V CNP 43/16

Sygn. akt V CNP 43/16 POSTANOWIENIE Dnia 13 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon w sprawie ze skargi E. G. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 11 marca 2016 r., sygn. akt IV Ca (…), w sprawie z wniosku P. G. przy uczestnictwie E. G. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 grudnia 2016 r., odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE W związku ze skargą o stwierdzenie niezgodności prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 11 marca 2016 r. z prawem wniesioną przez uczestniczkę w sprawie z wniosku P. G. przy uczestnictwie E. G. o podział majątku wspólnego zważyć należy, co następuje: W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia to ustalenie jego bezprawności, które nie może nastąpić bez sięgnięcia do istoty władzy sądowniczej, tj. orzekania w warunkach niezawisłości, w sposób bezstronny, zależny nie tylko od obowiązujących ustaw, ale także od „głosu sumienia” sędziego oraz jego swobody w ocenie prawa i faktów stanowiących podłoże sporu. Swoboda ocena sędziego wynika nie tylko z władzy sędziowskiej, ale także z prawa pozytywnego, często posługującego się pojęciami niedookreślonymi i klauzulami generalnymi albo dekretującego wolność decyzji sędziego. Treść orzeczenia zależy również od rezultatów wykładni, które mogą być różne, w zależności od jej przedmiotu, metod oraz podmiotu, który jej dokonuje. Z istoty wykładni wynika więc wiele możliwych interpretacji, a sam fakt wykładni z natury rzeczy nacechowany jest subiektywizmem. Już z tych powodów uzasadnione jest, aby w odniesieniu do działalności jurysdykcyjnej sądu sformułować autonomiczne pojęcie bezprawności. Jeśli więc na gruncie odpowiedzialności cywilnej bezprawność oznacza generalnie naruszenie normy właściwego zachowania się, wynikającego z ustawy lub z umowy międzynarodowej, to w odniesieniu do odpowiedzialności za wydanie orzeczenia sądowego musi być skorygowana specyfiką władzy sądowniczej oraz jej ustrojem. Niezgodność z prawem rodząca odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa musi zatem mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty, których to cech nie nosi zaskarżony rozpatrywaną skargą wyrok. W świetle przedstawionego stanowiska bezprawność judykacyjną, o której mowa w przywołanym art. 4241 § 1 k.p.c., należy więc definiować w sposób autonomiczny, węższy od tradycyjnie rozumianej bezprawności w dziedzinie odpowiedzialności cywilnej, z uwzględnieniem specyfiki sądowego stosowania prawa, istoty władzy sądowniczej i niezawisłości sędziowskiej i nie może być ona 3 traktowana jako podstawa do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych od Państwa w odniesieniu do każdego wadliwego wyroku (por. np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 17 maja 2006 r., sygn. I CNP 14/06, niepubl.; z dnia 28 marca 2007 r., sygn. II CNP 124/06, niepubl.; z dnia 14 kwietnia 2008 r., sygn. BP 62/07, niepubl.; z dnia 25 marca 2009 r., sygn. V CNP 93/08, niepubl.; z dnia 3 czerwca 2009 r., sygn. IV CNP 116/08, niepubl.; z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. I BP 4/10, niepubl.). Skarżąca oparła skargę na zarzucie niezgodności zaskarżonego wyroku z art. 65 § 1 k.c. w zw. z art. 378 k.p.c. W dużej mierze przedstawiane przez skarżącą zarzuty są polemiką z oceną stanu faktycznego nie stanowią natomiast oczywistego naruszenia prawa. Nie doszło do kwalifikowanego naruszenia wskazanych regulacji, wiązało się to ze swobodną orzekania i brakiem zawarcia wniosku o rozliczenie nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny. W konsekwencji Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania (art. 4249 k.p.c.), gdyż przedstawiona argumentacja nie przekonuje, że zaskarżony wyrok zapadł z naruszeniem prawa w rozumieniu art. 4241 k.p.c. jw