Rw 1093/73

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia ppłk H. Kmieciak (sprawozdawca). Sędziowie: ppłk J. Górski, ppłk J. Dyda (del. Sądu Woj.).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk J. Szulczyk.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 1974 r. na rozprawie sprawy Henryka M., wobec którego na podstawie art. 27 § 1 i art. 292 § 3 k.k. nieprawomocnie umorzono warunkowo postępowanie karne o czyn określony w art. 246 § 1 k.k. w związku z art. 58 k.k. z okresem próby na 2 lata i nałożeniem obowiązku naprawienia szkody w wysokości 7.865 zł oraz wpłaceniem na Fundusz Budowy Centrum Zdrowia Dziecka kwoty 10.000 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu z wnioskiem o dyscyplinarne ukaranie, z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 20 listopada 1973 r.rewizji prokuratora nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Uzasadnienie faktyczne(...) Przestępstwo określone w art. 246 § 1 k.k. w związku z art. 58 k.k., co do którego postępowanie karne warunkowo umorzono, według ustaleń sądu pierwszej instancji polegało na tym, że Henryk M. w latach 1971-1972 bezprawnie wykorzystywał swych podwładnych do różnego rodzaju prac budowlanych przy budowie własnego domku jednorodzinnego.Prokurator w rewizji domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Prokurator uważa, że sąd pierwszej instancji dopuścił się obrazy przepisów prawa materialnego, ustalając bowiem, że oskarżony wykorzystywał podwładnych do prac przy budowie własnego domu, sąd ten powinien przyjąć też, iż oskarżony działał "w celu osiągnięcia korzyści majątkowej " w rozumieniu art. 246 § 2 k.k., a przyjąwszy to - ze względu na dolną granicę zagrożenia karnego określonego w art. 246 § 2 k.k. - nie miałby podstaw prawnych do warunkowego umorzenia postępowania (art. 292 § 3 k.k.).Przestępstwo przewidziane w § 2 art. 246 k.k. może być popełnione tylko i wyłącznie z zamiarem bezpośrednim, gdyż znamionuje się określonym celem zachowania sprawcy, którym jest osiągnięcie korzyści majątkowej lub osobistej. Inaczej mówiąc przestępstwo określone w art. 246 § 2 k.k. zachodzi wówczas, gdy funkcjonariusz publiczny przez będące działaniem na szkodę dobra społecznego lub jednostki przekroczenie uprawnień lub niedopełnienie obowiązku chce osiągnąć korzyść majątkową lub osobistą (zamiar bezpośredni), a nie wtedy, gdy jedynie możliwość osiągnięcia takiej korzyści przewiduje i na nią się godzi (zamiar ewentualny).W konkretnej sprawie nie było i nie ma podstaw do jednoznacznego przyjęcia, że oskarżony przez zatrudnienie swych podwładnych przy budowie własnego domu chciał osiągnąć korzyść majątkową, tj. uniknąć w ogóle kosztów robocizny lub chociażby je zmniejszyć. Oskarżony - co zupełnie wyraźnie wynika z materiału dowodowego - chciał jak najszybciej ukończyć budowę własnego domu i zatrudnił przy tej budowie swych podwładnych tylko dlatego, że nie mógł znaleźć robotników do prac wykończeniowych. Dowodem tego, że celem zachowania oskarżonego nie było osiągnięcie korzyści majątkowej, jest choćby podniesiony przez sąd pierwszej instancji i nie kwestionowany w rewizji fakt, iż oskarżony płacił podwładnym za pracę oraz zrezygnował z przysługującego mu równoważnika pieniężnego za remont kwatery służbowej.W tej sytuacji nawet wtedy, gdyby oskarżony rzeczywiście jakąś korzyść majątkową uzyskał (co jest wątpliwe), to i tak nie można by przypisać mu przestępstwa określonego w art. 246 § 2 k.k., gdyż osiągnięcie tej korzyści nie było jego celem (nie leżało w jego zamiarze bezpośrednim).