Rw 894/72

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Mendyka (sprawozdawca). Sędziowie: płk C. Lipski, ppłk E. Olczak. Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk S. Marzyński.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 19 września 1972 r. na rozprawie sprawy Leona C., wobec którego umorzono warunkowo postępowanie karne o przestępstwo określone w art. 145 § 1 i 2 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 19 lipca 1972 r.uwzględniając rewizję prokuratora uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania na rozprawie głównej.Uzasadnienie faktycznePowołanym wyżej wyrokiem sąd pierwszej instancji umorzył warunkowo postępowanie karne przeciwko Leonowi C. o czyn określony w art. 145 § 1 i 2 k.k., tj. o to, że w dniu 9 sierpnia 1971 r. około godz. 6.30 w N., jadąc jako kierowca własnym samochodem marki "Warszawa", naruszył art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 27 listopada 1961 r. o bezpieczeństwie i porządku ruchu na drogach publicznych (Dz. U. Nr 53, poz. 295; zm.: Dz. U. z 1971 r. Nr 12, poz. 115) oraz przepis § 26 pkt 1 i 2, a ponadto § 27 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych (Dz. U. Nr 27, poz. 183) przez to, że usiłując skręcić w lewo, tj. z ulicy W., po której jechał, w ulicę Ś., nie zachował należytej ostrożności i nie udzielił pierwszeństwa przejazdu motocykliście Henrykowi K. jadącemu z przeciwnej strony, w wyniku czego doprowadził do zderzenia się motocyklisty z jego samochodem, co spowodowało, że Henryk K. doznał ciężkiego uszkodzenia ciała w postaci złamania kości udowej i rzepki prawej nogi.Wyrok ten zaskarżył prokurator, który w rewizji swej domaga się uchylenia tego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania na rozprawie głównej.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej popierającego rewizję, a także po wysłuchaniu obrońcy, który wnosił o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja oskarżyciela publicznego jest zasadna.Według przepisu art. 292 § 3 k.k. warunkowe umorzenie postępowania karnego przeciwko żołnierzowi dopuszczalne jest jedynie wtedy, gdy zarzucone mu przestępstwo - z wyjątkiem określonego w art. 246 § 1 k.k. - jest zagrożone karą, której dolna granica nie przekracza 3 miesięcy pozbawienia wolności. Chodzi tu - rzecz oczywista - o takie zagrożenie danego czynu przestępnego, które przewidziane jest w konkretnym, przez sprawcę naruszonym przepisie części szczególnej ustawy karnej. Na ocenę tego zagrożenia nie mają żadnego wpływu te przepisy części ogólnej ustawy karnej, które w pewnych wypadkach dopuszczają lub nawet nakazują stosowanie obostrzeń przy wymiarze kary (por. art. 58, 59 § 1, art. 60 § 1 i 2 k.k.) albo dopuszczają możliwość stosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary (art. 57 k.k.). Rzecz bowiem w tym, że wspomniane przepisy części ogólnej kodeksu karnego dotyczą wypadków, w których sprawca uznany zostaje za winnego i skazany następnie za czyn stypizowany w swej postaci podstawowej przez konkretny przepis części szczególnej ustawy karnej w sytuacji zarazem takiej, w której - przy ustaleniu wymaganych ustawą okoliczności - należy lub można orzec karę odpowiednio zaostrzoną albo można tę karę wymierzyć z nadzwyczajnym jej złagodzeniem w stosunku do sankcji przewidzianej w danym przepisie szczególnym. To, że okoliczności danej sprawy nakazują orzec karę odpowiednio surowszą lub zezwalają na nadzwyczajne jej złagodzenie, nie oznacza absolutnie tego, że dany czyn zagrożony jest karą surowszą albo łagodniejszą od przewidzianej w konkretnym przepisie szczególnym ustawy karnej. Zagrożenie karne, przewidziane w sankcji konkretnego przepisu części szczególnej ustawy karnej, jest wielkością stałą i według niej określa się granice zarówno zaostrzenia, jak i nadzwyczajnego złagodzenia kary w sytuacjach, do których zastosowanie znajdują odpowiednie przepisy części ogólnej kodeksu karnego. Te właśnie przepisy (zawarte w części ogólnej ustawy karnej) stosuje się zresztą nie w wypadku określania zagrożenia karnego danego czynu, lecz dopiero wtedy, gdy sprawca zostanie przez sąd uznany za winnego danego czynu przestępnego i gdy za ten czyn należy wymierzyć mu karę. Tak więc przepisy np. art. 57 k.k. mogą być stosowane nie tylko wtedy, gdy ustalone zostaną pewne, wyjątkowe okoliczności łagodzące, lecz także dopiero wtedy, gdy należy sprawcy czynu wymierzyć odpowiednią karę. Dopóty nie zachodzi potrzeba orzeczenia kary, dopóki brak podstaw do zastosowania względem sprawcy tych przepisów, które nakazują lub zezwalają na wymierzenie tej kary w rozmiarze odpowiednio zaostrzonym albo pozwalają na nadzwyczajne jej złagodzenie.W świetle powyższych rozważań zatem stwierdzić należy, że sąd pierwszej instancji, umarzając warunkowo postępowanie karne wobec oskarżonego, uczynił to z obrazą zarówno art. 292 § 3 k.k., jak i art. 57 k.k. Oskarżony dopuścił się czynu określonego w art. 145 § 1 i 2 k.k., a więc przestępstwa zagrożonego w art. 145 § 2 k.k. karą nie niższą niż 6 miesięcy pozbawienia wolności. Dopóki nie doszło do sytuacji, w której oskarżonemu należało wymierzyć karę, dopóty brak było poza tym podstaw do stosowania art. 57 k.k. Zastosowanie zatem w tej sprawie instytucji przewidzianej w tym ostatnio powołanym przepisie, jak też zastosowanie warunkowego umorzenia postępowania karnego przeciwko oskarżonemu nastąpiło wskutek oczywistej obrazy odpowiednich przepisów prawa materialnego, w tym wypadku głównie art. 292 § 3 k.k., a dodatkowo także i art. 57 § 2 pkt 1 k.k.