V CNP 53/13

Izba Cywilna2014-04-10

Skład orzekający: Kazimierz Zawada

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji może być uwzględniona w sytuacji, gdy strona nie wykazała, aby niewniesienie skargi kasacyjnej nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych, a jedynie z powodu naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji, oparta na art. 4241 § 2 k.p.c., wymaga wykazania przez stronę, że niewniesienie środków zaskarżenia nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych, takich jak ciężka choroba czy klęska żywiołowa. Brak takiego wykazania skutkuje odrzuceniem skargi. W przypadku odrzucenia skargi z powodu jej braków formalnych, pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu nie przysługuje wynagrodzenie od Skarbu Państwa.
Stan faktyczny
Powódka złożyła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Y. z dnia 22 czerwca 2011 r., domagając się zapłaty od Skarbu Państwa tytułem naprawienia szkody wynikłej z rzekomego zaniechania rzetelnej kontroli wyroku przez Sąd Apelacyjny. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Konstytucji RP i Konwencji o ochronie praw człowieka, powołując się na art. 4241 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał, że skarżąca nie wykazała istnienia wyjątkowego wypadku uzasadniającego uwzględnienie skargi.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Nie obciążono skarżącej kosztami postępowania wywołanego wniesieniem skargi i oddalono wniosek o zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CNP 53/13 POSTANOWIENIE Dnia 10 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Zawada w sprawie ze skargi D. R.-V. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Y. z dnia 22 czerwca 2011 r., w sprawie z powództwa D. R.-V. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Apelacyjnego w X. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 kwietnia 2014 r., 1) odrzuca skargę, 2) nie obciąża skarżącej kosztami postępowania wywołanego wniesieniem skargi, 3) oddala wniosek pełnomocniczki skarżącej o przyznanie zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. UZASADNIENIE 2 Sąd Apelacyjny w Y. wyrokiem z dnia 22 czerwca 2011 r. oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 6 maja 2010 r., oddalającego powództwo przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Apelacyjnego w X. o zapłatę kwoty 300 000 zł tytułem naprawienia uszczerbku na zdrowiu doznanego przez powódkę w wyniku zaniechania przez Sąd Apelacyjny w X. rzetelnej kontroli wyroku Sądu Okręgowego w K. w sprawie … 583/01. W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Y. z dnia 22 czerwca 2011 r. powódka zarzuciła naruszenie art. 45 Konstytucji RP, art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, art. 217 § 1 i 2, art. 382 i 386 k.p.c. W uzasadnieniu skargi zaznaczyła , że w sprawie zachodzi wyjątkowy wypadek, o którym mowa w art. 4241 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Ponadto, w myśl art. 4241 § 2 k.p.c., w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, można także żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej lub drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie wyroku w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych. W sprawie brak podstaw do stwierdzenie wyjątkowego wypadku, o którym mowa w art. 4241 § 2 k.p.c. Wyjątkowe wypadki, o których mowa w art. 4241 § 2 k.p.c., obejmują tylko okoliczności odnoszące się do nieskorzystania przez stronę z przysługujących jej środków zaskarżenia z przyczyn od niej niezależnych, np. z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej, błędnej informacji 3 udzielonej przez pracownika sądu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 sierpnia 2010 r., II CNP 39/10, i 8 sierpnia 2012 r., II CNP 29/12), skarżąca zaś nie wykazała, aby niewniesienie przez nią skargi kasacyjnej na wyrok Sądu Apelacyjnego w Y. z dnia 22 czerwca 2011 r. nastąpiło z takich właśnie przyczyn. Z tych względów skargę odrzucono na podstawie art. 4248 § 2 k.p.c., a wniosek pełnomocniczki skarżącej o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oddalono, ponieważ odrzucenie skargi z powodu jej braków nie uzasadnia przyznania pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia od Skarbu Państwa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2012 r., IV CNOP 17/12). Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania wywołanych wniesieniem skargi stanowił art. 102 w związku z art. 108, art. 39821 i 42412 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 45art. 6art. 217 § 1art. 382art. 4241 § 2 KPCart. 4241 § 1 KPCart. 4248 § 2 KPCart. 102art. 108art. 39821§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy