V CNP 94/09

Izba Cywilna2010-04-14

Skład orzekający: Lech Walentynowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być podstawą do dochodzenia roszczenia odszkodowawczego, gdy skarżący nie uprawdopodobnił istnienia szkody wywołanej wydaniem kwestionowanego orzeczenia?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest nadzwyczajnym środkiem prawnym umożliwiającym dochodzenie roszczenia odszkodowawczego od Skarbu Państwa za bezprawną działalność orzeczniczą. Niezgodność z prawem musi polegać na oczywistej i rażącej obrazie prawa. W przypadku braku uprawdopodobnienia istnienia szkody wywołanej wydaniem kwestionowanego orzeczenia, skarga podlega odrzuceniu.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił jego apelację w sprawie o ochronę służebności. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił istnienia szkody wywołanej wydaniem kwestionowanego orzeczenia, co stanowiło istotną przesłankę ustawową do odrzucenia skargi.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i zasądził od skarżącego na rzecz strony przeciwnej koszty postępowania skargowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CNP 94/09 POSTANOWIENIE Dnia 14 kwietnia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Lech Walentynowicz w sprawie ze skargi A. O. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt III Ca (…) (III WSC (…) w sprawie z powództwa H. J. przeciwko A. O. o ochronę służebności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 kwietnia 2010 r., 1.) odrzuca skargę; 2.) zasądza od A. O. na rzecz H. J. kwotę 617, zł (sześćset siedemnaście) tytułem kosztów postępowania skargowego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2009 r. [sygn. akt III Ca (…)] Sąd Okręgowy w G. oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia 18 lutego 2009 r. w sprawie o ochronę służebności. Wyrok Sądu Okręgowego pozwany A. O. zaskarżył w całości skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. W skardze zarzucił naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 382 w związku z art. 278 § 1 i art. 286 k.p.c., a także naruszenie prawa materialnego tj. 222 § 2 w związku z art. 251 k.c. 2 Wskazał na powyższe przepisy, jako na te, z którymi zaskarżone orzeczenie jest niezgodne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest nadzwyczajnym środkiem prawnym umożliwiającym dochodzenie roszczenia odszkodowawczego od Skarbu Państwa za bezprawną działalność orzeczniczą sądu jako organu władzy publicznej (art. 4241 k.p.c. w związku z art. 417 § 1 i 4171 § 2 k.c.). Oznacza to, że niezgodność z prawem w rozumieniu powyższych przepisów musi polegać na oczywistej i rażącej obrazie prawa, niebudzącej żadnych wątpliwości (zob. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 4 stycznia 2007 r., V CNP 132/06, OSNC 2007, nr 11, poz. 174). Skarżący w rozpoznawanej skardze nie wykazał merytorycznych przesłanek uzasadniających jej wniesienie. Stanowisko Sądu Okręgowego w odniesieniu do uprawnień i obowiązków właściciela nieruchomości służebnej oraz właściciela nieruchomości władnącej jest trafne. Przede wszystkim należy wskazać, że skarżący nie uprawdopodobnił istnienia szkody wywołanej wydaniem kwestionowanego orzeczenia (art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. w związku z art. 4241 § 1 k.p.c.). Pozwany uniemożliwił powodowi korzystanie ze służebności drogi koniecznej ustanowionej przez sąd, a kwestionowany wyrok doprowadził do stanu zgodnego z prawem. Sądy trafnie przy tym stwierdziły, że ewentualne wykroczenie przez powoda poza pas służebny nie dotyczy przedmiotu tej sprawy, a może być przedmiotem innej sprawy. W rozpoznawanej sprawie bezspornie ustalono, że pozwany zagrodził przejście w pasie służebnym. W sytuacji tej nie może być mowy o szkodzie. Z braku istotnej przesłanki ustawowej należało w konsekwencji odrzucić skargę (art. 4248 § 1 k.p.c. w związku z art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.) oraz orzec o kosztach postępowania skargowego (art. 98 i 108 § 1 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 382art. 278 § 1art. 286 KPCart. 251 KCart. 4241 KPCart. 417 § 1art. 4245 § 1 pkt 4 KPCart. 4241 § 1 KPCart. 4248 § 1 KPCart. 98§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy