V CNP 92/08

Izba Cywilna2009-02-05

Skład orzekający: Lech Walentynowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być uwzględniona, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił powstania szkody w wyniku zaskarżonego postanowienia, które jedynie zamknęło drogę do kontroli instancyjnej?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje tylko wtedy, gdy przez wydanie takiego orzeczenia stronie wyrządzono szkodę. Zaskarżone postanowienie, które jedynie zamyka możliwość kontroli instancyjnej (apelacyjnej) postanowienia sądu pierwszej instancji, nie powoduje powstania szkody w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c., jeśli nie zostało zakwestionowane prawomocne orzeczenie sądu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy nie ma uprawnienia do zastępowania sądu drugiej instancji i rozstrzygania, jakiej treści orzeczenie odwoławcze powinno zapaść.
Stan faktyczny
A.B. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Ś., które oddaliło jego zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.c. i Konstytucji RP, twierdząc, że poniósł szkodę przez utratę możliwości potwierdzenia praw właścicielskich do udziału w spadku. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Ś.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CNP 92/08 POSTANOWIENIE Dnia 5 lutego 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz w sprawie ze skargi A.B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt [...] w sprawie z wniosku B.K. przy uczestnictwie A.B. o stwierdzenie nabycia spadku po S.B., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 lutego 2009 r., odrzuca skargę. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 3 września 2008 r. Sąd Okręgowy w Ś. oddalił zażalenie uczestnika postępowania A.B. od postanowienia Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 21 maja 2008 r. o odrzuceniu apelacji. Apelacja wniesiona przez uczestnika postępowania została słusznie odrzucona z powodu braku wniosku o zmianę lub uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Uczestnik postępowania wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Ś., zarzucając naruszenie przepisów art. 130 § 1 k.p.c., art. 370 k.p.c., art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c., art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz.U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284). Skarżący stwierdził, że na skutek wydania zaskarżonego postanowienia poniósł szkodę polegającą na tym, że w wyniku zamknięcia zaskarżonym orzeczeniem drogi do obrony jego praw w postępowaniu apelacyjnym utracił możliwość potwierdzenia swoich praw właścicielskich do udziału w spadku wynoszącego 50%. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje wtedy, gdy przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem stronie wyrządzona została szkoda. Zaskarżone postanowienie zamknęło uczestnikowi postępowania tylko możliwość kontroli instancyjnej (apelacyjnej) postanowienia sądu pierwszej instancji. W konsekwencji istnieje postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 10 marca 2008 r., korzystający z waloru prawomocności i powagi rzeczy osądzonej (art. 365 i 366 k.p.c.). Nie zostało ono zakwestionowane również w tej skardze, zatem nie może podlegać jakiejkolwiek weryfikacji w sprawie skargowej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2006 r., V CNP 86/06, OSNC 2007/3/47). Należy podkreślić, że skarżący - w następstwie procesowego ukształtowania swojej skargi - został pozbawiony możliwości dowodzenia, że wynik postępowania 3 odwoławczego byłby dla niego korzystny. Sąd Najwyższy nie ma uprawnienia do zastępowania sądu drugiej instancji i rozstrzygania, jakiej treści orzeczenia odwoławcze powinno zapaść w następstwie nieodrzucenia apelacji (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2006 r., V CNP 79/05, niepubl.). Zaskarżając jedynie postanowienie o oddaleniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu apelacji skarżący nie uprawdopodobnił, gdyż nie mógł uprawdopodobnić, powstania szkody (art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.). Mając powyższe na względzie, należało skargę odrzucić (art. 4248 § 1 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 130 § 1 KPCart. 370 KPCart. 368 § 1 pkt 5 KPCart. 45 ust. 1art. 6 ust. 1art. 4241 § 1 KPCart. 365art. 4245 § 1 pkt 4 KPCart. 4248 § 1 KPC§ 1§ 1 pkt 5§ 1 pkt 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy