V CNP 33/15

Sygn. akt V CNP 33/15 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. w W. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 29 sierpnia 2014 r., sygn. akt II Ca 503/14 w sprawie z powództwa Miasta na prawach powiatu W. przeciwko M. Sp. z .o. w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 listopada 2015 r., odmawia przyjęcia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. w skardze z 23 lutego 2015 r. wystąpiła o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądy Okręgowego we Wrocławiu z 29 sierpnia 2014 r., wydanego w sprawie z powództwa Miasta Wrocław o zapłatę kwoty 5.364,77 zł z odsetkami od 1 stycznia 2Q12 r., którym Sąd Okręgowy - w uwzględnieniu apelacji powoda od korzystnego dla pozwanej wyroku Sądu Rejonowego - zmienił ten wyrok i zasądził od niej kwotę dochodzoną pozwem wraz z kosztami postępowania. Pozwana zarzuciła, że wyrok ten jest niezgodny z prawem, to jest: - z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 17 kwietnia 2009 r. w sprawie dokonywania refundacji kosztów wyposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego oraz przyznawania bezrobotnemu środków na podjęcie działalności w związku z § 7 ust. 9 lit. c umowy łączącej strony; - art. 378 § 1 k.p.c. Pozwana zawarła w skardze wywód mający uprawdopodobnić, że wydanie zaskarżonego wyroku wyrządziło jej szkodę, a wzruszenie tego wyroku w drodze zwyczajnych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest lokowana w grupie środków prawnych o charakterze nadzwyczajnym z tej przyczyny, że dotyczy orzeczenia o charakterze prawomocnym. Stanowi ona środek szczególnego rodzaju, gdyż przez jej wniesienie i uwzględnienie strona nie uzyskuje możliwości zmiany orzeczenia czy choćby jego wyeliminowania z obrotu prawnego, lecz jedynie prejudykat, który pozwoli jej realizować odpowiedzialność odszkodowawczą, o ile przez wydanie orzeczenia poniosła szkodę, a orzeczenie okazało się bezprawne. Z tej przyczyny skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie można traktować jak alternatywy dla apelacji, skargi o wznowienie postępowania, czy choćby skargi kasacyjnej. Nie jest to zatem środek, przy wykorzystaniu którego strona mogłaby zabiegać o dokonanie przez Sąd Najwyższy wykładni budzących wątpliwości przepisów mających zastosowanie w sprawie prawomocnie osądzonej i ustalenie zasad ich stosowania na przyszłość, w zbliżonych stanach faktycznych. 3 W orzecznictwie Sądu Najwyższego zgodnie przyjmuje się, że dla objaśnienia znaczenia pojęcia „niezgodność z prawem" prawomocnego orzeczenia w rozumieniu art. 4241-42412 k.p.c. należy odwołać się do celu wprowadzenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia do systemu prawnego, do sposobu skonstruowania tej instytucji w obowiązujących przepisach oraz do istoty i sensu odpowiedzialności państwa przewidzianej w art. 4171 § 2 k.c. w związku z art. 77 ust. 1 Konstytucji. Wyrok niezgodny z prawem w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c., to taki wyrok, który jest niewątpliwie sprzeczny z przepisami niepodlegającymi różnej wykładni, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo będący efektem niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej. Traktowanie jako niezgodnego z prawem każdego wyroku sądu ocenionego przez którąś ze stron jako wadliwy niosłoby zagrożenie dla porządku prawnego, stabilności obrotu prawnego, a co więcej - także dla swobody sądu w ocenie dowodów i stosowaniu prawa (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z 5 września 2008 r. I CNP 27/08, „Palestra" 2008, nr 11-12, s. 310, z 7 lipca 2006 r., I CNP 33/06, OSNC 2007, nr 2, poz. 35, z 18 stycznia 2006 r., II BP 1/05, OSNP 2006, nr 23-24, poz. 351; postanowienia Sądu Najwyższego z 3 czerwca 2009 r., IV CNP 116/08 nie publ.; z 13 grudnia 2005 r., II BP 3/05, OSNP 2006, nr 21-23, poz. 323). W niniejszej sprawie spór między stronami koncentrował się wyłącznie wokół tego, czy na pozwanej, która na podstawie umowy zawartej z powodem uzyskała środki publiczne na określony cel, ciążył obowiązek wylegitymowania się przy czynnościach kontrolnych podjętych dla zweryfikowania przedstawionych przez nią danych o sposobie wydatkowania tych środków, że zakupiła za nie konkretne urządzenia, zadeklarowane przez oznaczenie ich marki. Wbrew zarzutom skarżącej dotyczącym sposobu zastosowania w sprawie art. 378 § 1 k.p.c., dokonując odmiennej oceny obowiązków, jakie spoczywały na pozwanej w związku z wykonywaniem umowy, którą zawarła z powodem, Sąd drugiej instancji oczywiście nie naruszył powołanego przepisu. Ta odmienna ocena wiąże się ze stosowaniem prawa materialnego, nie zaś z rozważaniem niepodniesionych w apelacji - zdaniem skarżącej - zarzutów naruszenia prawa procesowego. O granicach rozpoznania sprawy w postępowaniu apelacyjnym 4 wypowiedział się Sąd Najwyższy w mającej moc zasady prawnej uchwale z 23 marca 1999 r., III CZP 59/98, OSNC 1999, nr 7-8, poz. 124, a pogląd ten nie budzi wątpliwości i pozostaje aktualny. Sposób, w jaki sposób Sąd drugiej instancji wyłożył obowiązki pozwanej wynikające dla niej zarówno z przepisów ustawowych, jak i z umowy zawartej przez strony, nie może być uznany za oczywiście błędny, czy też oczywiście naruszający § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 17 kwietnia 2009 r. w sprawie dokonywania refundacji kosztów wyposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego oraz przyznawania bezrobotnemu środków na podjęcie działalności. Sąd drugiej instancji zaakcentował okoliczność, że środki przekazane pozwanej miały charakter publiczny, a ze sposobu wydatkowania takich środków należy się rozliczać szczególnie skrupulatnie. Ten argument Sądu drugiej instancji, przywołany dla uzasadnienia kierunku wykładni postanowień umowy, nie budzi żadnych wątpliwości, tak samo jak odwołanie się i wyprowadzenie wniosków z sekwencji ustalonych zdarzeń związanych z tym, że zakup sprzętu przez pozwaną powinien wyprzedzić wystąpienie o zrefundowanie poniesionych w związku z tym kosztów, z czym wiązało się wypełnienie stosownego wniosku, a w nim powinny znaleźć się dane sprzętu już wykorzystywanego na stanowisku pracy stworzonym przez pozwaną. Przytoczone wyżej okoliczności już prima facie, bez potrzeby przeprowadzania pogłębionej analizy prawnej zaskarżonego wyroku, usprawiedliwiają tezę, że skarga pozwanej o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku nie może być uwzględniona (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 15 stycznia 2001 r., I PKN 794/00, OSNP 2002, nr 17, poz. 412; z 6 lutego 2009 r., I BP 19/08, nie publ.; z 14 kwietnia 2008 r., I BP 1/08, nie publ.). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 4249 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.