K 504/50

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia E. Merz. Sędziowie: S. Gronowski, J. Dorsz (sprawozdawca). Prokurator: H. Gacki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Władysława H., Jana M. i Bolesława P., osk. z art. 2 dekr. z dn. 31 VIII 1944 r. (Dz. U. R.P. z 1946 r. Nr 69, poz. 377), po rozpoznaniu rewizyj Prokuratora Sądu Apelacyjnego w Białymstoku i oskarżonych, założonych od wyroku tegoż Sądu z dnia 30 stycznia 1950 r., na podstawie art. 395, 403 pkt 3 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Białymstoku przekazał.Rewizja Prokuratora zawiera żądanie uchylenia zaskarżonego wyroku w całości zarzucając, między innymi: obrazę art. 347 § 1 lit. "a" i "b" k.p.k., ponieważ Sąd w uzasadnieniu wyroku nie rozważył sprzeczności w wyjaśnieniach i zeznaniach świadków i nie wyjaśnił należycie podstawy prawnej wyroku, tak że ustalenia Sądu co do winy oskarżonych, a w szczególności oskarżonego Jana M., budzą poważne wątpliwości.Rewizje oskarżonych zarzucają błędną ocenę okoliczności faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, i nierozważenie przez Sąd sprzeczności w zeznaniach świadków i wyjaśnieniach oskarżonych.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny.Zarówno rewizja Prokuratora jak i rewizje oskarżonych podnoszą zarzut obrazy art. 347 § 1 pkt "a" k.p.k.Zarzut ten jest zasadny.Sąd Apelacyjny wbrew obowiązkowi, płynącemu z przepisu powołanego artykułu, nie ustalił dokładnie podstawy faktycznej zaskarżonego wyroku, nie wskazał bliżej, jakie fakty uznał za udowodnione w odniesieniu do każdego z oskarżonych, a w szczególności nie rozważył rażących sprzeczności w wyjaśnieniach oskarżonych oraz szeregu zbadanych świadków, wymienionych w rewizjach, i nie wyjaśnił, dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych. Uzasadnienie wyroku winno ujawnić logiczny proces myślowy, który doprowadził sąd orzekający do wniosku o winie lub niewinności oskarżonego.Wskazanie jedynie faktów (z powołaniem się nawet na odnośne dowody) bez przytoczenia przesłanek, na których sąd orzekający oparł się przy wyrokowaniu w warunkach, gdy na przewodzie sądowym zarysowały się wyraźnie istotne rozbieżności czy to w wyjaśnieniach oskarżonych, czy to w zeznaniach świadków, nie czyni zadość wymaganiom art. 347 k.p.k. Sąd Apelacyjny nie rozważył sprzeczności w wyjaśnieniach oskarżonych złożonych na rozprawie i w śledztwie, aczkolwiek te rozbieżności są znaczne i dotyczą istotnych okoliczności.Sąd Apelacyjny uprościł sobie wbrew przepisowi art. 347 k.p.k. zagadnienie ustaleń faktycznych, nie rozważył i nie ocenił tych dowodów, które bądź przemawiają za oskarżonymi, bądź przeciwko nim, nie podał dalej, z wyjątkiem omówienia zeznań świadka H., którym świadkom wierzy a którym wiary nie daje, aczkolwiek, jak słusznie podnosi przede wszystkim rewizja Prokuratora, jedna grupa świadków obciąża całą winą wyłącznie oskarżonych P. i H., druga zaś grupa oskarżonego M. Skoro zeznania świadków w sposób kategoryczny stwierdzają pewne fakty, ściśle związane z postawionym oskarżonym zarzutem, a więc posiadają charakter dowodów winy oskarżonych bądź dowodu przeciwnego, to sąd orzekający w uzasadnieniu wyroku obowiązany jest należycie rozważyć wszystkie dowody przemawiające za przyjętymi przez siebie ustaleniami faktycznymi lub przeciw nim.Sąd Apelacyjny, jak to widać z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, nie rozważył należycie zeznań zbadanych świadków, których z nazwiska wymienił (14 świadków), oraz pominął zupełnie pozostałych 12 świadków, aczkolwiek zeznania tych ostatnich bynajmniej nie stwierdzają okoliczności obojętnych dla sprawy. Nierozważenie przez Sąd Apelacyjny sprzeczności w zeznaniach oskarżonych i świadków, brak dokładnych ustaleń co do udziału oskarżonych w wydaniu Niemcom Konstantego Ł. i Stefana L. powoduje, że stan faktyczny sprawy nie został wyświetlony w sposób umożliwiający Sądowi Najwyższemu ocenę zajścia pod względem prawnym. Zachodzi przeto już z tych powodów konieczność skierowania sprawy do ponownego jej rozpoznania.