Rw 1113/71

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Krasuski (sprawozdawca). Sędziowie płk A. Kruszka, płk C. Lipski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk C. Bartłomiejczyk.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Stanisława Ż., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo z art. 305 k.k. na 3 lata pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez Wiceprokuratora Prokuratury Okręgu Wojskowego w N. na niekorzyść oskarżonego oraz przez obrońcę od wyroku Sądu Okręgu Wojskowego w N. z dnia 25 września 1971 r.,nie uwzględnił rewizji obrońcy, a w uwzględnieniu rewizji prokuratora zmienił na zasadzie art. 386 § 2 i 387 pkt 1 k.p.k. zaskarżony wyrok przez poprawienie kwalifikacji prawnej przestępstwa - popełnionego przez oskarżonego przez to, że w dniu 9 sierpnia 1971 r. w zamiarze trwałego uchylenia się od służby wojskowej samowolnie opuścił swą jednostkę wojskową w N.1 i przebywał poza nią do chwili zatrzymania go przez patrol WSW w dniu 12 sierpnia 1971 r. - na prawidłową z art. 304 § 1 k.k. i przez przyjęcie tego przepisu za podstawę wymiaru kary.Uzasadnienie faktyczneSąd I instancji przypisał Stanisławowi Ż. popełnienie przestępstwa z art. 305 k.k. przez to, że w dniu 9 sierpnia 1971 r. w zamiarze trwałego uchylenia się do służby w formacji Obrony Terytorialnej Kraju samowolnie opuścił macierzystą jednostkę wojskową w N.1 i przebywał poza nią do 12 sierpnia 1971 r., kiedy to w N.2 został ujęty przez organa WSW.Prokurator w rewizji wniósł o poprawienie kwalifikacji prawnej na art. 304 § 1 k.k. i o wymierzenie oskarżonemu znacznie surowszej kary.Obrońca wniósł w rewizji o złagodzenie kary.Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że zachodzi konieczność poprawienia kwalifikacji prawnej, jak o to wnosił prokurator.Czyn oskarżonego polegał na tym, że w dniu 9 sierpnia 1971 r. opuścił on samowolnie grupę żołnierzy z jednostki wojskowej pracujących w N.3 i przebywał poza swą jednostką do chwili zatrzymania go przez patrol WSW w dniu 12 sierpnia 1971 r.Na rozprawie oskarżony wyjaśnił, że praca na torach, którą wykonywał w swej jednostce Obrony Terytorialnej Kraju, była ponad jego siły, prosił ustnie swego dowódcę kompanii o przeniesienie go do innej jednostki, co nie odniosło skutku; po opuszczeniu jednostki zamierzał "urwać się", kupić sobie spodnie, aby zaś na to mieć pieniądze, zamierzał "popracować przez jakiś czas w PGR", a potem zgłosić się w Dowództwie Okręgu Wojskowego w N., myślał bowiem, że mu "pomogą". W dochodzeniu natomiast oskarżony wyjaśnił: "(...) postanowiłem trwale uchylać się od obowiązku służby wojskowej i do jednostki więcej nie wracać. Planowałem ukrywać się w kraju i w przyszłości podjąć gdzieś pracę zarobkową. Jak już wyjaśniłem, uciekłem dlatego, że ciężko w wojsku pracowałem".Sąd I instancji doszedł do przekonania, że "oskarżony opuścił macierzystą jednostkę nie w celu uchylania się od służby wojskowej jako takiej w ogóle, ale w celu trwałego uchylania się od służby w określonej formacji wojskowej - jednostce Obrony Terytorialnej Kraju. Opuszczając w opisanym wyżej celu macierzystą jednostkę per facta concludentia odmówił on pełnienia służby wojskowej w danym rodzaju broni, a zatem działaniem swoim wyczerpał znamiona przestępstwa określonego w art. 305 k.k.".Powyższe stanowisko Sądu orzekającego nie jest trafne.Przede wszystkim należy podnieść, że nie zasługują na wiarę wyjaśnienia oskarżonego na rozprawie, iż zamierzał po pewnym czasie spędzonym poza jednostką na pracy w PGR zgłosić się do Dowództwa Okręgu Wojskowego w N. W sposób wiarygodny natomiast wyjaśnił on podczas pierwszego przesłuchania go po zatrzymaniu, że nie zamierzał wracać do wojska. Taki zaś czyn nosi cechy przestępstwa z art. 304 § 1 k.k.Ponadto wypada podnieść, że oskarżony nie odmówił pełnienia służby wojskowej ani wykonywania obowiązku wynikającego z tej służby (na tym polega przestępstwo z art. 305 k.k.), ale opuścił jednostkę, która to czynność stypizowana jest w innych przepisach k.k. Mylnie zatem Sąd I instancji utożsamił opuszczenie przez oskarżonego jednostki wojskowej z odmową przez żołnierza pełnienia służby wojskowej.Natomiast nie można uznać za zasadne sformułowanych w rewizji prokuratora i w rewizji obrońcy wniosków co do wymiaru kary.Sąd I instancji uwzględnił wszystkie okoliczności - zarówno obciążające, jak i łagodzące winę oskarżonego - mające istotny wpływ na wymiar kary i w wyniku ich należytej oceny wymierzył karę, której nie można uznać za rażąco niewspółmierną. Brak więc podstaw do zmiany wyroku w tym zakresie.