V CNP 76/12
Izba Cywilna2013-07-23
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności związane z chorobą matki skarżącej i jej powrotem ze szpitala, a także błędne przekonanie o możliwości wspólnego działania w procesie, mogą stanowić "wyjątkowy wypadek" uzasadniający stwierdzenie niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności podniesione przez skarżącą nie stanowią "wyjątkowego wypadku" w rozumieniu art. 4241 § 2 k.p.c. Wskazano, że matka skarżącej, będąc współpowódką, a nie pełnomocnikiem procesowym, nie mogła swoimi działaniami lub zaniechaniami wywołać skutków prawnych w sferze prawnej skarżącej. Brak było zatem podstaw do stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 6 lipca 2010 r. w sprawie o zachowek. Jako podstawę skargi wskazała "wyjątkowy wypadek", powołując się na chorobę matki, która była współpowódką, jej powrót ze szpitala i ograniczony czas na analizę wyroku oraz złożenie środka odwoławczego. Skarżąca podnosiła również, że obie działały w przekonaniu o możliwości wspólnego zaskarżenia wyroku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia na podstawie art. 4248 § 2 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CNP 76/12 POSTANOWIENIE Dnia 23 lipca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie ze skargi A. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 6 lipca 2010 r., w sprawie z powództwa I. B., A. S. i G. B. przeciwko W. B. i K. B. o zachowek, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 lipca 2013 r., odrzuca skargę. Uzasadnienie
2 W związku ze skargą powódki A. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 6 lipca 2010 r. należy zważyć, co następuje. Przepis art. 4245 § 1 k.p.c. określa wymagania konstrukcyjne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna zawierać: oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w całości lub w części, przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie, wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny, uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie wyroku, którego skarga dotyczy oraz wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto – gdy skargę wniesiono stosując art. 4241 § 2 k.p.c. – że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi, wniosek o stwierdzenie niezgodności wyroku z prawem. Przyczyną odrzucenia poza niespełnieniem wymagań konstrukcyjnych skargi jest przewidziana w art. 4248 § 2 k.p.c. sytuacja, w której wywód mający wykazać, że zaistniał wyjątkowy wypadek w ocenie sądu okazuje się nietrafny. Zgodnie z art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. gdy skargę wniesiono, stosując art. 4241 § 2 k.p.c. skarżącego obciąża obowiązek przedstawienia analizy faktycznej oraz prawnej sytuacji mającej uzasadnić zaistnienie tego wypadku. Oznacza to powinność wykazania nie tylko przyczyny niezgodności z prawem danego wyroku, lecz także przyczyny nieskorzystania przez stronę z możliwości zaskarżenia tego orzeczenia. Skarżący musi „wykazać”, a więc nie „wskazać”, „przytoczyć” czy „uwiarygodnić”, zaistnienie wyjątkowego wypadku poprzez ujawnienie, a także przedstawienie tej okoliczności w sposób wyczerpujący oraz nie budzący wątpliwości. Skarżąca wyjątkowy przypadek mający uzasadniać zastosowanie art. 4241 § 2 k.p.c. odniosła do sytuacji, w której jej matka (również powódka w niniejszej sprawie) otrzymała odpis wyroku wraz z uzasadnieniem po powrocie ze szpitala i w związku z powyższym miała mało czasu na przeanalizowanie treści
3 wyroku i ostateczne złożenie skutecznego środka odwoławczego. Podkreśliła, że po powrocie ze szpitala jej matka musiała zaaklimatyzować się do codzienności, a początkowo nie miała też świadomości błędu popełnionego przez sąd. Co prawda matka skarżącej złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji wraz z apelacją, ale został on odrzucony. Odrzucone zostało także zażalenie na postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji oraz apelacji. Skarżąca zaakcentowała przy tym, że wszelkie czynności związane z prowadzeniem jej sprawy przejęła matka. Wraz z matką, mając na uwadze połączenie spraw do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pozostawały w przeświadczeniu, że działają razem i do skutecznego zaskarżenia wyroku wystarczy złożenie apelacji przez jedną z nich. Okoliczności te nie świadczą jednak o wystąpieniu „wyjątkowego wypadku”, o jakim mowa wyżej. Przede wszystkim należy wskazać, że matka powódki nie była jej pełnomocnikiem procesowym, a jedynie jedną z powódek w sprawie połączonej do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia w oparciu o treść art. 219 k.p.c., zatem nie można przyjąć, że okoliczności jej dotyczące mogą wywrzeć skutki w sferze prawnej skarżącej. Zważywszy na powyższe Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 4248 § 2 k.p.c. es
Powiązane orzeczenia
- V CNP 75/12 2013-07-23Czy okoliczności takie jak powrót ze szpitala, konieczność aklimatyzacji do codzienności oraz początkowa nieświadomość błędu popełnionego przez sąd, a także odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia apelacj…
- V CNP 91/12 2013-09-27Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być wniesiona, gdy strona nie wykazała zaistnienia wyjątkowego wypadku uzasadniającego jej wniesienie, a jednocześnie podejmuje inne działania…
- V CNP 48/10 2010-11-10Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być dopuszczalna, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, a nie występuje wyjątkowy wypadek polegający na niezgodnoś…
- II CNP 41/18 2018-11-06Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu, wniesiona w sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków zaskarżenia z powodu zaniedbania własnych interesów procesow…
- II CNP 86/10 2011-03-24Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być wniesiona w sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, a jej próba skorzystania z innego środka prawnego…
Powołane przepisy
art. 4245 § 1 KPCart. 4241 § 2 KPCart. 4248 § 2 KPCart. 4245 § 1 pkt 5 KPCart. 4241 § 2 KPCart. 219 KPCart. 4248 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy