V CNP 40/18

Sygn. akt V CNP 40/18 POSTANOWIENIE Dnia 27 grudnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie ze skargi P. S.A. w W. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego we W. z dnia 8 czerwca 2016 r., sygn. akt II Ca […] w sprawie z powództwa P. S.A. w W. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Prezydenta W. o ustalenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 grudnia 2018 r., 1) odrzuca skargę, 2) oddala wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi. 2 UZASADNIENIE Powód P. S.A. w W. wniósł w dniu 4 czerwca 2018 r. skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego we W. z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie II Ca […]. W skardze zarzucił naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i wskazał przepisy, z którymi wyrok jest niezgodny, zamieścił wywód obrazujący uprawdopodobnienie szkody. Wskazał również, że wzruszenie tego wyroku nie było możliwe, bowiem nie przysługuje od niego skarga kasacyjna z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia nieosiągającą ustawowego progu, nie wystąpiły również precyzyjnie określone w skardze podstawy wznowienia postępowania w sprawie, brak też przesłanek do wniesienia powództwa przeciwegzekucyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga spełnia ustawowe wymagania określone w art. 4245 k.p.c., podlega jednak odrzuceniu z innych przyczyn. Orzeczenie Sądu Najwyższego stwierdzające niezgodność zaskarżonego skargą wyroku z prawem nie eliminuje tego wyroku z obrotu prawnego. Stanowi natomiast podstawę do następczego dochodzenia od Skarbu Państwa naprawienia szkody poniesionej na skutek wydania wyroku niezgodnego z prawem. Odpowiedzialność majątkowa Skarbu Państwa może wchodzić w grę jednak tylko wtedy, kiedy wzruszenie wyroku nie jest i nie było możliwe, a strona podjęła wszelkie dopuszczalne prawem czynności, prowadzące do wzruszenia wydanego wyroku. Takimi czynnościami były dotychczas, poza skargą kasacyjną, także wniosek o wznowienie postępowania czy powództwo przeciwegzekucyjne, o ile występują podstawy do ich podjęcia. W dniu 3 kwietnia 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. 2018, poz. 5 ze zm.), która wprowadziła do polskiego systemu prawnego kolejny środek nadzwyczajny. Środkiem tym jest skarga nadzwyczajna, której celem jest, jak wynika z art. 89 przytoczonej ustawy, eliminacja prawomocnych orzeczeń naruszających zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela określone w Konstytucji albo w sposób rażący naruszających prawo przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. 3 Przyczyny uwzględnienia skargi nadzwyczajnej są zbieżne z podstawami skargi o stwierdzenie niezgodności zaskarżonego wyroku z prawem, jednak inne są konsekwencje wydanego na skutek tych skarg orzeczenia. Uwzględnienie przez Sąd Najwyższy skargi nadzwyczajnej prowadzi do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (art. 95 ustawy o Sądzie Najwyższym w związku z art. 39815 oraz art. 39816 k.p.c.). Skoro zaś zaskarżony wyrok może zostać uchylony, nie jest możliwe orzekanie o skardze o stwierdzenie jego niezgodności z prawem i - w następstwie takiego orzeczenia - o odpowiedzialności majątkowej Skarbu Państwa. Oznacza to, że, wnosząc skargę określoną w art. 4241 k.p.c., strona musi wykazać, że złożyła do stosownego organu wniosek o wniesienie skargi nadzwyczajnej zgodnie z art. 89 § 2 ustawy o SN, a wniosek ten nie został uwzględniony. Z tych przyczyn orzeczono, jak w sentencji, na podstawie art. 4248 k.p.c. Wniosek pozwanego Skarbu Państwa o zasądzenie kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi podlega oddaleniu. W odpowiedzi na skargę pozwany skoncentrował się na wykazywaniu braku podstaw skargi. Podstawy te zostały jednak sformułowane, kwestia zaś, czy są one uzasadnione nie podlega badaniu na etapie posiedzenia „przedsądowego”. Pozwany nie wskazał rzeczywistych podstaw do odrzucenia skargi, zatem przedstawiony wywód okazał się nieprzydatny na tym etapie postępowania. aj