V CK 355/05

Izba Cywilna2005-12-07

Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster, Teresa Bielska-Sobkowicz, Zbigniew Strus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu upominawczym w sprawie gospodarczej pozwany traci prawo do podnoszenia wniosków dowodowych, zarzutów i okoliczności faktycznych, jeżeli nie zgłosił ich w sprzeciwie od nakazu zapłaty?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że prawo wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty wydanego w sprawie gospodarczej w postępowaniu upominawczym zawiera w sobie prekluzję procesową zarzutów, poza zarzutami przewidzianymi w art. 25 § 2, art. 1105 § 2 i 3 k.p.c. Mogą być one podnoszone w terminie określonym w art. 217 § 1 k.p.c. lub na podstawie przewidzianej w art. 207 § 3 k.p.c. Wniosek ten wypływa z równorzędności postępowania nakazowego i upominawczego, niedopuszczającego stosowania w postępowaniu upominawczym, w drodze analogii, przepisów dotyczących postępowania nakazowego. W postępowaniu upominawczym nie został bowiem przewidziany, odmiennie niż w postępowaniu nakazowym (art. 495 § 3 k.p.c.), rygor pominięcia okoliczności faktycznych, zarzutów i wniosków dowodowych w razie ich niezgłoszenia w sprzeciwie.
Stan faktyczny
Powódka dochodziła zapłaty za wykonane roboty instalacyjne. Sąd pierwszej instancji częściowo uwzględnił powództwo, a częściowo umorzył postępowanie z uwagi na cofnięcie roszczenia. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok w części dotyczącej kosztów procesu, obniżając je. Pozwana wniosła kasację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących prekluzji procesowej w postępowaniu upominawczym w sprawach gospodarczych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację strony pozwanej i zasądził od niej na rzecz strony powodowej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CK 355/05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 grudnia 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Zbigniew Strus (sprawozdawca) w sprawie z powództwa "E.(…)" Spółki z o.o. w W. przeciwko "N.(...)" S.A. w likwidacji w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 grudnia 2005 r., kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 14 stycznia 2005 r., sygn. akt I ACa (…), oddala kasację i zasądza od strony pozwanej na rzecz strony powodowej 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Sąd Apelacyjny po rozpoznaniu sprawy na skutek apelacji pozwanej „N.(...)” Spółki Akcyjnej od wyroku umarzającego postępowanie co do kwoty 108 301,91 zł z odsetkami a zasądzającego na rzecz powodowej Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością 86 630,40 zł z odsetkami i kwotą 9 397,90 zł tytułem zwrotu kosztów procesu zmienił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej kosztów procesu obniżając ja do kwoty 2 119 zł, a poza tym oddalił apelacje i orzekł o zwrocie kosztów postępowania apelacyjnego na rzecz powódki. 2 W uzasadnieniu aprobowano ustalenia faktyczne sadu pierwszej instancji, wskazujące, że spośród robót instalacyjnych zamówionych przez pozwaną (automatyka wentylacji i klimatyzacji w budynku opery), powodowa spółka nie wykonała nawilżaczy parowych a wystawienie faktury było przedwczesne i niezgodne z rzeczywistym stanem wykonanych robót, natomiast odnośnie do robót pozostałych objętych fakturami powódki były one wykonane, odebrane i niezapłacone do kwoty 86 630,90 zł. Zmiana rozliczenia kosztów procesu uwzględniała fakt cofnięcia roszczenia o należność za roboty niewykonane dokonanego bez zrzeczenia się roszczenia, w związku z czym powódka odpowiada za niekorzystny dla siebie wynik procesu co do kwoty 108 301,91 zł ponosząc większą cześć kosztów procesu. W pozostałym zakresie wyrok sądu pierwszej instancji był prawidłowy, przy czym w uzasadnieniu wyeksponowano brak w sprzeciwie od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym szczegółowych zarzutów odnośnie do roszczeń, które nie zostały cofnięte a niezależnie od tego bezzasadność zarzutów podnoszonych w późniejszym postępowaniu mających wykazać, że nie doszło do zawarcia umowy między stronami ze względu na brak umocowania działającego, w imieniu pozowanej spółki R. K. Kasacje od tego wyroku wniosła pozwana opierając ja na drugiej podstawie, którą wyczerpują następujące zarzuty: 1. naruszenie art. 503 § 1 k.p.c. i art. 47914 k.p.c. przez uznanie, że w sprawie gospodarczej rozpoznawanej w postępowaniu upominawczym pozwany traci prawo podnoszenia wniosków dowodowych, zarzutów oraz okoliczności faktycznych jeżeli nie zgłosił ich w sprzeciwie od nakazu zapłaty, 2. naruszenie art. 217 k.p.c. i art. 505 § 1 k.p.c. przez uznanie, że pierwszy z wymienionych przepisów nie ma zastosowania po wniesieniu sprzeciwu od nakazu zapłaty, 3. naruszenie art. 233 k.p.c. przy ocenie wiarygodności zeznań świadków Z. i K. a odmówienie wiary zeznaniom św. K., 4. naruszenie art. 47912 wskutek oparcia orzeczenia na dowodach nieprzedstawionych przez powoda w pozwie. Skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjne mu oraz o zasądzenie kosztów procesu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym sprawę podziela trafność wykładni art. 503 § 1 k.p.c. prowadzącej do wniosku, że prawo wniesienia sprzeciwu od nakazu 3 zapłaty wydanego w sprawie gospodarczej w postępowaniu upominawczym zawiera w sobie prekluzję procesową zarzutów, poza zarzutami przewidzianymi w art. 25 § 2, art. 1105 § 2 i 3 k.p.c. Mogą być one podnoszone w terminie określonym w art. 217 § 1 k.p.c. lub na podstawie przewidzianej w art. 207 § 3 k.p.c. Wniosek taki wypływa z równorzędności postępowania nakazowego i upominawczego niedopuszczającego stosowania w postępowaniu upominawczym, w drodze analogii przepisów dotyczących postępowania nakazowego. W postępowaniu upominawczym nie został bowiem przewidziany - odmiennie niż w postępowaniu nakazowym (art. 495 § 3 k.p.c.) - rygor pominięcia okoliczności faktycznych, zarzutów i wniosków dowodowych w razie ich niezgłoszenia w sprzeciwie (wyroki SN z 13 grudnia 2003 r. I CK 363/02, OSP 2004/11/142; z 23 lutego 2005 r., III CK 323/04 – niepubl.). Postępowanie upominawcze nie wymaga dowodów utrwalonych w odpowiedniej postaci, jak wymaga tego art. 485 k.p.c., w związku z czym rygory mające zabezpieczać jego sprawność muszą być mniejsze - umożliwiające zgłaszanie twierdzeń i zarzutów stosownie do ujawniania się okoliczności spornych. Należy zatem zgodzić się co do zasady z trafnością zarzutów kasacji dotyczących tej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku, z tym jednak zastrzeżeniem, że nie usprawiedliwiają one wniosków kasacji. Zawarcie umowy o wykonanie robót z zakresu automatyki klimatyzacji i wentylacji zostało wykazane oświadczeniami woli obydwu stron sporu, przy czym według ustaleń przyjętych za podstawę wyroku R. K. działał z upoważnienia organów uprawnionych do reprezentacji pozwanej a zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. ogranicza się do własnej oceny wiarygodności wymienionej osoby oraz D. Z., tj. zarzutu niepodlegającego weryfikacji w toku postępowania kasacyjnego, tym bardziej, że jak wykazał Sąd Apelacyjny pozwana przyznawała fakt zawarcia umowy a swoimi dokumentami składanymi inwestorowi potwierdziła wykonanie robót. Dlatego na podstawie art. 39312 k.p.c. kasacja podlegała oddaleniu. O kosztach procesu na rzecz strony powodowej, która wniosła odpowiedź na kasacje orzeczono na podstawie art. 99 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 503 § 1 KPCart. 47914 KPCart. 217 KPCart. 505 § 1 KPCart. 233 KPCart. 47912art. 25 § 2art. 1105 § 2art. 217 § 1 KPCart. 207 § 3 KPCart. 495 § 3 KPCart. 485 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy