotyczącej orzeczenia o karze Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną na korzyść skazanej Aleksandry Janiny N.Rewizja nadzwyczajna zarzuca obrazę art. 84 § 2 k.k. wskutek błędnego uznania, że skazana uchylała się od wykonania kary ograniczenia wolności, co skutkowało zamianę tej kary na zastępczą karę pozbawienia wolności - mimo braku ku temu przesłanek - i wnosi o uchylenie zaskarżonych postanowień i przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu w Lipsku do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna. Zaskarżone rewizją nadzwyczajną postanowienia wydane zostały z obrazą art. 84 § 2 k.k. Mimo że oskarżona zarówno przed sądem, jak i w pisemnym zażaleniu podnosiła, że nie może pracować ze względu na stan zdrowia, a grzywny płacić nie jest w stanie, Sąd Powiatowy w Lipsku - wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 3 § 1 k.p.k. - nie zbadał tych okoliczności. W szczególności nie ustalono, czy istotnie oskarżona z powodu choroby nie może pracować, jaką konkretną pracę zaoferowano jej do wykonywania i czy pracę tę mogła wykonywać w aktualnym stanie zdrowia.Dokonanie tych ustaleń miało zasadnicze znaczenie dla podjęcia decyzji w trybie art. 84 § 2 k.k., tym bardziej że z zaświadczenia lekarskiego wynika, iż istotnie oskarżona jest chora, i że ze względu na jej stan zdrowia Sąd Powiatowy w Lipsku dwukrotnie odraczał jej wykonanie kary pozbawienia wolności.W tej sytuacji zaskarżone postanowienie należy uznać za co najmniej przedwczesne, dokonanie bowiem właściwych i pełnych ustaleń pozwoli dopiero na podjęcie prawidłowej decyzji.Z tych względów należało orzec jak na wstępie.